{"id":6243,"date":"2024-04-13T13:42:17","date_gmt":"2024-04-13T13:42:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6243"},"modified":"2024-04-13T13:42:17","modified_gmt":"2024-04-13T13:42:17","slug":"gerum-islenskukunnattu-eftirsoknarverda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/04\/13\/gerum-islenskukunnattu-eftirsoknarverda\/","title":{"rendered":"Gerum \u00edslenskukunn\u00e1ttu eftirs\u00f3knarver\u00f0a"},"content":{"rendered":"<p>Stundum heyri \u00e9g f\u00f3lk hneykslast \u00e1 innflytjendum sem hafa b\u00fai\u00f0 h\u00e9r \u00e1rum saman en ekki l\u00e6rt \u00edslensku og halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 vi\u00f0 eigum a\u00f0 gera kr\u00f6fur til innflytjenda um \u00edslenskukunn\u00e1ttu. \u00deessi hneykslun er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r skiljanleg \u2013 okkur finnst sj\u00e1lfsagt a\u00f0 f\u00f3lk sem hefur \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 starfa og b\u00faa \u00ed \u00feessu samf\u00e9lagi l\u00e6ri tungum\u00e1l \u00feess, og \u00fea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 vera sj\u00e1lfsagt. En \u00fearna \u00fearf a\u00f0 huga a\u00f0 m\u00f6rgu. Oft v\u00edsa sl\u00edkar athugasemdir til m\u00e1lnotkunar f\u00f3lks \u00ed opinberri umr\u00e6\u00f0u, t.d. sj\u00f3nvarpsvi\u00f0t\u00f6lum. \u00dea\u00f0 er ekkert \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 f\u00f3lk sem hefur ekki n\u00e1\u00f0 fullu valdi \u00e1 \u00edslensku veigri s\u00e9r vi\u00f0 a\u00f0 tala m\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 sl\u00edkar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 tali m\u00e1li\u00f0 kannski hversdags, vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur heyrt a\u00f0 f\u00f3lk er i\u00f0ulega gagnr\u00fdnt og gert gys a\u00f0 \u00fev\u00ed fyrir hvers kyns \u201evillur\u201c.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt \u00fea\u00f0 kunni a\u00f0 vir\u00f0ast \u00e6skilegt a\u00f0 gera kr\u00f6fur til innflytjenda um \u00edslenskukunn\u00e1ttu ver\u00f0ur a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 sl\u00edkar kr\u00f6fur ver\u00f0a a\u00f0 byggjast \u00e1 m\u00e1lefnalegum forsendum. \u00cd <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/gogn\/urskurdir-og-alit-\/stakur-urskurdur\/\">\u00farskur\u00f0i<\/a> K\u00e6runefndar jafnr\u00e9ttism\u00e1la nr. 4\/2019 er v\u00edsa\u00f0 \u00ed <em><a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/2018086.html\">L\u00f6g um jafna me\u00f0fer\u00f0 \u00e1 vinnumarka\u00f0i<\/a> <\/em>nr. 86\/2018 og sagt: \u201eSamkv\u00e6mt 1. mgr. 11. gr. orkar ekki tv\u00edm\u00e6lis a\u00f0 mati k\u00e6runefndarinnar a\u00f0 kr\u00f6fur um tungum\u00e1lakunn\u00e1ttu geta \u00ed \u00fdmsum tilvikum talist l\u00f6gm\u00e6tar, enda \u00fe\u00f3tt \u00fe\u00e6r komi a\u00f0 einhverju marki ni\u00f0ur \u00e1 einstaklingum sem eru af erlendum \u00fej\u00f3\u00f0ernisuppruna og b\u00faa \u00fear me\u00f0 hugsanlega ekki yfir \u00edslenskukunn\u00e1ttu.\u201c En jafnframt segir: \u201eKr\u00f6fur [\u2026] um \u00edslensku\u00feekkingu geta \u00fev\u00ed veri\u00f0 til \u00feess fallnar a\u00f0 fara \u00ed b\u00e1ga vi\u00f0\u201c bann vi\u00f0 mismunun \u00e1 vinnumarka\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0velt a\u00f0 f\u00e6ra m\u00e1lefnaleg r\u00f6k fyrir mikilv\u00e6gi \u00edslenskukunn\u00e1ttu vi\u00f0 \u00fdmis st\u00f6rf \u2013 afgrei\u00f0slu- og \u00fej\u00f3nustust\u00f6rf, um\u00f6nnunarst\u00f6rf, st\u00f6rf \u00e1 leiksk\u00f3lum og fr\u00edstundaheimilum, og jafnvel leigub\u00edlaakstur svo a\u00f0 v\u00edsa\u00f0 s\u00e9 \u00ed n\u00fdlega umr\u00e6\u00f0u. Aftur \u00e1 m\u00f3ti gegnir \u00f6\u00f0ru m\u00e1li um t.d. st\u00f6rf \u00ed byggingari\u00f0na\u00f0i, vi\u00f0 r\u00e6stingar o.fl. \u00cd \u00feeim er \u00fdmist ekki \u00fe\u00f6rf mikilla m\u00e1llegra samskipta e\u00f0a \u00feau samskipti hlj\u00f3ta hvort e\u00f0 er a\u00f0 ver\u00f0a mest \u00e1 erlendum m\u00e1lum vegna \u00feess a\u00f0 vinnuf\u00e9lagar f\u00f3lks eru af erlendum uppruna. \u00dev\u00ed v\u00e6ri sennilega ekki h\u00e6gt a\u00f0 gera kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu til f\u00f3lks \u00ed \u00feessum st\u00f6rfum og ef vi\u00f0 \u00e6tlumst til \u00feess a\u00f0 f\u00f3lki\u00f0 l\u00e6ri \u00edslensku ver\u00f0ur \u00fea\u00f0 a\u00f0 byggjast \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 finni hj\u00e1 s\u00e9r einhverja \u00fe\u00f6rf til \u00feess og sj\u00e1i gagnsemi \u00ed \u00fev\u00ed.