{"id":5983,"date":"2024-01-18T21:07:34","date_gmt":"2024-01-18T21:07:34","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=5983"},"modified":"2024-01-18T21:07:34","modified_gmt":"2024-01-18T21:07:34","slug":"thau-eru-ahugasamt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/01\/18\/thau-eru-ahugasamt\/","title":{"rendered":"\u00deau eru \u00e1hugasamt"},"content":{"rendered":"<p>Sumt f\u00f3lk skilgreinir sig utan kynjatv\u00edhyggjunnar og vill \u00fev\u00ed ekki l\u00e1ta nota um sig forn\u00f6fnin <em>hann <\/em>og <em>h\u00fan<\/em>. Hvorugkynsfornafni\u00f0 <em>\u00fea\u00f0 <\/em>er \u00f3heppilegt \u00ed v\u00edsun til f\u00f3lks og \u00feess vegna var b\u00fai\u00f0 til fornafni\u00f0 <em>h\u00e1n <\/em>(og reyndar fleiri forn\u00f6fn) til a\u00f0 nota \u00ed sta\u00f0inn. \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 nota <em>h\u00e1n <\/em>e\u00f0a eitthvert anna\u00f0 n\u00fdtt fornafn kj\u00f3sa sum \u00fe\u00f3 fremur a\u00f0 nota hvorugkynsmyndina <em>\u00feau <\/em>um sig sj\u00e1lf \u2013 l\u00e1ta fleirt\u00f6lumyndina sem s\u00e9 hafa eint\u00f6luv\u00edsun. V\u00e6ntanlega er \u00feetta a\u00f0 erlendri fyrirmynd \u2013 \u00ed ensku \u00e1 notkun <em>they <\/em>\u00ed eint\u00f6lumerkingu s\u00e9r <a href=\"https:\/\/www.oed.com\/discover\/a-brief-history-of-singular-they\/?tl=true\">langa s\u00f6gu<\/a>, jafnvel allt aftur \u00e1 14. \u00f6ld, og n\u00fdtur s\u00edfellt meiri vi\u00f0urkenningar. \u00dea\u00f0 er nota\u00f0 \u00feegar kyn \u00feeirra sem v\u00edsa\u00f0 er til er \u00f3\u00feekkt, skiptir ekki m\u00e1li, e\u00f0a er ekki gefi\u00f0 upp og eins \u00ed v\u00edsun til \u00feeirra sem skilgreina sig hvorki karlkyns n\u00e9 kvenkyns.<\/p>\n<p>Einhverjum kann a\u00f0 finnast \u00fea\u00f0 fr\u00e1leitt a\u00f0 nota fleirt\u00f6lumyndina <em>\u00feau <\/em>\u00ed eint\u00f6lumerkingu \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt, og vissulega \u00e1 \u00fea\u00f0 s\u00e9r ekki hef\u00f0 \u00ed m\u00e1linu. En \u00fe\u00f3 er r\u00e9tt a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 mj\u00f6g samb\u00e6rileg fornafnanotkun t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist til skamms t\u00edma \u00ed formlegu og upph\u00f6fnu m\u00e1li, og s\u00e9st st\u00f6ku sinnum enn. H\u00e9r \u00e1 \u00e9g vi\u00f0 \u00fe\u00e9ringar, \u00fear sem myndin <em>\u00fe\u00e9r <\/em>er notu\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed eint\u00f6lu og fleirt\u00f6lu annarrar pers\u00f3nu \u2013 <em>\u00fe\u00e9r eru\u00f0 vinur minn<\/em> og <em>\u00fe\u00e9r eru\u00f0 vinir m\u00ednir<\/em>. Or\u00f0myndin <em>\u00fe\u00e9r <\/em>er upphaflega \u00f6nnur pers\u00f3na fleirt\u00f6lu (<em>\u00fei\u00f0<\/em> var upphaflega a\u00f0eins tv\u00edtala) og hagar s\u00e9r a\u00f0 sumu leyti \u00feannig enn, jafnvel \u00feegar h\u00fan hefur eint\u00f6luv\u00edsun \u2013 tekur \u00e6vinlega me\u00f0 s\u00e9r s\u00f6gn \u00ed annarri pers\u00f3nu fleirt\u00f6lu. Vi\u00f0 segjum <em>\u00fe\u00e9r er<strong>u\u00f0<\/strong> vinur minn<\/em> en alls ekki *<em>\u00fe\u00e9r er<strong>t<\/strong> vinur minn<\/em>.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>v\u00e9r <\/em>sem einnig er upphaflega fleirtala \u00ed fyrstu pers\u00f3nu (<em>vi\u00f0 <\/em>var upphaflega a\u00f0eins tv\u00edtala) var nota\u00f0 \u00e1 svipa\u00f0an h\u00e1tt \u00ed formlegu m\u00e1li. Me\u00f0an \u00cdsland haf\u00f0i k\u00f3ng h\u00f3fust konunglegar tilskipanir eitthva\u00f0 \u00e1 \u00feessa lei\u00f0: \u201eV\u00e9r Kristj\u00e1n konungur hinn t\u00edundi af gu\u00f0s n\u00e1\u00f0 konungur \u00cdslands og Danmerkur.