{"id":6121,"date":"2024-02-28T22:20:15","date_gmt":"2024-02-28T22:20:15","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6121"},"modified":"2024-02-29T09:18:47","modified_gmt":"2024-02-29T09:18:47","slug":"njottu-dagsins","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/02\/28\/njottu-dagsins\/","title":{"rendered":"Nj\u00f3ttu dagsins"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6\u00f0ru hverju kemur upp umr\u00e6\u00f0a um frasann <em>eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag <\/em>sem starfsf\u00f3lk \u00ed \u00fej\u00f3nustust\u00f6rfum notar oft \u00ed kve\u00f0juskyni. Oft er amast vi\u00f0 \u00feessu sambandi \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 komi\u00f0 af kve\u00f0junni <em>have a nice day<\/em> sem oft er notu\u00f0 \u00ed ensku vi\u00f0 s\u00f6mu a\u00f0st\u00e6\u00f0ur. Engin \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 efast um a\u00f0 enska kve\u00f0jan hafi \u00fdtt undir \u00fe\u00e1 \u00edslensku \u00fe\u00f3tt t\u00e6plega s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 segja a\u00f0 um beina \u00fe\u00fd\u00f0ingu s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 b\u00e6\u00f0i <em>have <\/em>og <em>nice <\/em>eiga s\u00e9r beinni samsvaranir \u00ed \u00edslensku en <em>eiga <\/em>og <em>g\u00f3\u00f0ur<\/em>. Auk \u00feess kemur sambandi\u00f0 <em>haf g\u00f3\u00f0an dag<\/em> \u2013 sem stendur enskunni \u00f6llu n\u00e6r \u2013 fyrir \u00ed fornu m\u00e1li, einkum sem heilsun en einnig sem brottfararkve\u00f0ja. Um \u00feetta hef \u00e9g skrifa\u00f0 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/07\/06\/eigdu-godan-dag\/\">\u00e1\u00f0ur<\/a> en eftir \u00fea\u00f0 hefur Sigr\u00ed\u00f0ur S\u00e6unn Sigur\u00f0ard\u00f3ttir gert sambandinu \u00edtarleg skil \u00ed <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/7473910?iabr=on#page\/n76\/mode\/1up\">grein<\/a> \u00ed <em>\u00cdslensku m\u00e1li<\/em>.<\/p>\n<p>Sigr\u00ed\u00f0ur S\u00e6unn <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/7473910?iabr=on#page\/n76\/mode\/1up\">nefnir<\/a> \u00fdmsar kve\u00f0jur sem bent hafi veri\u00f0 \u00e1 a\u00f0 nota megi \u00ed sta\u00f0inn fyrir <em>eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag<\/em>: \u201e<em>Blessu\u00f0<\/em>, <em>Vertu s\u00e6l<\/em>, <em>Haf\u00f0u \u00fea\u00f0 gott<\/em>, <em>Nj\u00f3ttu dagsins<\/em> og <em>Ver\u00f0i dagurinn \u00fe\u00e9r g\u00f3\u00f0ur<\/em>.\u201c Af \u00feessum kve\u00f0jum er <em>nj\u00f3ttu dagsins <\/em>langoftast nefnd \u2013 \u00feannig segir \u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur J\u00f3nsson \u00ed <em>Vesturb\u00e6jarbla\u00f0inu <\/em>2006: \u201eN\u00fa \u00e1 t\u00edmum enskuskotinnar \u00edslensku segir f\u00f3lk gjarnan: eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag e\u00f0a haf\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag sem er au\u00f0vita\u00f0 hr\u00e6\u00f0ilega l\u00e9leg \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 ensku kve\u00f0junni \u201ehave a good day.