{"id":6028,"date":"2024-02-08T13:50:27","date_gmt":"2024-02-08T13:50:27","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6028"},"modified":"2024-02-08T13:50:27","modified_gmt":"2024-02-08T13:50:27","slug":"mikilvaegi-jakvaedrar-umraedu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/02\/08\/mikilvaegi-jakvaedrar-umraedu\/","title":{"rendered":"Mikilv\u00e6gi j\u00e1kv\u00e6\u00f0rar umr\u00e6\u00f0u"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u00feessum h\u00f3pi er lagt bann vi\u00f0 athugasemdum um m\u00e1lfar og m\u00e1lnotkun einstaklinga og h\u00f3pa. Til a\u00f0 s\u00fdna hva\u00f0 \u00e9g vil for\u00f0ast me\u00f0 \u00feessu langar mig a\u00f0 rifja upp nokkur d\u00e6mi um athugasemdir \u00far \u00f6\u00f0rum m\u00e1lfarsh\u00f3pum. Fyrsta d\u00e6mi\u00f0 er fr\u00e1 \u00fev\u00ed <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/01\/22\/thad-sest-hver-drekka-kristal\/\">um daginn<\/a> \u00feegar slagor\u00f0inu <em>\u00dea\u00f0 s\u00e9st hverjir drekka Kristal <\/em>var breytt \u00ed <em>\u00dea\u00f0 s\u00e9st hver drekka Kristal<\/em>. N\u00e6sta d\u00e6mi er s\u00ed\u00f0an <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/12\/23\/haettum-ad-rakka-ungt-folk-nidur-vegna-malfars\/\">r\u00e9tt fyrir j\u00f3l<\/a>, \u00feegar bla\u00f0akona \u00e1 <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> nota\u00f0i \u00f3venjulega en r\u00e9tta beygingarmynd (<em>sp\u00fast<\/em>) \u00ed fr\u00e9tt um eldgos vi\u00f0 Sundhn\u00fakag\u00edg. \u00deri\u00f0ja d\u00e6mi\u00f0 er <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/10\/10\/skolarnir-skolardnir-skoladnir-skolanir\/\">nokkurra \u00e1ra gamalt<\/a> og kannski gr\u00f3fast. \u00dea\u00f0 s\u00fdnir vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 innleggi um frambur\u00f0 tiltekins r\u00e1\u00f0herra \u00e1 \u00e1kve\u00f0nu hlj\u00f3\u00f0asambandi (<em>rn<\/em>) \u2013 \u00feessi frambur\u00f0ur er vissulega sjaldg\u00e6fur en \u00fe\u00f3 er um vel \u00feekkta m\u00e1ll\u00fdsku a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>(1) \u201e\u00deetta er kolrugla\u00f0. \u00dea\u00f0 er veri\u00f0 a\u00f0 st\u00f3rskemma okkar fallega m\u00e1l\u201c; \u201e\u00deetta er bara hall\u00e6rislegt en \u00fea\u00f0 er kannski t\u00edskan \u00ed dag\u201c; \u201e\u00deessa bull m\u00e1lnotkun skal enginn ma\u00f0ur f\u00e1 mig til a\u00f0 nota\u201c; \u201eAlger f\u00e1viska; \u00feetta er svo heimskulegt a\u00f0 engum t\u00e1rum tekur, \u00fea\u00f0 \u00e1 a\u00f0 nota \u00f3\u00e1kve\u00f0na fornafni\u00f0 r\u00e9tt, anna\u00f0 er heimska\u201c; \u201e\u00d6murlegt\u201c; \u201eAlveg einstaklega h\u00e1lfvitalegt, og getur hreinlega ekki veri\u00f0 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilega r\u00e9tt; skelfileg r\u00e9tthugsunarhandaflsm\u00e1l\u00fer\u00f3un\u201c; \u201e\u00deeir s\u00fdna \u00edslensku m\u00e1li l\u00edtilsvir\u00f0ingu\u201c; \u201eR\u00e9tt ein m\u00e1lvillan; \u00feetta er meira rugli\u00f0\u201c; \u201eF\u00e1r\u00e1nlegt\u201c; \u201eM\u00e1lfarsleg f\u00e1t\u00e6kt, eymd og vol\u00e6\u00f0i villur\u00e1fandi m\u00e1lvillinga\u201c; \u201eSorglegt metna\u00f0arleysi\u201c; \u201eGlata\u00f0\u201c, \u201eAlgj\u00f6rt rugl\u201c; \u201eHall\u00e6risleg a\u00f0f\u00f6r a\u00f0 tungum\u00e1linu\u201c; \u201eAsnalegt bara, sm\u00e1barna m\u00e1l\u201c.