{"id":6175,"date":"2024-03-12T11:27:36","date_gmt":"2024-03-12T11:27:36","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6175"},"modified":"2024-03-12T11:31:16","modified_gmt":"2024-03-12T11:31:16","slug":"getur-lofthaed-verid-himinha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/03\/12\/getur-lofthaed-verid-himinha\/","title":{"rendered":"Getur lofth\u00e6\u00f0 veri\u00f0 himinh\u00e1?"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g rakst \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/smartland\/heimili\/2024\/03\/12\/ottar_logmadur_keypti_luxusibud_med_himinharri_loft\/\">fyrirs\u00f6gnina<\/a> \u201e\u00d3ttar l\u00f6gma\u00f0ur keypti l\u00faxus\u00edb\u00fa\u00f0 me\u00f0 himinh\u00e1rri lofth\u00e6\u00f0\u201c \u00e1 <em>mbl.is<\/em>. \u00c9g er vanur a\u00f0 tala um <em>mikla lofth\u00e6\u00f0 <\/em>fremur en <em>h\u00e1a <\/em>en vi\u00f0 sn\u00f6gga leit fann \u00e9g t\u00f6luvert af d\u00e6mum um <em>h\u00e1a lofth\u00e6\u00f0<\/em> \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1931: \u201eS\u00ed\u00f0ar munu hafa borizt tilm\u00e6li \u00ed einhverri mynd fr\u00e1 \u00fev\u00ed firma, sem sm\u00ed\u00f0ar t\u00e6kin, um h\u00e6rri lofth\u00e6\u00f0 \u00ed v\u00e9lasalnum.\u201c \u00d6rf\u00e1 d\u00e6mi eru fr\u00e1 n\u00e6stu \u00e1ratugum en undir aldam\u00f3tin var\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag algengt, einkum \u00ed fasteignaaugl\u00fdsingum \u2013 og stundum er einnig tala\u00f0 um <em>l\u00e1ga lofth\u00e6\u00f0 <\/em>\u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 miklu sjaldg\u00e6fara. Samt sem \u00e1\u00f0ur er og hefur alltaf veri\u00f0 margfalt algengara a\u00f0 tala um <em>mikla <\/em>og <em>litla lofth\u00e6\u00f0<\/em>. En er eitthva\u00f0 \u00f3e\u00f0lilegt vi\u00f0 a\u00f0 tala um <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga <\/em>lofth\u00e6\u00f0 frekar en <em>mikla<\/em> og <em>litla<\/em>?<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessu sambandi m\u00e1 minna \u00e1 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/04\/29\/gaedi\/\">umr\u00e6\u00f0u<\/a> um l\u00fdsingaror\u00f0 me\u00f0 nafnor\u00f0inu <em>g\u00e6\u00f0i<\/em>. M\u00f6rgum finnst \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 tala um <em>g\u00f3\u00f0 <\/em>e\u00f0a <em>l\u00e9leg g\u00e6\u00f0i <\/em>\u00fear e\u00f0 <em>g\u00e6\u00f0i <\/em>s\u00e9 komi\u00f0 af l\u00fdsingaror\u00f0inu <em>g\u00f3\u00f0ur<\/em> og merkingin 'g\u00f3\u00f0ur' \u00fev\u00ed innifalin \u00ed nafnor\u00f0inu. \u00c1 sama h\u00e1tt v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00f3e\u00f0lilegt s\u00e9 a\u00f0 tala um <em>h\u00e1a <\/em>e\u00f0a <em>l\u00e1ga lofth\u00e6\u00f0<\/em> \u00fear sem <em>h\u00e6\u00f0 <\/em>er komi\u00f0 af l\u00fdsingaror\u00f0inu <em>h\u00e1r<\/em> og merkingin 'h\u00e1r' \u00fev\u00ed innifalin \u00ed <em>lofth\u00e6\u00f0<\/em>. En \u00feetta er samt ekki alveg svona einfalt. Vi\u00f0 hikum nefnilega