{"id":6186,"date":"2024-03-16T13:35:58","date_gmt":"2024-03-16T13:35:58","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6186"},"modified":"2024-03-16T13:35:58","modified_gmt":"2024-03-16T13:35:58","slug":"forsendur-krafna-um-islenskukunnattu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/03\/16\/forsendur-krafna-um-islenskukunnattu\/","title":{"rendered":"Forsendur krafna um \u00edslenskukunn\u00e1ttu"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g s\u00e9 a\u00f0 \u00fdmsum finnst skj\u00f3ta sk\u00f6kku vi\u00f0 a\u00f0 \u00e9g skuli leggjast gegn \u00e1formu\u00f0u frumvarpi um kr\u00f6fur til leigub\u00edlstj\u00f3ra um \u00edslenskukunn\u00e1ttu, \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 \u00e9g hafi gefi\u00f0 mig \u00fat fyrir a\u00f0 vera s\u00e9rstakur talsma\u00f0ur \u00edslenskunnar og lagt \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 notu\u00f0 vi\u00f0 allar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur. \u00deess vegna ver\u00f0 \u00e9g a\u00f0 \u00edtreka a\u00f0 \u00e9g er alls ekki \u00e1 m\u00f3ti \u00fev\u00ed a\u00f0 ger\u00f0ar s\u00e9u kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00ed \u00fdmsum st\u00f6rfum \u2013 \u00e9g tel \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfsagt og e\u00f0lilegt, a\u00f0 uppfylltum \u00e1kve\u00f0num skilyr\u00f0um. \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g andm\u00e6lti v\u00e6ntanlegu frumvarpi var hins vegar s\u00fa a\u00f0 \u00fea\u00f0 t\u00f3k ekki heildst\u00e6tt \u00e1 m\u00e1linu \u2013 snerist um \u00f6rl\u00edti\u00f0 brot vinnumarka\u00f0arins og var auglj\u00f3slega sett fram sem li\u00f0ur \u00ed ford\u00f3mafullri umr\u00e6\u00f0u s\u00ed\u00f0ustu vikna um \u00fatlendinga \u00e1 \u00edslenskum vinnumarka\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00deegar kjarasamningar st\u00f3\u00f0u fyrir dyrum hausti\u00f0 2022 setti \u00e9g fram \u00fe\u00e1 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/09\/11\/islenskukennslu-a-vinnutima-inn-i-kjarasamninga\/\">hugmynd<\/a> a\u00f0 verkal\u00fd\u00f0hreyfingin ger\u00f0i kr\u00f6fu um a\u00f0 erlent starfsf\u00f3lk g\u00e6ti stunda\u00f0 \u00edslenskun\u00e1m \u00e1 vinnut\u00edma. \u00deessi hugmynd m\u00e6ltist v\u00e6gast sagt illa fyrir hj\u00e1 verkal\u00fd\u00f0sforystunni \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00e9g benti \u00e1 a\u00f0 \u00feetta \u00feyrfti ekki a\u00f0 bitna \u00e1 kr\u00f6fum hreyfingarinnar til vi\u00f0semjenda \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 senda r\u00edkinu reikninginn a\u00f0 miklu leyti \u2013 eins og gert var \u00ed n\u00fdafst\u00f6\u00f0num samningum. \u00dear taldi r\u00edki\u00f0 tilvinnandi a\u00f0 leggja fram 20 milljar\u00f0a \u00e1 \u00e1ri til a\u00f0 samningar n\u00e6\u00f0ust og \u00e9g tel a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi veri\u00f0 r\u00e9tt mat \u2013 samningarnir koma l\u00e1glaunaf\u00f3lki og barnaf\u00f3lki s\u00e9rstaklega til g\u00f3\u00f0a og \u00fea\u00f0 er til mikils vinnandi fyrir r\u00edki\u00f0 a\u00f0 tryggja fri\u00f0 og st\u00f6\u00f0ugleika \u00e1 vinnumarka\u00f0i.