<\/p>\n<p>(2) \u201eUnga f\u00f3lki\u00f0 er a\u00f0 meika \u00fea\u00f0 \u00e1 Mogganum\u201c; \u201e\u00dev\u00edl\u00edkt or\u00f0alag er \u00feetta h\u00e1sk\u00f3lamenntu\u00f0 manneskja sem hefur sl\u00edkt or\u00f0alag\u201c; \u201eNei n\u00fa er m\u00e9r allri loki\u00f0, s\u00e1 e\u00f0a s\u00fa sem skrifa\u00f0i \u00feetta hef\u00f0i ekki \u00e1tt a\u00f0 komast upp \u00far fyrsta bekk\u201c; \u201e\u00dar hva\u00f0a sk\u00f3la \u00fatskrifa\u00f0ist hann?\u201c; \u201e\u00deetta li\u00f0 er ekki talandi\u201c; \u201eEr ekki h\u00e6gt a\u00f0 f\u00e1 inn \u00e1 fj\u00f6lmi\u00f0la talandi fullor\u00f0i\u00f0 f\u00f3lk. Eru \u00feetta illa talandi\/skrifandi krakkar \u00ed aukavinnu me\u00f0 sk\u00f3la\u201c; \u201eFara bla\u00f0amenn ekki i sk\u00f3la?; algj\u00f6rlega \u00f3mennta\u00f0ir dregnir beint upp \u00far fj\u00f3shaug\u201c; \u201eEru bla\u00f0amenn ekki b\u00fanir a\u00f0 ey\u00f0a meirihluta \u00e6finnar \u00ed sk\u00f3la en rita svona bull \u00ed opinberan fj\u00f6lmi\u00f0il??\u201c; \u201e\u00e1 hverju er \u00feetta li\u00f0????\u201c; \u201e\u00deau eru 3gja a\u00f0 ver\u00f0a 5\u201c; \u201eHvernig er h\u00e6gt a\u00f0 birta svona fr\u00e9tt \u00e1 \u201ebarnam\u00e1li\u201c?\u201c.<\/p>\n<p>(3) \u201eekki bo\u00f0legt af menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra landsins\u201c; \u201elinm\u00e6lgi\u201c; \u201eskr\u00edti\u00f0 a\u00f0 heyra \u00feetta latm\u00e6li\u201c; \u201ehefur ekki \u00fe\u00f3tt til fyrirmyndar\u201c; \u201esnilld a\u00f0 hafa menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra sem er ekki talandi \u00e1 eigin tungu\u201c; \u201ekann ekki a\u00f0 bera fram r\u00e9ttilega\u201c; \u201esvona mannvitsbrekkur eru vi\u00f0 stj\u00f3rnv\u00f6linn \u00ed menntam\u00e1lum \u00fej\u00f3\u00f0arinnar\u201c; \u201ebull og getuleysi\u201c; \u201etalkennarar og sk\u00f3lar [\u2026] hafa lausnir vi\u00f0 svona m\u00e1lhelti\u201c; \u201eamb\u00f6gur og m\u00e1lhelti\u201c; \u201eekkert til s\u00f3ma\u201c; \u201eofreyni sig vi\u00f0 a\u00f0 reyna a\u00f0 vanda sig\u201c; \u201em\u00f6gulegt a\u00f0 tunguhaft valdi \u00feessum frambur\u00f0i hj\u00e1 r\u00e1\u00f0herranum\u201c; \u201eafleitt a\u00f0 vera svona linm\u00e6lt\u201c; \u201ekl\u00fa\u00f0ra svona feitt\u201c; \u201eof ung til a\u00f0 valda emb\u00e6ttinu\u201c; \u201estressast svona og gengur \u00ed barnd\u00f3m \u00feegar h\u00fan talar\u201c; \u201emenntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra \u00fej\u00f3\u00f0arinnar er \u00f3talandi \u00e1 eigin tungu\u201c.