ekkert vi\u00f0 a\u00f0 tala um <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga upph\u00e6\u00f0 <\/em>og <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga fj\u00e1rh\u00e6\u00f0<\/em>, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 <em>-h\u00e6\u00f0 <\/em>\u00ed \u00feeim or\u00f0um s\u00e9 l\u00edka komi\u00f0 af <em>h\u00e1r<\/em>, og vi\u00f0 t\u00f6lum l\u00edka um <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga h\u00e6\u00f0 <\/em>\u00ed landslagi. \u00cd \u00feessum tilvikum vir\u00f0ist \u00fea\u00f0 ekki trufla okkur a\u00f0 merkingin 'h\u00e1r' s\u00e9 innifalin \u2013 e\u00f0a er h\u00fan \u00fea\u00f0?<\/p>\n<p>H\u00e9r er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>h\u00e6\u00f0 <\/em>hefur \u00ed raun tv\u00e6r merkingar. Annars vegar er merkingin 'sp\u00f6nn', \u00fe.e. 'munur \u00e1 h\u00e6sta og l\u00e6gsta gildi sem st\u00e6r\u00f0 e\u00f0a fall getur teki\u00f0' eins og <em>sp\u00f6nn <\/em>er <a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/faersla\/919935\">skilgreint<\/a> \u00ed <em>T\u00f6lvuor\u00f0asafni<\/em>, en hins vegar v\u00edsar \u00fea\u00f0 til tiltekins punkts e\u00f0a magns. \u00cd <em>lofth\u00e6\u00f0 <\/em>er um fyrrnefndu merkinguna a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 \u00fear er v\u00edsa\u00f0 til fjarl\u00e6g\u00f0arinnar (spannarinnar) milli g\u00f3lfs og lofts. \u00cd or\u00f0um eins og <em>fj\u00e1rh\u00e6\u00f0 <\/em>og <em>upph\u00e6\u00f0 <\/em>\u2013 og <em>h\u00e6\u00f0 <\/em>\u2013 er aftur \u00e1 m\u00f3ti um s\u00ed\u00f0arnefndu merkinguna a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 \u00fear er v\u00edsa\u00f0 \u00ed \u00e1kve\u00f0inn punkt en ekki \u00ed neina sp\u00f6nn. Me\u00f0 sl\u00edkum or\u00f0um er h\u00e6gt \u2013 og venjulegt \u2013 a\u00f0 nota l\u00fdsingaror\u00f0 eins og <em>h\u00e1r <\/em>og <em>l\u00e1gur<\/em>, \u00fe\u00f3tt <em>mikill <\/em>og <em>l\u00edtill <\/em>gangi vissulega l\u00edka. En <em>h\u00e1r <\/em>og <em>l\u00e1gur <\/em>eru hins vegar \u00f3e\u00f0lileg \u00feegar um sp\u00f6nn er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>Samt sem \u00e1\u00f0ur er nokku\u00f0 algengt a\u00f0 tala um <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga <\/em>lofth\u00e6\u00f0 eins og \u00e1\u00f0ur segir \u2013 hvernig stendur \u00e1 \u00fev\u00ed? \u00c9g \u00edmynda m\u00e9r a\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0an hlj\u00f3ti a\u00f0 vera s\u00fa a\u00f0 skilningur \u00e1 or\u00f0inu <em>lofth\u00e6\u00f0<\/em> hafi breyst, a.m.k. \u00ed m\u00e1li sumra \u2013 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 <em>fj\u00f6gurra metra lofth\u00e6\u00f0 <\/em>s\u00e9 skili\u00f0 sem 'sp\u00f6nnin milli g\u00f3lfs og lofts er fj\u00f3rir metrar' s\u00e9 \u00fea\u00f0 skili\u00f0 sem 'lofti\u00f0 er \u00ed fj\u00f6gurra metra h\u00e6\u00f0'. \u00c9g veit a\u00f0 \u00feetta vir\u00f0ist kannski ekki vera sk\u00fdr munur, og \u00fea\u00f0 er