\u201c Kristj\u00e1n Eldj\u00e1rn forseti \u00cdslands 1968-1980 nota\u00f0i l\u00edka yfirleitt <em>v\u00e9r <\/em>\u2013 vissulega oftast \u00ed fleirt\u00f6luv\u00edsun. Eins og <em>\u00fe\u00e9r <\/em>t\u00f3k <em>v\u00e9r <\/em>alltaf me\u00f0 s\u00e9r fleirt\u00f6lumynd sagnar hvort sem v\u00edsimi\u00f0i\u00f0 var \u00ed eint\u00f6lu e\u00f0a fleirt\u00f6lu \u2013 <em>v\u00e9r er<strong>um<\/strong> <\/em>en alls ekki *<em>v\u00e9r er<\/em>. En ef or\u00f0in t\u00f3ku me\u00f0 s\u00e9r l\u00fdsingaror\u00f0 e\u00f0a l\u00fdsingarh\u00e1tt sem sagnfyllingu var tala hennar \u00e1 reiki. \u00dea\u00f0 var \u00fdmist sagt <em>\u00fe\u00e9r eru\u00f0 kom<strong>inn<\/strong> <\/em>e\u00f0a <em>\u00fe\u00e9r eru\u00f0 kom<strong>nir<\/strong><\/em>, <em>v\u00e9r erum viss um<\/em> e\u00f0a <em>v\u00e9r erum viss<strong>ir<\/strong> um<\/em>, o.s.frv.<\/p>\n<p>\u00deegar fleirt\u00f6lumyndin <em>\u00feau <\/em>er notu\u00f0 \u00ed eint\u00f6luv\u00edsun kemur upp s\u00fa spurning hvernig eigi a\u00f0 fara me\u00f0 s\u00f6gn sem stendur me\u00f0 henni \u2013 og sagnfyllingu, ef \u00fev\u00ed er a\u00f0 skipta. \u00c1 a\u00f0 hafa b\u00e6\u00f0i s\u00f6gn og sagnfyllingu \u00ed fleirt\u00f6lu og segja t.d. <em>\u00feau eru \u00e1hugas\u00f6m<\/em>, hafa s\u00f6gnina \u00ed fleirt\u00f6lu en sagnfyllinguna \u00ed eint\u00f6lu og segja <em>\u00feau eru \u00e1hugasamt<\/em>, e\u00f0a hafa hvort tveggja \u00ed eint\u00f6lu og segja <em>\u00feau er \u00e1hugasamt<\/em>? \u00c9g held a\u00f0 \u00f6nnur lei\u00f0in s\u00e9 heppilegust \u2013 vissulega felst m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegt \u00f3samr\u00e6mi milli sagnar og sagnfyllingar \u00ed henni en \u00fea\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekkert einsd\u00e6mi, heldur hli\u00f0st\u00e6tt \u00fev\u00ed sem t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist \u00ed \u00fe\u00e9ringum eins og \u00e1\u00f0ur segir. En meginatri\u00f0i\u00f0 er \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00feau sem nota <em>\u00feau <\/em>\u00e1 \u00feennan h\u00e1tt f\u00e1i sj\u00e1lf a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a hvernig \u00feeim finnst heppilegast a\u00f0 hafa \u00feetta.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 getur f\u00f3lk hneykslast \u00e1 \u00feessu eins og \u00fev\u00ed s\u00fdnist og sagt a\u00f0 <em>\u00feau <\/em>s\u00e9 fleirtala og \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekkert h\u00e6gt a\u00f0 gefa fleirt\u00f6lumynd eint\u00f6luv\u00edsun \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt \u2013 \u00fea\u00f0 s\u00e9 mis\u00feyrming \u00e1 m\u00e1linu. \u00de\u00e1 m\u00e1 minna \u00e1 hli\u00f0st\u00e6\u00f0una vi\u00f0 \u00fe\u00e9ringar, \u00fe\u00f3tt vissulega megi halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00feessi notkun <em>\u00feau<\/em> s\u00e9 formlega svipu\u00f0 \u00fe\u00e9ringum s\u00e9 h\u00fan ger\u00f3l\u00edk \u00ed e\u00f0li s\u00ednu vegna \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00e9ringar hafi \u00fer\u00f3ast af sj\u00e1lfu s\u00e9r \u00ed m\u00e1linu en notkun <em>\u00feau <\/em>\u00ed eint\u00f6lumerkingu s\u00e9 \u201ehandst\u00fdr\u00f0\u201c breyting. En \u00fe\u00e1 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 fyrir sumum er \u00feetta hjartans m\u00e1l \u2013 sn\u00fdst um sj\u00e1lfsmynd \u00feeirra og sta\u00f0 \u00feeirra \u00ed tungum\u00e1linu. M\u00e9r finnst \u00e6skilegast a\u00f0 b\u00ed\u00f0a \u00e1tekta, leyfa \u00feessari notkun a\u00f0 hafa sinn gang og sj\u00e1 hvernig h\u00fan \u00fer\u00f3ast. Umbur\u00f0arlyndi og tillitssemi er mikilv\u00e6gt sem endran\u00e6r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sumt f\u00f3lk skilgreinir sig utan kynjatv\u00edhyggjunnar og vill \u00fev\u00ed ekki l\u00e1ta nota um sig forn\u00f6fnin hann og h\u00fan. Hvorugkynsfornafni\u00f0 \u00fea\u00f0 er \u00f3heppilegt \u00ed v\u00edsun til f\u00f3lks og \u00feess vegna var b\u00fai\u00f0 til fornafni\u00f0 h\u00e1n (og reyndar fleiri forn\u00f6fn) til a\u00f0 nota \u00ed sta\u00f0inn. \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 nota h\u00e1n e\u00f0a eitthvert anna\u00f0 n\u00fdtt fornafn kj\u00f3sa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-5983","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5984,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5983\/revisions\/5984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}