<\/p>\n<p>\u00cd sta\u00f0inn fyrir a\u00f0 spyrja \u201eHvers vegna hefur f\u00f3lki\u00f0 ekki l\u00e6rt \u00edslensku?\u201c \u00e6ttum vi\u00f0 a\u00f0 pr\u00f3fa a\u00f0 sn\u00faa \u00feessu vi\u00f0 og spyrja \u201eHvers vegna hef\u00f0i f\u00f3lki\u00f0 \u00e1tt a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku?\u201c. \u00dea\u00f0 dugir ekki a\u00f0 svara bara \u201eAf \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenska er opinbert m\u00e1l \u00ed landinu\u201c. F\u00f3lk leggur yfirleitt ekki \u00e1 sig a\u00f0 l\u00e6ra n\u00fdtt tungum\u00e1l af \u00feeirri \u00e1st\u00e6\u00f0u einni. Ekki dettur okkur \u00ed hug a\u00f0 \u00e1fellast \u00edslensku frumbyggjana \u00ed Vesturheimi sem sum hver l\u00e6r\u00f0u aldrei ensku s\u00e9r til gagns. \u00deau \u00feurftu \u00feess ekki vegna \u00feess a\u00f0 \u00feau bjuggu s\u00e9r til \u00edslenskt samf\u00e9lag \u00ed n\u00fdju heimkynnunum. S\u00fa sta\u00f0reynd a\u00f0 f\u00f3lk b\u00fdr og starfar \u00e1 \u00cdslandi \u00e1rum saman \u00e1n \u00feess a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku s\u00fdnir a\u00f0 f\u00f3lk hefur ekki s\u00e9\u00f0 br\u00fdna \u00fe\u00f6rf fyrir a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 er yfirleitt h\u00e6gt a\u00f0 bjarga s\u00e9r \u00e1g\u00e6tlega \u00e1 ensku.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er ekki innflytjendunum a\u00f0 kenna heldur okkur sj\u00e1lfum. \u00dea\u00f0 erum vi\u00f0 sem h\u00f6fum leyft enskunni a\u00f0 ver\u00f0a svo fyrirfer\u00f0armikil \u00ed \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi a\u00f0 h\u00fan dugir f\u00f3lki til allra daglegra nota. En h\u00fan n\u00e6gir samt ekki til fullrar \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed samf\u00e9laginu \u2013 \u00fe\u00e1tttaka innflytjenda \u00ed kosningum og \u00ed almennri l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegri umr\u00e6\u00f0u er mj\u00f6g l\u00edtil, s\u00fdnileiki \u00feeirra \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum s\u00f6mulei\u00f0is, og margt fleira m\u00e6tti nefna. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 au\u00f0velda innflytjendum eins og m\u00f6gulegt er a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku en \u00fea\u00f0 er ekki n\u00f3g \u2013 \u00fea\u00f0 \u00fearf l\u00edka a\u00f0 hvetja \u00fe\u00e1 til a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur ekki gert me\u00f0 bo\u00f0um og b\u00f6nnum, heldur me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 gera \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00e1hugaver\u00f0a og eftirs\u00f3knarver\u00f0a \u2013 s\u00fdna fram \u00e1 gildi og mikilv\u00e6gi fullrar \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed samf\u00e9laginu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stundum heyri \u00e9g f\u00f3lk hneykslast \u00e1 innflytjendum sem hafa b\u00fai\u00f0 h\u00e9r \u00e1rum saman en ekki l\u00e6rt \u00edslensku og halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 vi\u00f0 eigum a\u00f0 gera kr\u00f6fur til innflytjenda um \u00edslenskukunn\u00e1ttu. \u00deessi hneykslun er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r skiljanleg \u2013 okkur finnst sj\u00e1lfsagt a\u00f0 f\u00f3lk sem hefur \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 starfa og b\u00faa \u00ed \u00feessu samf\u00e9lagi l\u00e6ri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6243"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6244,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6243\/revisions\/6244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}