{"id":6138,"date":"2024-03-04T14:43:40","date_gmt":"2024-03-04T14:43:40","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6138"},"modified":"2024-03-04T18:58:13","modified_gmt":"2024-03-04T18:58:13","slug":"ad-drifa-sig-flyta-ser-og-letsa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/03\/04\/ad-drifa-sig-flyta-ser-og-letsa\/","title":{"rendered":"A\u00f0 dr\u00edfa sig, fl\u00fdta s\u00e9r \u2013 og letsa"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt hvort ekki v\u00e6ri lengur ger\u00f0ur greinarmunur \u00e1 or\u00f0asamb\u00f6ndunum <em>dr\u00edfa sig<\/em> og <em>fl\u00fdta s\u00e9r<\/em>. \u00c9g sag\u00f0ist telja a\u00f0 \u00feessi munur v\u00e6ri ger\u00f0ur, en vissulega er oft h\u00e6gt a\u00f0 nota b\u00e6\u00f0i samb\u00f6ndin \u00ed s\u00f6mu merkingu. \u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 er <em>dr\u00edfa sig <\/em><a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/225305\/merkja\/dr%C3%ADfa\">sk\u00fdrt<\/a> 'anstr\u00e6nge sig, v\u00e6re dygtig og energisk', \u00fe.e. 'leggja sig fram, vera i\u00f0inn og kappsamur'. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er sambandi\u00f0 <em>dr\u00edfa sig <\/em>sk\u00fdrt annars vegar 'taka \u00e1 sig r\u00f6gg og koma s\u00e9r af sta\u00f0 (hefjast handa)' og hins vegar 'her\u00f0a sig (vi\u00f0 verk)'. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er s\u00f6gnin <em>dr\u00edfa <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/8626\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> \u201as\u00fdna dugna\u00f0, framtakssemi, hra\u00f0a\u2018 og undir henni er gefi\u00f0 sambandi\u00f0 <em>dr\u00edfa sig &lt;af sta\u00f0&gt; <\/em>me\u00f0 d\u00e6munum <em>dr\u00edfi\u00f0 ykkur krakkar, vi\u00f0 erum a\u00f0 fara<\/em>; <em>hann dreif sig \u00e1 f\u00e6tur klukkan 6<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dearna eru sem s\u00e9 tveir merkingar\u00fe\u00e6ttir \u2013 annars vegar 'dugna\u00f0ur, kappsemi' og hins vegar 'hra\u00f0i, vi\u00f0brag\u00f0'. S\u00f6gnin <em>fl\u00fdta <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/12398\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> \u201ahra\u00f0a (e-u), l\u00e1ta (e-\u00f0) gerast hra\u00f0ar, flj\u00f3tar\u2018 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>\u00feannig a\u00f0 \u00fear er sk\u00f6run vi\u00f0 a\u00f0ra merkinguna \u00ed <em>dr\u00edfa<\/em>, og i\u00f0ulega g\u00e6tu b\u00e1\u00f0ar sagnirnar \u00e1tt vi\u00f0. Ef \u00e9g segi <em>vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 dr\u00edfa okkur, vi\u00f0 erum a\u00f0 ver\u00f0a of sein<\/em> getur \u00fea\u00f0 annars vegar merkt 'n\u00fa \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 s\u00fdna dugna\u00f0 (vi\u00f0 a\u00f0 koma okkur af sta\u00f0)' og hins vegar 'n\u00fa \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 vera flj\u00f3t' \u2013 eins v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 nota <em>fl\u00fdta<\/em> <em>okkur<\/em>. Sama m\u00e1li gegnir hugsanlega ef vi\u00f0 erum \u00e1 lei\u00f0inni eitthva\u00f0 og \u00e9g segi <em>vi\u00f0 f\u00f6rum alltof h\u00e6gt, n\u00fa \u00feurfum vi\u00f0 virkilega a\u00f0 dr\u00edfa okkur<\/em> \u2013 en \u00e9g er \u00fe\u00f3 ekki viss um a\u00f0 \u00f6llum finnist e\u00f0lilegt a\u00f0 nota <em>dr\u00edfa sig<\/em> vi\u00f0 \u00fe\u00e6r a\u00f0st\u00e6\u00f0ur.<\/p>\n<p>\u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feessi setning er e.t.v. vafas\u00f6m er s\u00fa a\u00f0 fyrir m\u00f6rgum a.m.k. felst einhvers konar upphaf \u00ed <em>dr\u00edfa sig <\/em>sem ekki er \u00ed <em>fl\u00fdta s\u00e9r<\/em>. \u00c9g get sagt <em>\u00feegar \u00e9g m\u00e6tti honum var hann alltaf a\u00f0 fl\u00fdta s\u00e9r \u00ed r\u00e6ktina <\/em>en m\u00e9r finnst skr\u00edti\u00f0 a\u00f0 segja <em>\u00feegar \u00e9g m\u00e6tti honum var hann alltaf a\u00f0 dr\u00edfa sig \u00ed r\u00e6ktina<\/em> \u2013 af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fear er hann \u00e1 lei\u00f0inni en ekki a\u00f0 hefja fer\u00f0ina. En hugsanlega er \u00feetta a\u00f0 breytast \u2013 a.m.k. finn \u00e9g sl\u00e6\u00f0ing af setningum me\u00f0 sambandinu <em>alltaf a\u00f0 dr\u00edfa sig<\/em> \u00fear sem ekki er auglj\u00f3st a\u00f0 um eitthvert upphaf s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, eins og \u00ed <em>Stundinni <\/em>2018: \u201eVi\u00f0 gerum eitt \u00ed einu og s\u00fdnum \u00feolinm\u00e6\u00f0i fyrir l\u00ed\u00f0andi stund \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vera alltaf a\u00f0 dr\u00edfa okkur\u201c og \u201eF\u00f3lki\u00f0 \u00ed minni fj\u00f6lskyldu er alltaf a\u00f0 dr\u00edfa sig svo miki\u00f0\u201c \u00e1 <em>Bland.is<\/em> 2010.