\u201c Betra \u00feykir m\u00e9r a\u00f0 segja: nj\u00f3ttu dagsins sem er hlj\u00f3mf\u00f6gur kve\u00f0ja og \u00ed \u00e6tt vi\u00f0 gla\u00f0lega kve\u00f0ju sk\u00e1ldsins r\u00f3mverska\u201c \u2013 \u00fe.e. <em>carpe diem<\/em> hj\u00e1 H\u00f3rasi. Hi\u00f0 sama kemur t.d. fram \u00ed <a href=\"http:\/\/eidur.is\/2415\">pistli<\/a> Ei\u00f0s Gu\u00f0nasonar 2012, <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6990262?iabr=on#page\/n33\/mode\/1up\/\">hj\u00e1<\/a> Helga Sn\u00e6 Sigur\u00f0ssyni \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2018, o.v.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 er ekki v\u00edst a\u00f0 <em>nj\u00f3ttu dagsins <\/em>s\u00e9 endilega betur \u00e6tta\u00f0 en <em>eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag<\/em>. Elsta d\u00e6mi\u00f0 um \u00feetta samband \u00ed \u00edslensku er \u00ed lj\u00f3\u00f0i \u00ed vestur\u00edslensku bl\u00f6\u00f0unum <em>L\u00f6gbergi <\/em>og <em>Heimskringlu <\/em>1913: \u201eNj\u00f3ttu dagsins, lj\u00f3ss og lista.\u201c \u00dearna er hugsanlega um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1hrif fr\u00e1 ensku \u00fe\u00f3tt svo \u00feurfi vitaskuld ekki a\u00f0 vera. N\u00e6st kemur sambandi\u00f0 fyrir \u00ed grein eftir Sigur\u00f0 Einarsson \u00ed <em>Straumum <\/em>1928: \u201eAugu hans segja: \u201enj\u00f3ttu dagsins vel\u201c, \u00feegar hann m\u00e6tir m\u00e9r.\u201c \u00cd kv\u00e6\u00f0i eftir vestur\u00edslenskt sk\u00e1ld \u00ed <em>L\u00f6gbergi <\/em>1938 er l\u00ednan \u201eSigurvinnings nj\u00f3ttu dagsins\u201c og \u00ed kv\u00e6\u00f0i \u00ed <em>N\u00fdju kvennabla\u00f0i <\/em>1951 er l\u00ednan \u201ekomdu barn og nj\u00f3ttu dagsins\u201c. \u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 \u00ferj\u00fa af \u00feessum fj\u00f3rum d\u00e6mum eru \u00far kv\u00e6\u00f0um, \u00fear af tveim eftir vestur\u00edslensk sk\u00e1ld.<\/p>\n<p>\u00deetta eru einu d\u00e6min um sambandi\u00f0 fram \u00e1 seinni hluta sj\u00f6unda \u00e1ratugarins, en \u00fe\u00e1 fer \u00fea\u00f0 a\u00f0 bl\u00f3mstra. \u00cd stj\u00f6rnusp\u00e1 \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>1967 segir: \u201eL\u00e1ttu allar starfs\u00e1hyggjur l\u00f6nd og lei\u00f0 og nj\u00f3ttu dagsins.\u201c Ekki kemur fram hvort sp\u00e1in er \u00fe\u00fddd en \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 teljast l\u00edklegt. A.m.k. leikur enginn vafi \u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed d\u00e6minu \u201e\u00ddttu \u00e1hyggjum til hli\u00f0ar og nj\u00f3ttu dagsins\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1968, \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 er \u00far stj\u00f6rnusp\u00e1 Jeane Dixon. \u00c1 n\u00e6stu \u00e1rum \u00fear \u00e1 eftir og fram undir \u00feetta eru fj\u00f6lm\u00f6rg d\u00e6mi um sambandi\u00f0 \u00far stj\u00f6rnusp\u00e1m \u2013 framan af flest \u00far sp\u00e1m Jeane Dixon en s\u00ed\u00f0ar einnig \u00far sp\u00e1m Frances Drake \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em>, sp\u00e1m Athenu Lee \u00ed <em>Degi <\/em>og sp\u00e1m \u00ed \u00f6\u00f0rum bl\u00f6\u00f0um \u00fear sem h\u00f6fundar er ekki geti\u00f0 en l\u00edklegt m\u00e1 telja a\u00f0 s\u00e9u oft \u00fe\u00fdddar \u00far ensku.