{"id":5967,"date":"2024-01-13T12:49:12","date_gmt":"2024-01-13T12:49:12","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5967"},"modified":"2024-01-13T13:36:07","modified_gmt":"2024-01-13T13:36:07","slug":"nidur-til-afriku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/01\/13\/nidur-til-afriku\/","title":{"rendered":"Ni\u00f0ur til Afr\u00edku"},"content":{"rendered":"<p><em>M\u00e1lfarsbankinn<\/em> <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/70960\">segir<\/a>: \u201eAthuga ber a\u00f0 tala fremur um\u00a0<strong>nor\u00f0ur<\/strong>\u00a0og\u00a0<strong>su\u00f0ur<\/strong>\u00a0\u00ed heiminum en \u201eupp\u201c e\u00f0a \u201euppi\u201c og \u201eni\u00f0ur\u201c e\u00f0a \u201eni\u00f0ri\u201c. Sagt er:\u00a0<em>su\u00f0ur til Afr\u00edku, su\u00f0ur \u00ed Afr\u00edku, nor\u00f0ur til Kanada, nor\u00f0ur \u00ed Kanada<\/em>\u00a0(ekki \u201eni\u00f0ur til Afr\u00edku\u201c, \u201eni\u00f0ri \u00ed Afr\u00edku\u201c, \u201eupp til Kanada\u201c, \u201euppi \u00ed Kanada\u201c).\u201c \u00cd kverinu <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>er <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1586093?iabr=on#page\/n27\/mode\/1up\/\">nota\u00f0<\/a> afdr\u00e1ttarlausara or\u00f0alag: \u201e<strong>Sagt var<\/strong>: Hann f\u00f3r ni\u00f0ur til Afr\u00edku. <strong>R\u00e9tt v\u00e6ri: <\/strong>Hann f\u00f3r <strong>su\u00f0ur<\/strong> til Afr\u00edku.\u201c \u00d3lafur Oddsson tekur undir \u00feetta \u00ed kverinu <em>Gott m\u00e1l <\/em>og <a href=\"https:\/\/www.mr.is\/docs\/OlOGottm.pdf\">segir<\/a>: \u201eSumir menn tala um a\u00f0 <em>fara<\/em> \u201eni\u00f0ur\u201c <em>til s\u00f3larlanda<\/em> og \u00fea\u00f0an fara \u00feeir svo \u201eupp\u201c til \u00cdslands. \u00deessar \u00e1ttavi\u00f0mi\u00f0anir eru d\u00e6mi um erlend m\u00e1l\u00e1hrif. Danir tala um a\u00f0 fer\u00f0ast \u201ened til Hamborg\u201c en \u00feetta er ekki m\u00e1lvenja h\u00e9r.\u201c \u00deetta \u00fearf \u00fe\u00f3 a\u00f0 sko\u00f0a n\u00e1nar.<\/p>\n<p>Vel m\u00e1 vera a\u00f0 \u00fea\u00f0 megi kalla \u00feessa notkun atviksor\u00f0anna <em>upp <\/em>og <em>ni\u00f0ur <\/em>\u201eerlend m\u00e1l\u00e1hrif\u201c, en hitt er fr\u00e1leitt a\u00f0 segja a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 \u201eekki m\u00e1lvenja h\u00e9r\u201c \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur h\u00fan veri\u00f0 lengi. Allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed fyrir mi\u00f0ja 19. \u00f6ld var alvanalegt a\u00f0 nota <em>ni\u00f0ur til<\/em> um fer\u00f0ir fr\u00e1 \u00cdslandi til Danmerkur. \u00cd <em>N\u00fdjum f\u00e9lagsritum <\/em>1842 segir: \u201eTh\u00f3rarensen amtma\u00f0ur sendi miki\u00f0 af kaupver\u00f0i H\u00f3lajar\u00f0anna [\u2026] beinl\u00ednis ni\u00f0ur til Kaupmannahafnar.\u201c \u00cd <em>Undirb\u00faningsbla\u00f0i undir \u00fej\u00f3\u00f0fundinn <\/em>1850 segir: \u201eSjer \u00ed lagi \u00fe\u00f3tti fundarm\u00f6nnum, a\u00f0 \u00fea\u00f0 mundi ver\u00f0a nau\u00f0synlegt, a\u00f0 senda menn ni\u00f0ur til Danmerkur.