{"id":5974,"date":"2024-01-14T16:45:07","date_gmt":"2024-01-14T16:45:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5974"},"modified":"2024-01-14T23:07:50","modified_gmt":"2024-01-14T23:07:50","slug":"i-personu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/01\/14\/i-personu\/","title":{"rendered":"\u00cd pers\u00f3nu"},"content":{"rendered":"<p>\u00ddmis n\u00fat\u00edmat\u00e6kni hefur gert \u00fea\u00f0 a\u00f0 verkum a\u00f0 merking algengra hugtaka og or\u00f0a sem var\u00f0a mannleg samskipti er ekki jafn lj\u00f3s og \u00e1\u00f0ur \u2013 or\u00f0a eins og <em>sj\u00e1<\/em>(<em>st<\/em>), <em>hitta<\/em>(<em>st<\/em>), <em>halda fund<\/em> o.s.frv. \u00c1\u00f0ur fyrr voru \u00feessi or\u00f0 bundin stund og sta\u00f0 \u2013 f\u00f3lk \u00feurfti a\u00f0 vera samt\u00edmis \u00ed sama r\u00fdmi. En me\u00f0 tilkomu s\u00edma, \u00fatvarps, sj\u00f3nvarps og s\u00e9rstaklega netsins og snjalls\u00edma hefur \u00feetta breyst. N\u00fa t\u00f6lum vi\u00f0 um a\u00f0 <em>sj\u00e1st<\/em>, <em>hittast<\/em>, <em>halda fundi <\/em>o.s.frv. me\u00f0 hj\u00e1lp t\u00e6kninnar og \u00feurfum ekki a\u00f0 vera \u00ed sama r\u00fdmi \u2013 og jafnvel ekki endilega \u00e1 sama t\u00edma. M\u00f6rgum finnst samt nau\u00f0synlegt a\u00f0 greina \u00fearna \u00e1 milli \u2013 taka t.d. fram hvort vi\u00f0 \u00e6tlum a\u00f0 koma saman \u00e1 tilteknum sta\u00f0 til a\u00f0 halda fund, e\u00f0a vera hvort\/hvert \u00e1 s\u00ednum sta\u00f0 og halda netfund. Hvernig gerum vi\u00f0 \u00feann mun?<\/p>\n<p>\u00cd ensku er <a href=\"https:\/\/dictionary.cambridge.org\/dictionary\/english\/in-person\">sambandi\u00f0<\/a> <em>in person<\/em> nota\u00f0 \u00ed \u00feessum tilgangi \u2013 \u00fea\u00f0 v\u00edsar \u00fe\u00e1 til \u00feess a\u00f0 f\u00f3lk kemur saman \u00ed raunheimum. \u00cd \u00edslensku hefur samsv\u00f6runin <em>\u00ed pers\u00f3nu <\/em>veri\u00f0 tekin upp \u00ed sama tilgangi. Enska sambandi\u00f0 merkir raunar l\u00edka 'pers\u00f3nulega' og s\u00fa er merkingin \u00ed elstu d\u00e6mum sem \u00e9g finn um <em>\u00ed pers\u00f3nu<\/em>. \u00cd vi\u00f0tali vi\u00f0 Bj\u00f6rk Gu\u00f0mundsd\u00f3ttur \u00ed <em>Helgarp\u00f3stinum <\/em>1995 segir: \u201e\u00c1 \u00cdslandi \u00feekkja mig allir \u00ed pers\u00f3nu.\u201c Sama merking er \u00ed \u201e\u00feegar ma\u00f0ur hittir hann \u00ed pers\u00f3nu er hann \u00f3sk\u00f6p venjulegur gaur\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2000, og oft \u00ed minningargreinum \u2013 \u201e\u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00fe\u00fa s\u00e9rt ekki hj\u00e1 m\u00e9r \u00ed pers\u00f3nu\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1997, \u201e\u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00fe\u00fa ver\u00f0ir ekki h\u00e9r \u00ed pers\u00f3nu\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1999, \u201e\u00c9g f\u00e9kk ekki a\u00f0 kynnast \u00fe\u00e9r \u00ed pers\u00f3nu\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2000, o.fl.<\/p>\n<p>En svo fara a\u00f0 koma d\u00e6mi \u00fear sem <em>\u00ed pers\u00f3nu <\/em>er andst\u00e6\u00f0a vi\u00f0 <em>me\u00f0 stafr\u00e6num h\u00e6tti<\/em> e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. \u00cd <em>Monitor <\/em>2011 segir: \u201eHvort er h\u00fan skemmtilegri \u00e1 netspjallinu e\u00f0a \u00ed pers\u00f3nu?