{"id":6152,"date":"2024-03-08T12:57:34","date_gmt":"2024-03-08T12:57:34","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6152"},"modified":"2024-03-08T12:58:47","modified_gmt":"2024-03-08T12:58:47","slug":"ad-reyna-ad-veitast-ad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/03\/08\/ad-reyna-ad-veitast-ad\/","title":{"rendered":"A\u00f0 (reyna a\u00f0) veitast a\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt hvort or\u00f0asambandi\u00f0 <em>veitast a\u00f0 <\/em>g\u00e6ti v\u00edsa\u00f0 eing\u00f6ngu til einhvers sem er sagt, e\u00f0a hvort eitthva\u00f0 l\u00edkamlegt \u00feyrfti l\u00edka a\u00f0 koma til. Tilefni\u00f0 var <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/innlent\/2024-03-07-reynt-ad-veitast-ad-utanrikisradherra-i-haskola-islands-406792\">fyrirs\u00f6gn<\/a> \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>\u00fear sem st\u00f3\u00f0 \u201eReynt a\u00f0 veitast a\u00f0 utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u00ed H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands\u201c, og \u00ed fr\u00e9ttinni st\u00f3\u00f0: \u201e\u00deegar Bjarni haf\u00f0i loki\u00f0 m\u00e1li s\u00ednu hlupu \u00ferj\u00e1r konur me\u00f0 f\u00e1na Palest\u00ednu \u00ed \u00e1tt a\u00f0 honum og hug\u00f0ust veitast a\u00f0 honum en g\u00e6sla sem Bjarni f\u00e9kk kom \u00ed veg fyrir a\u00f0 \u00fe\u00e6r n\u00e6\u00f0u alla lei\u00f0.\u201c Sambandi\u00f0 <em>veitast a\u00f0<\/em> er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/45011\">sk\u00fdrt<\/a> 'r\u00e1\u00f0ast \u00e1' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00cd hvorugri b\u00f3kinni er teki\u00f0 fram hvort \u00e1r\u00e1sin er ger\u00f0 me\u00f0 or\u00f0um e\u00f0a a\u00f0ger\u00f0um en \u00ed \u00feeirri fyrrnefndu er teki\u00f0 d\u00e6mi\u00f0 <em>tveir \u00f3kunnir menn r\u00e9\u00f0ust a\u00f0 honum og r\u00e6ndu hann<\/em> en ekki d\u00e6mi um \u00e1r\u00e1s \u00ed or\u00f0um.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 lj\u00f3st af d\u00e6mum a\u00f0 sambandi\u00f0 hefur alltaf geta\u00f0 v\u00edsa\u00f0 l\u00edka til or\u00f0a \u2013 stundum v\u00e6ri reyndar e\u00f0lilegra a\u00f0 sk\u00fdra \u00fea\u00f0 sem 'gagnr\u00fdna harkalega' en 'r\u00e1\u00f0ast \u00e1' \u00fe\u00f3tt vissulega s\u00e9 \u00fea\u00f0 skilgreiningaratri\u00f0i. \u00deannig segir t.d. \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1849: \u201e\u00dev\u00ed n\u00e6st hafa menn tali\u00f0 \u00fea\u00f0 sem \u00f3kost vi\u00f0 bl\u00f6\u00f0in, a\u00f0 \u00feau svo opt veittust a\u00f0 valinkunnum emb\u00e6ttism\u00f6nnum, me\u00f0 \u00fev\u00ed \u00feau gj\u00f6r\u00f0u sjer far af \u00fev\u00ed a\u00f0 d\u00e6ma og \u00e1telja a\u00f0gj\u00f6r\u00f0ir \u00feeirra og ath\u00e6fi.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1895 segir: \u201e\u00de\u00e1 sag\u00f0ist hann geta s\u00e9r \u00feess til, a\u00f0 verjandi mundi veitast a\u00f0 ranns\u00f3knard\u00f3maranum.\u201c Sambandi\u00f0 er ekki eing\u00f6ngu nota\u00f0 um f\u00f3lk \u2013 \u00ed <em>\u00cdsafold <\/em>1876 segir t.d.: \u201e\u00feegar fari\u00f0 var a\u00f0 veitast a\u00f0 hinni veglegu \u00ed\u00fer\u00f3tt, er hann haf\u00f0i stunda\u00f0 alla \u00e6fi og unni svo mj\u00f6g, gat hann eigi lengur or\u00f0a bundizt.\u201c<\/p>\n<p>Fyrirspyrjandi velti \u00fev\u00ed l\u00edka fyrir s\u00e9r hvort e\u00f0lilegt v\u00e6ri a\u00f0 segja \u201ereyndu a\u00f0 veitast a\u00f0\u201c og \u201ehug\u00f0ust veitast a\u00f0\u201c eins og gert er \u00ed \u00e1\u00f0urnefndri fr\u00e9tt. Samkv\u00e6mt \u00feessu or\u00f0alagi var \u00ed raun ekki veist a\u00f0 utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra, hvorki \u00ed or\u00f0i n\u00e9 verki \u2013 konurnar sem um r\u00e6\u00f0ir <em>hug\u00f0ust<\/em> gera \u00fea\u00f0 og <em>reyndu <\/em>\u00fea\u00f0 samkv\u00e6mt fr\u00e9ttinni en voru st\u00f6\u00f0va\u00f0ar \u00e1\u00f0ur en til \u00feess k\u00e6mi. Spurningin er sem s\u00e9 hvort r\u00e9ttl\u00e6tanlegt s\u00e9 a\u00f0 nota or\u00f0asambandi\u00f0 <em>veitast a\u00f0 <\/em>\u00ed sl\u00edkum tilvikum \u2013 hvort og hvernig fr\u00e9ttaf\u00f3lk geti fullyrt eitthva\u00f0 um hva\u00f0 f\u00f3lk haf\u00f0i \u00ed huga e\u00f0a \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 gera. \u00deegar um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1r\u00e1s \u00ed or\u00f0um ver\u00f0a a\u00f0 liggja fyrir beinar heimildir um \u00e6tlun f\u00f3lks, en ef m\u00e1li\u00f0 sn\u00fdst um athafnir er hugsanlegt a\u00f0 draga \u00e1lyktanir \u00fat fr\u00e1 a\u00f0st\u00e6\u00f0um. Um \u00feetta m\u00e1 nefna tv\u00f6 mismunandi d\u00e6mi.