\u201c \u00cd <em>Sunnanfara <\/em>1896 segir: \u201eN\u00fa \u00feykir \u00fea\u00f0 n\u00f3g fyrir menntamenn okkar ef \u00feeir drattast ni\u00f0ur til Hafnarh\u00e1sk\u00f3lans og drekka \u00fear bj\u00f3r \u00ed nokkur missiri.\u201c<\/p>\n<p>Enn algengara var \u00fe\u00f3 a\u00f0 nota <em>upp til <\/em>um fer\u00f0ir til \u00cdslands, og \u00fea\u00f0 vir\u00f0ist raunar hafa veri\u00f0 hi\u00f0 venjulega or\u00f0alag \u2013 um \u00fea\u00f0 eru r\u00fam 460 d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, en t\u00e6p 270 um <em>nor\u00f0ur til \u00cdslands<\/em>. \u00cd <em>Sk\u00edrni <\/em>1838 segir: \u201eh\u00fan skyldi n\u00fa til vorsins senda 2 landm\u00e6lara upp til \u00cdslands.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1863 segir: \u201e\u00fea\u00f0 var svo handh\u00e6gt fyrir hann a\u00f0 fara sj\u00e1lfr upp til \u00cdslands til a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslenzkuna.\u201c \u00cd <em>\u00cdsafold <\/em>1875 segir: \u201e\u00cd fyrra sendi b\u00f3kmennta-fjelags deildin \u00ed H\u00f6fn b\u00f3kapakka upp til \u00cdslands \u00ed gegnum p\u00f3stinn.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1875 segir: \u201eH\u00fan kemur \u00fat \u00ed Bretlandi um lei\u00f0 og hjer, og \u00fea\u00f0an m\u00e1 n\u00e1 henni upp til \u00cdslands.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttum fr\u00e1 \u00cdslandi <\/em>1879 segir: \u201eS\u00f6mulei\u00f0is lag\u00f0i al\u00feingi \u00fea\u00f0 til, a\u00f0 stj\u00f3rnin hluta\u00f0ist til um, a\u00f0 seglskip yr\u00f0i sent upp til \u00cdslands.\u201c<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt langalgengast v\u00e6ri a\u00f0 nota <em>ni\u00f0ur til <\/em>um Danm\u00f6rku og <em>upp til <\/em>um \u00cdsland er \u00feetta or\u00f0alag nota\u00f0 um fleira. \u00cd <em>Nor\u00f0anfara <\/em>1879 segir: \u201e\u00e1\u00f0ur en sk\u00f3linn byrja\u00f0i f\u00f3r jeg ni\u00f0ur til Sljesv\u00edkur a\u00f0 finna nokkra menn.\u201c \u00cd <em>Bjarka <\/em>1900 segir: \u201eF\u00f3tatak \u00feeirra \u00e1 marmaratr\u00f6ppunum [\u2026] heyr\u00f0ist \u00fat til kvenmans, sem gekk ein eftir veginum ni\u00f0ur til Sevillu.\u201c \u00cd <em>Sk\u00edrni <\/em>1841 segir: \u201eEptir \u00feetta h\u00f6rfa\u00f0i <em>Ibrahim <\/em>undan upp til <em>Damascus<\/em>borgar.\u201c \u00cd <em>Dagfara <\/em>1906 segir: \u201eRits\u00edmann upp til F\u00e6reyja var b\u00fai\u00f0 a\u00f0 leggja \u00ed lok j\u00fal\u00ed.\u201c \u00cd <em>Austra <\/em>1896 segir: \u201eA\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess feykimikla vatns, er streymir nor\u00f0an fr\u00e1 Heimsskautinu ni\u00f0ur til Gr\u00e6nlands og \u00fea\u00f0an su\u00f0ur \u00ed h\u00f6f, hlj\u00f3ti a\u00f0 streyma jafn str\u00ed\u00f0ur straumur fr\u00e1 Nor\u00f0ur-Siber\u00edu, upp a\u00f0 Heimsskautinu.\u201c<\/p>\n<p>\u00deegar kemur fram \u00e1 20. \u00f6ldina og fer\u00f0al\u00f6g aukast fara a\u00f0 koma d\u00e6mi um fleiri og fleiri sta\u00f0aheiti me\u00f0 \u00feessum or\u00f0um, einkum <em>ni\u00f0ur<\/em>. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1915 segir: \u201eEftir skipan Viihj\u00e1lms keisara, voru \u00feeir allir sendir ni\u00f0ur til Miklagar\u00f0s.