\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2012 segir: \u201eJingjun Xu setti nemendunum \u00fea\u00f0 fyrir a\u00f0 reyna a\u00f0 selja hlutabr\u00e9f me\u00f0 mismunandi h\u00e6tti, \u00ed pers\u00f3nu, \u00ed s\u00edma, me\u00f0 myndspjalli e\u00f0a me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 senda textaskilabo\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2019 segir: \u201eEr t\u00f6lvan tekin fram yfir a\u00f0 hitta vini \u00ed pers\u00f3nu?\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2020 segir: \u201eA\u00f0 \u00f6\u00f0rum kosti \u00feurfi f\u00f3lk a\u00f0 m\u00e6ta \u00ed pers\u00f3nu til a\u00f0 endurn\u00fdja.\u201c Stundum m\u00e6tti setja <em>pers\u00f3nulega <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>\u00ed pers\u00f3nu<\/em> en \u00fe\u00f3 ekki alltaf, t.d. varla \u00ed setningunni \u201eHann segist b\u00e6\u00f0i spila \u00e1 vefnum og \u00ed pers\u00f3nu\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2010.<\/p>\n<p>En me\u00f0 tilkomu covid-19 snemma \u00e1rs 2020 dr\u00f3 mj\u00f6g \u00far beinum samskiptum f\u00f3lks augliti til auglitis og netsamskipti jukust a\u00f0 sama skapi, og vi\u00f0 \u00fea\u00f0 margfalda\u00f0ist notkun sambandsins <em>\u00ed pers\u00f3nu<\/em>. Jafnframt vir\u00f0ist merkingarsvi\u00f0 \u00feess hafa v\u00edkka\u00f0 og \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00e9g s\u00e9 farinn a\u00f0 venjast \u00fev\u00ed hnykkti m\u00e9r vi\u00f0 \u00ed morgun \u00feegar \u00e9g s\u00e1 <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/ithrottir\/2024-01-14-af-hverju-er-em-stofan-graen-401846\">fr\u00e9tt<\/a> \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>\u00fear sem fjalla\u00f0 var um breytt \u00fatlit EM-stofunnar og birtar tv\u00e6r myndir, \u00f6nnur me\u00f0 textanum \u201eSvona l\u00edtur stofan \u00fat \u00ed \u00fatsendingu\u201c en undir hinni st\u00f3\u00f0 \u201eSvona l\u00edtur stofan \u00fat \u00ed pers\u00f3nu.\u201c \u00dearna er lj\u00f3st a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>\u00ed pers\u00f3nu <\/em>hefur rofi\u00f0 tengslin vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>pers\u00f3na <\/em>og er fari\u00f0 a\u00f0 merkja '\u00ed raun' \u2013 nema hugmyndin hafi veri\u00f0 a\u00f0 pers\u00f3nugera stofuna \u00fearna sem m\u00e9r finnst ekki l\u00edklegt.<\/p>\n<p><span data-offset-key=\"37ors-0-22\">En \u00fe\u00f3tt sambandi\u00f0 <\/span><span data-offset-key=\"37ors-0-23\">\u00ed pers\u00f3nu <\/span><span data-offset-key=\"37ors-0-24\">eigi s\u00e9r ekki langa s\u00f6gu \u00ed \u00edslensku gegnir \u00f6\u00f0ru m\u00e1li um sambandi\u00f0 <\/span><span data-offset-key=\"37ors-0-25\">\u00ed eigin pers\u00f3nu<\/span><span data-offset-key=\"37ors-0-26\">. \u00dea\u00f0 hefur t\u00ed\u00f0kast a.m.k. s\u00ed\u00f0an \u00e1 seinni hluta 19. aldar og er v\u00e6ntanlega <\/span><span class=\"x1fey0fg\"><span data-offset-key=\"37ors-1-0\">komi\u00f0<\/span><\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-0\">\u00far d\u00f6nsku, <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-1\">i egen person<\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-2\">. \u00dea\u00f0 stendur i\u00f0ulega me\u00f0 <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-3\">sj\u00e1lfur<\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-4\"> og