<\/p>\n<p>\u00deetta eru bara s\u00fdnishorn \u2013 \u00ed \u00f6llum tilvikum voru athugasemdir \u00ed sama d\u00far miklu fleiri. \u00dea\u00f0 er \u00f3tr\u00falegt a\u00f0 einhverjum skuli finnast e\u00f0lilegt a\u00f0 skrifa \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem \u00fearna er gert, jafnvel um tilteki\u00f0 nafngreint f\u00f3lk og tengja m\u00e1lfar \u00feess vi\u00f0 meinta andlega og l\u00edkamlega \u00e1galla \u2013 \u00fea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 mannfjandsamlegt og n\u00e1lgast a\u00f0 vera mei\u00f0yr\u00f0i. En \u00fear fyrir utan \u00e1 \u00e9g b\u00e1gt me\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 or\u00f0f\u00e6ri af \u00feessu tagi s\u00e9 \u00edslenskri tungu til framdr\u00e1ttar, e\u00f0a \u00fea\u00f0 s\u00e9 hrein og sk\u00e6r \u00e1st \u00e1 tungum\u00e1linu sem liggur \u00fearna a\u00f0 baki. Aftur \u00e1 m\u00f3ti veit \u00e9g fj\u00f6lm\u00f6rg d\u00e6mi um a\u00f0 svona umr\u00e6\u00f0a hefur hraki\u00f0 f\u00f3lk \u00far \u00feeim h\u00f3pum sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a og f\u00e6lt \u00fea\u00f0 fr\u00e1 \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed m\u00e1lfarsumr\u00e6\u00f0u. \u00c9g er einn \u00feeirra og or\u00f0r\u00e6\u00f0a af \u00feessu tagi var\u00f0 einmitt til \u00feess a\u00f0 \u00e9g stofna\u00f0i \u00feennan h\u00f3p.<\/p>\n<p>Sumum finnst \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 banna neikv\u00e6\u00f0ar athugasemdir og umr\u00e6\u00f0u \u00ed h\u00f3pnum og eiga erfitt me\u00f0 a\u00f0 s\u00e6tta sig vi\u00f0 \u00fea\u00f0, og svo leggur f\u00f3lk vissulega mismunandi skilning \u00ed \u00fea\u00f0 hva\u00f0 s\u00e9 neikv\u00e6tt. \u00dea\u00f0 er ekki banna\u00f0 a\u00f0 hr\u00f3sa f\u00f3lki, en a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti l\u00edt \u00e9g svo \u00e1 a\u00f0 \u00f6ll v\u00edsun \u00ed m\u00e1lfar og m\u00e1lnotkun tiltekinna einstaklinga og h\u00f3pa s\u00e9 \u00f3heimil vegna \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00f3tt ekki s\u00e9 endilega veri\u00f0 a\u00f0 amast vi\u00f0 einhverju finnst f\u00e6stum \u00fe\u00e6gilegt a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 vekja athygli \u00e1 m\u00e1lfari \u00feeirra. \u00dea\u00f0 er hins vegar oft h\u00e6gt a\u00f0 vekja umr\u00e6\u00f0u um tiltekin m\u00e1lfarsatri\u00f0i me\u00f0 almennum spurningum me\u00f0 hlutlausu or\u00f0alagi \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hneykslast e\u00f0a v\u00edsa \u00ed m\u00e1lfar einstaklinga, og \u00fea\u00f0 er \u00ed g\u00f3\u00f0u lagi. Ef f\u00f3lk s\u00e6ttir sig ekki vi\u00f0 \u00feetta er au\u00f0velt a\u00f0 finna vettvang fyrir neikv\u00e6\u00f0ni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u00feessum h\u00f3pi er lagt bann vi\u00f0 athugasemdum um m\u00e1lfar og m\u00e1lnotkun einstaklinga og h\u00f3pa. Til a\u00f0 s\u00fdna hva\u00f0 \u00e9g vil for\u00f0ast me\u00f0 \u00feessu langar mig a\u00f0 rifja upp nokkur d\u00e6mi um athugasemdir \u00far \u00f6\u00f0rum m\u00e1lfarsh\u00f3pum. Fyrsta d\u00e6mi\u00f0 er fr\u00e1 \u00fev\u00ed um daginn \u00feegar slagor\u00f0inu \u00dea\u00f0 s\u00e9st hverjir drekka Kristal var breytt \u00ed \u00dea\u00f0 s\u00e9st [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6029,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6028\/revisions\/6029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}