{"id":6128,"date":"2024-03-01T09:41:58","date_gmt":"2024-03-01T09:41:58","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6128"},"modified":"2024-03-01T10:03:52","modified_gmt":"2024-03-01T10:03:52","slug":"mannleg-mistok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/03\/01\/mannleg-mistok\/","title":{"rendered":"Mannleg mist\u00f6k"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e9r hefur oftar en einu sinni veri\u00f0 r\u00e6tt um or\u00f0asambandi\u00f0 <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>sem m\u00f6rgum finnst undarlegt \u2013 \u00fea\u00f0 er f\u00f3lk sem gerir mist\u00f6k og hlj\u00f3ta \u00fe\u00e1 ekki \u00f6ll mist\u00f6k a\u00f0 vera mannleg? Or\u00f0i\u00f0 <em>mist\u00f6k <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/28650\">sk\u00fdrt<\/a> '\u00fea\u00f0 sem er gert rangt' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og 'yfirsj\u00f3n, handv\u00f6mm, vang\u00e1, e-\u00f0 rangt, \u00f3heppilegt' \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00dear er sambandi\u00f0 <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>reyndar sk\u00fdrt s\u00e9rstaklega sem 'mist\u00f6k vegna vang\u00e1r e\u00f0a vanr\u00e6kslu (starfs)manna (en ekki v\u00e9larbilunar, n\u00e1tt\u00farua\u00f0st\u00e6\u00f0na o.s.frv.)' en merkt <em>!?<\/em> sem \u00fe\u00fd\u00f0ir \u201eor\u00f0 e\u00f0a m\u00e1latri\u00f0i sem ekki n\u00fdtur fullrar vi\u00f0urkenningar, telst ekki gott m\u00e1l \u00ed venjulegu samhengi\u201c. \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00feessari merkingu er v\u00e6ntanlega s\u00fa a\u00f0 <em>mannleg <\/em>\u00feyki ofauki\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 sj\u00e1lfgefi\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 mist\u00f6k s\u00e9u mannleg.<\/p>\n<p>Oft eru <em>mist\u00f6k <\/em>aflei\u00f0ing \u00e1kv\u00f6r\u00f0unar sem hefur veri\u00f0 hugsu\u00f0 vandlega \u00ed langan t\u00edma og \u00fea\u00f0 sem var gert var n\u00e1kv\u00e6mlega \u00fea\u00f0 sem til st\u00f3\u00f0 \u2013 en reynist samt sem \u00e1\u00f0ur hafa veri\u00f0 rangt, eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja. \u00dea\u00f0 getur li\u00f0i\u00f0 langur t\u00edmi \u00e1\u00f0ur en f\u00f3lk kemst a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00feessi \u00e1kv\u00f6r\u00f0un hafi veri\u00f0 r\u00f6ng, og \u00fea\u00f0 getur i\u00f0ulega veri\u00f0 umdeilt hvort h\u00fan hafi veri\u00f0 \u00fea\u00f0 yfirleitt \u2013 t.d. \u00feegar um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1kvar\u00f0anir \u00ed stj\u00f3rnm\u00e1lum. Aftur \u00e1 m\u00f3ti s\u00fdnist m\u00e9r a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>s\u00e9 einkum nota\u00f0 \u00feegar um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a ath\u00f6fn e\u00f0a a\u00f0ger\u00f0 sem framkv\u00e6md er a\u00f0 l\u00edtt hugsu\u00f0u m\u00e1li e\u00f0a \u00ed \u00f3g\u00e1ti \u2013 jafnvel \u00feegar anna\u00f0 er gert en til st\u00f3\u00f0, t.d. \u00fdtt \u00e1 rangan takka e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. Yfirleitt kemur \u00fe\u00e1 strax \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 mist\u00f6k hafa veri\u00f0 ger\u00f0 og um \u00fea\u00f0 er sjaldnast \u00e1greiningur.<\/p>\n<p>\u00deegar or\u00f0alagi\u00f0 <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>er gagnr\u00fdnt \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 \u00f6ll mist\u00f6k s\u00e9u mann<strong>ger\u00f0<\/strong> og hlj\u00f3ti \u00fear af lei\u00f0andi a\u00f0 vera mann<strong>leg<\/strong> er liti\u00f0 fram hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>mannlegur <\/em>hefur tv\u00e6r merkingar. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er \u00fea\u00f0 <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/27628\">sk\u00fdrt<\/a> 'eins og ma\u00f0ur, me\u00f0 \u00feeim \u00e1g\u00f6llum sem \u00fev\u00ed fylgir' og 'sem var\u00f0ar manninn, manneskjuna'. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> eru s\u00f6mu merkingar gefnar \u00fe\u00f3tt l\u00fdsing \u00feeirra s\u00e9 or\u00f0u\u00f0 eil\u00edti\u00f0 \u00f6\u00f0ruv\u00edsi \u2013 s\u00fa fyrri er '\u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 mannse\u00f0li\u00f0' og s\u00fa seinni 'sem heyrir til m\u00f6nnum'. D\u00e6mi\u00f0 sem teki\u00f0 er um \u00fe\u00e1 fyrri er <em>\u00fea\u00f0 er mannlegt a\u00f0 skj\u00e1tlast<\/em> \u2013 sem er einmitt merkingin sem l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 hefur \u00ed sambandinu <em>mannleg mist\u00f6k<\/em>. En f\u00f3lk vir\u00f0ist oft l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 \u00ed \u00feessu sambandi s\u00e9 um seinni merkinguna a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 sem er rangt.<\/p>\n<p>\u00deetta \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 f\u00f3lk <em>gerir<\/em> yfirleitt ekki <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>\u00ed \u00feeirri merkingu a\u00f0 um me\u00f0vita\u00f0a og \u00e1forma\u00f0a a\u00f0ger\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 <em>mannleg mist\u00f6k<\/em> <em>gerast<\/em> e\u00f0a <em>ver\u00f0a<\/em>, oft vegna ytri a\u00f0st\u00e6\u00f0na, \u00feau eru slys, \u00f3h\u00f6pp. \u00deessi s\u00e9rsta\u00f0a <em>mannlegra mistaka <\/em>kemur t.d. sk\u00fdrt fram \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>er \u00e1 n\u00edunda hundra\u00f0 d\u00e6ma um sambandi\u00f0 <em>ger\u00f0i mist\u00f6k <\/em>en a\u00f0eins eitt um <em>ger\u00f0i mannleg mist\u00f6k<\/em>, og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru t\u00e6p sj\u00f6 hundru\u00f0 d\u00e6mi um <em>\u00e9g ger\u00f0i mist\u00f6k <\/em>en a\u00f0eins \u00ferj\u00fa um <em>\u00e9g ger\u00f0i mannleg mist\u00f6k<\/em>. Vissulega er ekki alltaf sk\u00fdr munur \u00e1 <em>mist\u00f6kum <\/em>og <em>mannlegum mist\u00f6kum<\/em> en \u00fea\u00f0 er samt \u00ed raun og veru ekki r\u00e9tt a\u00f0 l\u00edta einfaldlega \u00e1 <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>sem undirflokk <em>mistaka <\/em>\u2013 \u00feau eru oftast annars e\u00f0lis og m\u00e9r finnst ekkert a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um <em>mannleg mist\u00f6k<\/em>.<\/p>\n<p>Hlutverk l\u00fdsingaror\u00f0sins \u00ed sambandinu <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>er a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 mannlegt a\u00f0 gera mist\u00f6k og \u00fear me\u00f0 oft a\u00f0 afsaka \u00fea\u00f0 sem ger\u00f0ist og draga \u00far \u00e1byrg\u00f0 gerandans. \u00dea\u00f0 er l\u00edka mannlegt \u2013 \u00ed s\u00f6mu merkingu \u2013 en vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 g\u00e6ta \u00feess vel a\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag s\u00e9 ekki misnota\u00f0. \u00cd <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20242535702d\/ljost-ad-um-mann-leg-mis-tok-hafi-verid-ad-raeda\">fr\u00e1s\u00f6gn<\/a> <em>V\u00edsis <\/em>af gl\u00e6fraakstri r\u00fatu \u00e1 Reykjanesbraut fyrr \u00ed vikunni var haft eftir yfirmanni verkst\u00e6\u00f0is \u00fear sem r\u00fatan \u00e1tti a\u00f0 vera: \u201eHann segir lj\u00f3st a\u00f0 \u00fearna hafi veri\u00f0 um mannleg mist\u00f6k a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.\u201c En \u00feetta voru alls ekki <em>mannleg mist\u00f6k <\/em>\u00ed \u00feeirri merkingu sem \u00fea\u00f0 samband hefur vanalega. \u00deessu ath\u00e6fi ver\u00f0ur betur l\u00fdst sem alvarlegum d\u00f3mgreindarskorti og jafnvel \u201eeinbeittum brotavilja\u201c svo a\u00f0 nota\u00f0 s\u00e9 or\u00f0alag \u00far l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r hefur oftar en einu sinni veri\u00f0 r\u00e6tt um or\u00f0asambandi\u00f0 mannleg mist\u00f6k sem m\u00f6rgum finnst undarlegt \u2013 \u00fea\u00f0 er f\u00f3lk sem gerir mist\u00f6k og hlj\u00f3ta \u00fe\u00e1 ekki \u00f6ll mist\u00f6k a\u00f0 vera mannleg? Or\u00f0i\u00f0 mist\u00f6k er sk\u00fdrt '\u00fea\u00f0 sem er gert rangt' \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k og 'yfirsj\u00f3n, handv\u00f6mm, vang\u00e1, e-\u00f0 rangt, \u00f3heppilegt' \u00ed \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k. \u00dear [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6128","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6128"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6131,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6128\/revisions\/6131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}