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1922 segir: \u201eV\u00e6ri \u00fea\u00f0 maklegt, a\u00f0 J.M. fengi a\u00f0 velta ni\u00f0ur til Sp\u00e1nar me\u00f0 till\u00f6gur s\u00ednar \u00ed fanginu.\u201c\u00a0 \u00cd <em>Siglfir\u00f0ingi <\/em>1924 segir: \u201eVei\u00f0a togararnir, sem kunnugt er, \u00ed \u00eds og fara svo me\u00f0 aflann ni\u00f0ur til Englands og selja hann \u00fear.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1928 segir: \u201e\u00c1 annan j\u00f3ladag s.l. sendi \u00e9g ni\u00f0ur til \u00de\u00fdzkalands landslagsmynd af m\u00e9r \u00ed fornb\u00faningnum.\u201c \u00cd <em>Lj\u00f3sberanum <\/em>1934 segir: \u201ehann \u00e1tti a\u00f0 flytja m\u00f3\u00f0ur me\u00f0 l\u00edti\u00f0 barn alla lei\u00f0 ni\u00f0ur til Egyptalands.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 er h\u00e1tt \u00ed 200 \u00e1ra g\u00f6mul m\u00e1lvenja a\u00f0 nota <em>upp <\/em>og <em>ni\u00f0ur <\/em>me\u00f0 sta\u00f0aheitum \u00ed merkingunni 'nor\u00f0ur' og 'su\u00f0ur'. Vissulega eru or\u00f0in <em>upp <\/em>og <em>ni\u00f0ur <\/em>ekki notu\u00f0 \u00ed grunnmerkingu sinni \u00fearna \u2013 \u00feetta er myndl\u00edking \u00fat fr\u00e1 landakorti e\u00f0a hnattl\u00edkani. En myndl\u00edkingar \u00feykja yfirleitt fremur skraut \u00e1 m\u00e1li en m\u00e1lspj\u00f6ll og hli\u00f0st\u00e6\u00f0ar myndl\u00edkingar eru vitanlega algengar \u00ed m\u00e1linu og alveg e\u00f0lilegar. Vissulega er tr\u00falegt a\u00f0 \u00feessi myndl\u00edking s\u00e9 upphaflega fengin a\u00f0 l\u00e1ni \u00far d\u00f6nsku. En h\u00fan mi\u00f0ast ekkert fremur vi\u00f0 danskar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur en \u00edslenskar og g\u00e6ti \u00fev\u00ed eins veri\u00f0 \u00edslensk a\u00f0 uppruna. A\u00f0 amast vi\u00f0 \u00feessu er \u00feess vegna della sem hver hafa \u00e9ti\u00f0 upp eftir \u00f6\u00f0rum \u2013 \u00fea\u00f0 er n\u00e1kv\u00e6mlega ekkert a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fara <em>ni\u00f0ur til Afr\u00edku<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00e1lfarsbankinn segir: \u201eAthuga ber a\u00f0 tala fremur um\u00a0nor\u00f0ur\u00a0og\u00a0su\u00f0ur\u00a0\u00ed heiminum en \u201eupp\u201c e\u00f0a \u201euppi\u201c og \u201eni\u00f0ur\u201c e\u00f0a \u201eni\u00f0ri\u201c. Sagt er:\u00a0su\u00f0ur til Afr\u00edku, su\u00f0ur \u00ed Afr\u00edku, nor\u00f0ur til Kanada, nor\u00f0ur \u00ed Kanada\u00a0(ekki \u201eni\u00f0ur til Afr\u00edku\u201c, \u201eni\u00f0ri \u00ed Afr\u00edku\u201c, \u201eupp til Kanada\u201c, \u201euppi \u00ed Kanada\u201c).\u201c \u00cd kverinu G\u00e6tum tungunnar er nota\u00f0 afdr\u00e1ttarlausara or\u00f0alag: \u201eSagt var: Hann f\u00f3r ni\u00f0ur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5967","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5967"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5971,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5967\/revisions\/5971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}