gegnir oft \u00fev\u00ed hlutverki a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 um vi\u00f0komandi sj\u00e1lfan \/ sj\u00e1lfa \/ sj\u00e1lft er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a en ekki fulltr\u00faa hans \/ hennar \/ h\u00e1ns. \u00cd <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-5\">Eimrei\u00f0inni <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-6\">1902 segir: \u201e\u00deetta barst pr\u00f3fastinum til eyrna og kom hann sj\u00e1lfur \u00ed eigin pers\u00f3nu til a\u00f0 vera vi\u00f0 pr\u00f3fi\u00f0.\u201c \u00cd <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-7\">Morgunbla\u00f0inu <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-8\">1990 segir: \u201eWynette afhendir ver\u00f0launin \u00ed eigin pers\u00f3nu \u00ed samkv\u00e6mi, sem haldi\u00f0 ver\u00f0ur henni til hei\u00f0urs.\u201c \u00cd <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-9\">Morgunbla\u00f0inu <\/span><span data-offset-key=\"37ors-2-10\">2010 segir: \u201e\u00deaki\u00f0 rifnar svo af H\u00e1sk\u00f3lab\u00ed\u00f3i \u00feegar Max\u00edm\u00fas birtist loks \u00e1 svi\u00f0inu \u00ed eigin pers\u00f3nu.\u201c<\/span><\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 <em>p<\/em><em>ers\u00f3na <\/em>s\u00e9 upphaflega t\u00f6kuor\u00f0 \u00ed \u00edslensku kemur \u00fea\u00f0 fyrir \u00feegar \u00ed fornu m\u00e1li og er vitanlega fyrir l\u00f6ngu or\u00f0i\u00f0 fullgilt \u00edslenskt or\u00f0. En sambandi\u00f0 <em>\u00ed pers\u00f3nu <\/em>\u00ed \u00feeirri merkingu sem h\u00e9r hefur veri\u00f0 l\u00fdst er teki\u00f0 \u00far ensku og \u00e1 s\u00e9r ekki hef\u00f0 \u00ed m\u00e1linu. \u00dea\u00f0 er hins vegar ekki h\u00e6gt a\u00f0 benda \u00e1 eitthvert eitt or\u00f0alag sem h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 nota \u00ed sta\u00f0inn. Eins og \u00e1\u00f0ur segir v\u00e6ri oft h\u00e6gt a\u00f0 nota <em>pers\u00f3nulega<\/em>, en stundum jafnvel <em>sj\u00e1lfur <\/em>\/ <em>sj\u00e1lf <\/em>\/ <em>sj\u00e1lft<\/em>. Einnig m\u00e6tti oft segja <em>\u00ed raunheimi<\/em> \/ <em>raunheimum<\/em>, <em>\u00ed raunveruleikanum <\/em>e\u00f0a <em>\u00ed raun<\/em>. En svo kemur l\u00edka til greina a\u00f0 leita ekki a\u00f0 neinum sta\u00f0genglum heldur taka bara sambandinu <em>\u00ed pers\u00f3nu <\/em>fegins hendi og reyna a\u00f0 venjast \u00fev\u00ed \u00fer\u00e1tt fyrir upprunann. \u00dea\u00f0 ver\u00f0um vi\u00f0 bara a\u00f0 meta hvert fyrir sig.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00ddmis n\u00fat\u00edmat\u00e6kni hefur gert \u00fea\u00f0 a\u00f0 verkum a\u00f0 merking algengra hugtaka og or\u00f0a sem var\u00f0a mannleg samskipti er ekki jafn lj\u00f3s og \u00e1\u00f0ur \u2013 or\u00f0a eins og sj\u00e1(st), hitta(st), halda fund o.s.frv. \u00c1\u00f0ur fyrr voru \u00feessi or\u00f0 bundin stund og sta\u00f0 \u2013 f\u00f3lk \u00feurfti a\u00f0 vera samt\u00edmis \u00ed sama r\u00fdmi. En me\u00f0 tilkomu s\u00edma, \u00fatvarps, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5974","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5974"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5974\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5976,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5974\/revisions\/5976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}