<\/p>\n<p>En fyrst r\u00edki\u00f0 telur sig geta snara\u00f0 \u00fat 20 millj\u00f6r\u00f0um \u00ed samningana \u00e6tti \u00fea\u00f0 l\u00edka a\u00f0 geta lagt fram myndarlega upph\u00e6\u00f0 til kennslu \u00edslensku sem annars m\u00e1ls. \u00dea\u00f0 er grundvallarforsendan fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 gera auknar kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00ed \u00fdmsum st\u00f6rfum. Innflytjendur eiga \u00fea\u00f0 skili\u00f0 a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 gert, \u00fe\u00f3tt ekki v\u00e6ri nema vegna framlags s\u00edns til hagvaxtar \u00e1 \u00cdslandi (<a href=\"https:\/\/skemman.is\/bitstream\/1946\/42831\/1\/Brynd%C3%ADs%20Matth%C3%ADast%C3%B3rrir%20kt%20050779-5999%20-%20%C3%A1hrif%20innflytjenda%20%C3%A1%20hagv%C3%B6xt.pdf\">hagv\u00f6xtur<\/a> fr\u00e1 2006-2021 var 0,74% \u00e1 \u00e1ri en \u00e1n innflytjenda hef\u00f0i hann veri\u00f0 0,19%). \u00cdslendingar eiga \u00fea\u00f0 skili\u00f0, ekki s\u00edst eldra f\u00f3lk sem hefur takmarka\u00f0a f\u00e6rni \u00ed ensku, a\u00f0 geta fengi\u00f0 afgrei\u00f0slu og \u00fej\u00f3nustu \u00e1 opinberu tungum\u00e1li landsins. Ekki s\u00edst \u00e1 \u00edslenskan \u00e1 \u00fea\u00f0 skili\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0 sinnum henni og gerum sem flestum kleift a\u00f0 nota hana en f\u00e6lum f\u00f3lk ekki fr\u00e1 henni.<\/p>\n<p>\u00deetta kostar vissulega f\u00e9, en \u00fe\u00f3tt ekki v\u00e6ri sett \u00ed \u00fea\u00f0 nema svona eins og t\u00edundi hluti af \u00fev\u00ed sem r\u00edki\u00f0 \u00e6tlar a\u00f0 verja \u00ed tengslum vi\u00f0 kjarasamninga myndi \u00fea\u00f0 margborga sig \u00e1 stuttum t\u00edma. Atvinnurekendur fengju starfsf\u00f3lk sem g\u00e6ti sinnt fj\u00f6lbreyttari st\u00f6rfum, f\u00e9lli betur inn \u00ed samf\u00e9lagi\u00f0 og v\u00e6ri l\u00edklegt til a\u00f0 vera \u00e1n\u00e6g\u00f0ara. F\u00f3lki\u00f0 sj\u00e1lft yr\u00f0i sveigjanlegra, g\u00e6ti n\u00fdtt menntun s\u00edna betur, og yki m\u00f6guleika s\u00edna \u00e1 vinnumarka\u00f0i. Dregi\u00f0 v\u00e6ri \u00far h\u00e6ttunni \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk af erlendum uppruna einangrist \u00ed samf\u00e9laginu, me\u00f0 \u00f6llum \u00feeim erfi\u00f0leikum og h\u00e6ttum sem \u00fev\u00ed geta fylgt, b\u00e6\u00f0i fyrir f\u00f3lki\u00f0 sj\u00e1lft og samf\u00e9lagi\u00f0. Og \u00edslenskan g\u00e6ti haldi\u00f0 \u00e1fram a\u00f0 vera bur\u00f0ar\u00e1s samf\u00e9lagsins, a\u00f0alsamskiptatungum\u00e1li\u00f0 \u00ed landinu og menningarleg kj\u00f6lfesta okkar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g s\u00e9 a\u00f0 \u00fdmsum finnst skj\u00f3ta sk\u00f6kku vi\u00f0 a\u00f0 \u00e9g skuli leggjast gegn \u00e1formu\u00f0u frumvarpi um kr\u00f6fur til leigub\u00edlstj\u00f3ra um \u00edslenskukunn\u00e1ttu, \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 \u00e9g hafi gefi\u00f0 mig \u00fat fyrir a\u00f0 vera s\u00e9rstakur talsma\u00f0ur \u00edslenskunnar og lagt \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 notu\u00f0 vi\u00f0 allar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur. \u00deess vegna ver\u00f0 \u00e9g a\u00f0 \u00edtreka a\u00f0 \u00e9g [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6187,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6186\/revisions\/6187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}