<\/p>\n<p>\u00cd <em>S\u00f6gu <\/em>2011 segir: \u201eNorski Kominternfulltr\u00fainn Haavard Langseth, sem heims\u00f3tti \u00cdsland \u00e1ri\u00f0 1930, \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 veitast a\u00f0 Einari \u00ed \u00e1varpi til \u00edslenskra komm\u00fanista [...] \u00dar \u00fev\u00ed var\u00f0 \u00fe\u00f3 ekki. R\u00e1\u00f0amenn Komintern felldu \u00feennan hluta \u00e1varpsins burtu.\u201c H\u00e9r er sambandi\u00f0 <em>\u00e6tla\u00f0i a\u00f0 veitast a\u00f0 <\/em>nota\u00f0 og h\u00f6fundur textans hefur beinar heimildir fyrir \u00fev\u00ed sem segir \u00ed framhaldinu. Annars konar d\u00e6mi er \u00ed <em>DV <\/em>2008: \u201eDave Grohl t\u00e6kla\u00f0i \u00fea\u00f0 vel \u00feegar a\u00f0d\u00e1andi \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 veitast a\u00f0 honum. [...] \u00c6stur og \u00f6lva\u00f0ur a\u00f0d\u00e1andi hlj\u00f3msveitarinnar st\u00f6kk upp \u00e1 svi\u00f0i\u00f0 og \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 \u00e6\u00f0a \u00ed \u00e1tt a\u00f0 Dave en \u00f6ryggisv\u00f6r\u00f0um t\u00f3kst a\u00f0 fella hann \u00ed t\u00e6ka t\u00ed\u00f0.\u201c H\u00e9r er v\u00e6ntanlega \u00e1lykta\u00f0 \u00fat fr\u00e1 \u00e1standi og framkomu a\u00f0d\u00e1andans a\u00f0 hann hafi <em>\u00e6tla\u00f0 a\u00f0 veitast a\u00f0 <\/em>s\u00f6ngvaranum.<\/p>\n<p>Sama m\u00e1li gegnir um \u00fea\u00f0 tilvik sem sagt er fr\u00e1 \u00ed umr\u00e6ddri fr\u00e9tt. Fr\u00e1 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i s\u00e9 \u00e9g ekkert athugavert vi\u00f0 or\u00f0alag fr\u00e9ttarinnar \u2013 e.t.v. m\u00e1 segja a\u00f0 <em>reyna a\u00f0 <\/em>\/ <em>hyggjast veitast a\u00f0<\/em> geti \u00ed sl\u00edkum tilvikum merkt 'n\u00e1lgast \u00e1 \u00f3gnandi h\u00e1tt' e\u00f0a jafnvel 'gera sig l\u00edklegan til a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast \u00e1'. En au\u00f0vita\u00f0 er \u00fea\u00f0 hvort og hversu \u00f3gnandi f\u00f3lk er e\u00f0a l\u00edklegt til \u00e1r\u00e1sa ekki m\u00e1lfarsleg spurning heldur sn\u00fdst um \u00e1lyktanir \u00fat fr\u00e1 a\u00f0st\u00e6\u00f0um, og \u00feetta er vissulega d\u00e6mi um a\u00f0 \u00fea\u00f0 skiptir miklu m\u00e1li a\u00f0 vanda\u00f0 s\u00e9 til verka \u00ed fr\u00e9ttaskrifum um vi\u00f0kv\u00e6m og umdeild m\u00e1l. Oft er h\u00e6gt a\u00f0 lesa tilteki\u00f0 or\u00f0alag \u00e1 mismunandi h\u00e1tt og nau\u00f0synlegt a\u00f0 fr\u00e9ttaf\u00f3lk hafi \u00fea\u00f0 \u00ed huga og vandi sig \u2013 og ekki s\u00ed\u00f0ur mikilv\u00e6gt a\u00f0 almenningur lesi fr\u00e9ttir me\u00f0 gagnr\u00fdnum huga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt hvort or\u00f0asambandi\u00f0 veitast a\u00f0 g\u00e6ti v\u00edsa\u00f0 eing\u00f6ngu til einhvers sem er sagt, e\u00f0a hvort eitthva\u00f0 l\u00edkamlegt \u00feyrfti l\u00edka a\u00f0 koma til. Tilefni\u00f0 var fyrirs\u00f6gn \u00e1 vef R\u00edkis\u00fatvarpsins \u00fear sem st\u00f3\u00f0 \u201eReynt a\u00f0 veitast a\u00f0 utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u00ed H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands\u201c, og \u00ed fr\u00e9ttinni st\u00f3\u00f0: \u201e\u00deegar Bjarni haf\u00f0i loki\u00f0 m\u00e1li s\u00ednu hlupu \u00ferj\u00e1r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6152","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6152"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6154,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6152\/revisions\/6154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}