erfitt a\u00f0 or\u00f0a \u00feennan mun \u00e1 skiljanlegan h\u00e1tt, en \u00feetta sn\u00fdst sem s\u00e9 um \u00fea\u00f0 hvort vi\u00f0 horfum \u00e1 fjarl\u00e6g\u00f0ina milli g\u00f3lfs og lofts e\u00f0a \u00e1 lofti\u00f0 eitt og s\u00e9r. \u00cd s\u00ed\u00f0arnefnda tilvikinu er or\u00f0i\u00f0 <em>lofth\u00e6\u00f0 <\/em>komi\u00f0 \u00ed h\u00f3p me\u00f0 <em>fj\u00e1rh\u00e6\u00f0<\/em>, <em>upph\u00e6\u00f0 <\/em>og <em>h\u00e6\u00f0<\/em> \u00ed landslagi og \u00fear me\u00f0 ver\u00f0ur e\u00f0lilegt a\u00f0 nota s\u00f6mu \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0 og tala um <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga <\/em>lofth\u00e6\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera einsd\u00e6mi a\u00f0 skilningur f\u00f3lks \u00e1 or\u00f0um breytist og \u00fea\u00f0 hafi \u00e1hrif \u00e1 \u00fea\u00f0 hva\u00f0a \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0 eru notu\u00f0 me\u00f0 \u00feeim. H\u00e9r m\u00e1 nefna a\u00f0 \u00e1 19. \u00f6ld og \u00e1 fyrstu \u00e1ratugum 20. aldar vir\u00f0ist hafa veri\u00f0 mun algengara a\u00f0 nota l\u00fdsingaror\u00f0in <em>mikill <\/em>og <em>l\u00edtill <\/em>me\u00f0 b\u00e6\u00f0i <em>fj\u00e1rh\u00e6\u00f0 <\/em>og <em>upph\u00e6\u00f0 <\/em>en l\u00fdsingaror\u00f0in <em>h\u00e1r<\/em> og <em>l\u00e1gur<\/em> sem n\u00fa eru margfalt algengari. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed h\u00e6gt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 <em>lofth\u00e6\u00f0 <\/em>s\u00e9 a\u00f0 fara s\u00f6mu lei\u00f0 og <em>fj\u00e1rh\u00e6\u00f0 <\/em>og <em>upph\u00e6\u00f0<\/em> f\u00f3ru hundra\u00f0 \u00e1rum fyrr. Hvort f\u00f3lk s\u00e6ttir sig vi\u00f0 a\u00f0 tala\u00f0 s\u00e9 um <em>h\u00e1a <\/em>og <em>l\u00e1ga <\/em>lofth\u00e6\u00f0 er svo smekksatri\u00f0i. \u00c9g er bara a\u00f0 benda \u00e1 hver s\u00e9 hugsanleg sk\u00fdring \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta vir\u00f0ist vera a\u00f0 breytast. M\u00e1lbreytingar eiga s\u00e9r nefnilega oftast einhverja \u00e1st\u00e6\u00f0u \u00fe\u00f3tt h\u00fan liggi ekki alltaf \u00ed augum uppi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g rakst \u00e1 fyrirs\u00f6gnina \u201e\u00d3ttar l\u00f6gma\u00f0ur keypti l\u00faxus\u00edb\u00fa\u00f0 me\u00f0 himinh\u00e1rri lofth\u00e6\u00f0\u201c \u00e1 mbl.is. \u00c9g er vanur a\u00f0 tala um mikla lofth\u00e6\u00f0 fremur en h\u00e1a en vi\u00f0 sn\u00f6gga leit fann \u00e9g t\u00f6luvert af d\u00e6mum um h\u00e1a lofth\u00e6\u00f0 \u00e1 t\u00edmarit.is, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed T\u00edmanum 1931: \u201eS\u00ed\u00f0ar munu hafa borizt tilm\u00e6li \u00ed einhverri mynd fr\u00e1 \u00fev\u00ed firma, sem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6175"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6177,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6175\/revisions\/6177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}