<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessum d\u00e6mum v\u00e6ri eins h\u00e6gt \u2013 og kannski e\u00f0lilegra \u2013 a\u00f0 nota <em>fl\u00fdta s\u00e9r<\/em>, en vissulega er hugsanlegt a\u00f0 lesa einhvers konar upphafsmerkingu \u00far \u00feeim. \u00dea\u00f0 vir\u00f0ist samt ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 munurinn \u00e1 merkingu <em>dr\u00edfa sig<\/em> og <em>fl\u00fdta s\u00e9r <\/em>hafi dofna\u00f0 undanfari\u00f0, en \u00fev\u00ed fer samt fjarri a\u00f0 alltaf s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 nota <em>dr\u00edfa sig <\/em>\u00ed s\u00f6mu merkingu og <em>fl\u00fdta s\u00e9r<\/em>. M\u00e9r finnst t.d. \u00f3e\u00f0lilegt e\u00f0a \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 nota <em>dr\u00edfa sig <\/em>\u00ed setningum eins og *<em>h\u00fan spur\u00f0i hvort \u00feetta v\u00e6ri r\u00e9tt og \u00e9g dreif mig a\u00f0 svara j\u00e1tandi<\/em>, e\u00f0a *<em>\u00fea\u00f0 var be\u00f0i\u00f0 eftir m\u00e9r svo a\u00f0 \u00e9g dreif mig eins og \u00e9g gat<\/em>, e\u00f0a *<em>\u00e9g hef ekki drifi\u00f0 mig svona miki\u00f0 \u00ed m\u00f6rg \u00e1r<\/em>, e\u00f0a *<em>vi\u00f0 svona a\u00f0st\u00e6\u00f0ur er mikilv\u00e6gt a\u00f0 dr\u00edfa sig h\u00e6gt<\/em>. En \u00e9g skal samt ekki \u00fatiloka a\u00f0 einhverjum finnist einhverjar \u00feessara setninga g\u00f3\u00f0ar og gildar.<\/p>\n<p>\u00cd tengslum vi\u00f0 \u00feetta m\u00e1 nefna n\u00fdlega s\u00f6gn sem ungt f\u00f3lk <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/fokus\/stjornufrettir\/2018\/09\/20\/listi-af-ordum-sem-islenskir-unglingar-nota-en-fullordnir-skilja-ekki\/\">notar<\/a> stundum \u00ed merkingunni \u201adr\u00edfa sig, fara\u2018 \u2013 s\u00f6gnina <em>letsa<\/em>. D\u00e6mi um hana m\u00e1 m.a. finna \u00e1 <em>twitter<\/em> 2016: \u201eN\u00fana \u00feurfum vi\u00f0 \u00fev\u00ed mi\u00f0ur a\u00f0 letsa\u201c, og 2020: \u201e\u00c9g er a\u00f0 fara a\u00f0 henda m\u00e9r \u00ed lopann og letsa\u201c. En hugsanlega er <em>letsa <\/em>\u00feegar \u00farelt eins og segir \u00e1 <em>twitter <\/em>2021: \u201eLetsa er svona fj\u00f6gurra \u00e1ra gamalt og \u00f6\u00f6\u00f6\u00f6rugglega a\u00f0 detta \u00fat - held a\u00f0 n\u00fana s\u00e9 LESSSSGO m\u00e1li\u00f0\u201c og \u201e\u00de\u00e1 er pott\u00fe\u00e9tt l\u00f6ngu or\u00f0i\u00f0 \u00fdkt hall\u00f3 a\u00f0 letsa\u201c. \u00deetta er komi\u00f0 af <em>let\u2019s<\/em> <em>go <\/em>\u00e1 ensku \u2013 ensk sambr\u00e6\u00f0sla sagnar og fornafns (<em>let us<\/em>) ver\u00f0ur a\u00f0 \u00edslenskri s\u00f6gn sem f\u00e6r merkingu ensku a\u00f0alsagnarinnar (<em>go<\/em>) \u2013 sem fellur brott. Kannski ver\u00f0ur <em>letsa <\/em>ekki langl\u00edf s\u00f6gn en m\u00e9r finnst \u00feetta b\u00fdsna skemmtileg or\u00f0myndun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt hvort ekki v\u00e6ri lengur ger\u00f0ur greinarmunur \u00e1 or\u00f0asamb\u00f6ndunum dr\u00edfa sig og fl\u00fdta s\u00e9r. \u00c9g sag\u00f0ist telja a\u00f0 \u00feessi munur v\u00e6ri ger\u00f0ur, en vissulega er oft h\u00e6gt a\u00f0 nota b\u00e6\u00f0i samb\u00f6ndin \u00ed s\u00f6mu merkingu. \u00cd \u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k fr\u00e1 1920-1924 er dr\u00edfa sig sk\u00fdrt 'anstr\u00e6nge sig, v\u00e6re dygtig og energisk', \u00fe.e. 'leggja [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6138"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6141,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6138\/revisions\/6141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}