<\/p>\n<p>Fram til 1997 kemur sambandi\u00f0 <em>nj\u00f3ttu dagsins <\/em>n\u00e1nast eing\u00f6ngu fyrir \u00ed stj\u00f6rnusp\u00e1m, fyrir utan nokkur d\u00e6mi um \u201eNj\u00f3ttu dagsins me\u00f0 Dentokej\u201c \u00ed augl\u00fdsingu fr\u00e1 1978 um Wrigley\u2018s tyggj\u00f3, sennilega \u00fe\u00fdddri. En \u00e1ri\u00f0 1997 fer sambandi\u00f0 svo a\u00f0 sj\u00e1st \u00ed \u00edslenskum augl\u00fdsingum \u2013 \u201eGr\u00edptu ostinn og nj\u00f3ttu dagsins!\u201c fr\u00e1 Osta- og smj\u00f6rs\u00f6lunni, \u201eNj\u00f3ttu dagsins og komdu \u00ed Kringluna\u201c, \u201eNj\u00f3ttu dagsins \u2013 taktu flugi\u00f0\u201c fr\u00e1 Flugf\u00e9lagi \u00cdslands, o.fl. Strax upp \u00far aldam\u00f3tum n\u00e6r sambandi\u00f0 svo t\u00f6luver\u00f0u flugi \u00ed augl\u00fdsingum en \u00fe\u00f3 miklu fremur \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru t\u00e6p 300 d\u00e6mi um sambandi\u00f0, \u00fear af 200 fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld, og \u00e1 sj\u00f6tta hundra\u00f0 d\u00e6ma er um sambandi\u00f0 \u00ed<em> Risam\u00e1lheildinni<\/em>, \u00fear af h\u00e1tt \u00ed fimm hundru\u00f0 af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum.<\/p>\n<p>\u00c1n \u00feess a\u00f0 \u00e9g geti fullyrt \u00fea\u00f0 finnst m\u00e9r langtr\u00falegast a\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed stj\u00f6rnusp\u00e1num og tyggj\u00f3augl\u00fdsingunni \u2013 sem s\u00e9 \u00ed n\u00e6r \u00f6llum d\u00e6mum fram til 1997 \u2013 s\u00e9 yfirleitt veri\u00f0 a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a <em>enjoy the day <\/em>e\u00f0a <em>enjoy your day<\/em> sem hvort tveggja eru algeng samb\u00f6nd \u00ed ensku og oft notu\u00f0 \u00e1 sama h\u00e1tt og <em>have a nice day<\/em>. \u00deessi samb\u00f6nd samsvara <em>nj\u00f3ttu dagsins <\/em>n\u00e1kv\u00e6mlega \u2013 raunar mun n\u00e1kv\u00e6mar en <em>eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag <\/em>samsvarar <em>have a nice day<\/em>. S\u00e9 uppruni sambandsins <em>eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag <\/em>talinn enskur, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 or\u00f0in s\u00e9u \u00edslensk, gildir hi\u00f0 sama ekki s\u00ed\u00f0ur um sambandi\u00f0 <em>nj\u00f3ttu dagsins<\/em>. Vilji f\u00f3lk for\u00f0ast ensk \u00e1hrif er <em>nj\u00f3ttu dagsins <\/em>\u00fev\u00ed ekki lei\u00f0in til \u00feess. En vitanlega eru b\u00e6\u00f0i <em>eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag <\/em>og <em>nj\u00f3ttu dagsins <\/em>g\u00f3\u00f0 og gild \u00edslenska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6\u00f0ru hverju kemur upp umr\u00e6\u00f0a um frasann eig\u00f0u g\u00f3\u00f0an dag sem starfsf\u00f3lk \u00ed \u00fej\u00f3nustust\u00f6rfum notar oft \u00ed kve\u00f0juskyni. Oft er amast vi\u00f0 \u00feessu sambandi \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 komi\u00f0 af kve\u00f0junni have a nice day sem oft er notu\u00f0 \u00ed ensku vi\u00f0 s\u00f6mu a\u00f0st\u00e6\u00f0ur. Engin \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 efast um a\u00f0 enska [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6121","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6121"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6125,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6121\/revisions\/6125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}