{"id":6258,"date":"2024-04-18T22:38:06","date_gmt":"2024-04-18T22:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6258"},"modified":"2024-04-18T22:38:06","modified_gmt":"2024-04-18T22:38:06","slug":"fjoldi-somala-sem-eru-busettir-a-islandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/04\/18\/fjoldi-somala-sem-eru-busettir-a-islandi\/","title":{"rendered":"Fj\u00f6ldi S\u00f3mala sem eru b\u00fasettir \u00e1 \u00cdslandi"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd morgun var h\u00e9r vitna\u00f0 \u00ed setninguna \u201efj\u00f6ldi S\u00f3mala sem eru b\u00fasettir \u00e1 \u00cdslandi\u201c og spurt hvort r\u00e9tt v\u00e6ri a\u00f0 nota fleirt\u00f6luna <em>eru b\u00fasettir <\/em>frekar en l\u00e1ta eint\u00f6luor\u00f0i\u00f0 <em>fj\u00f6ldi <\/em>r\u00e1\u00f0a sambeygingunni og skrifa <em>er b\u00fasettur<\/em>. \u00deessi setning leynir d\u00e1l\u00edti\u00f0 \u00e1 s\u00e9r \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fearna er tilv\u00edsunarsetning, <em>sem eru b\u00fasettir \u00e1 \u00cdslandi<\/em>, og tv\u00f6 nafnor\u00f0 sem h\u00fan g\u00e6ti tengst \u2013 annars vegar <em>fj\u00f6ldi<\/em> og hins vegar <em>S\u00f3mala<\/em>. Ef h\u00fan tengist eint\u00f6luor\u00f0inu <em>fj\u00f6ldi <\/em>\u00e6tti \u00fea\u00f0 or\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0a sambeygingunni og \u00fe\u00e1 f\u00e1um vi\u00f0 eint\u00f6lu, en ef h\u00fan tengist <em>S\u00f3mala <\/em>sem er fleirtala \u00e6ttum vi\u00f0 a\u00f0 f\u00e1 fleirt\u00f6lu. \u00cd \u00feessu tilviki finnst m\u00e9r e\u00f0lilegt a\u00f0 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 v\u00edsa til <em>S\u00f3mala<\/em> sem einstaklinga og tilv\u00edsunarsetningin tengist \u00fev\u00ed or\u00f0i, og setningin s\u00e9 \u00fev\u00ed r\u00e9tt eins og h\u00fan er tilf\u00e6r\u00f0, me\u00f0 fleirt\u00f6lu.<\/p>\n<p>\u00d6\u00f0ru m\u00e1li gegnir hins vegar ef frumlag setningarinnar v\u00e6ri <em>h\u00f3pur S\u00f3mala <\/em>frekar en <em>fj\u00f6ldi S\u00f3mala<\/em>. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri t.d. e\u00f0lilegt a\u00f0 segja<em> h\u00f3pur S\u00f3mala sem <strong>er b\u00fasettur<\/strong> \u00e1 \u00cdslandi efndi til m\u00f3tm\u00e6la<\/em> vegna \u00feess a\u00f0 \u00fear er v\u00edsa\u00f0 til S\u00f3malanna sem heildar \u2013 h\u00f3ps. \u00de\u00e1 er tilv\u00edsunarsetningin skilin \u00feannig a\u00f0 h\u00fan tengist <em>h\u00f3pur <\/em>frekar en <em>S\u00f3mala<\/em> og \u00fev\u00ed er notu\u00f0 eintala \u00ed henni \u2013 <em>er b\u00fasettur<\/em>. En vissulega er hugsanlegt a\u00f0 skilja b\u00e1\u00f0ar setningarnar, b\u00e6\u00f0i me\u00f0 <em>fj\u00f6ldi <\/em>og <em>h\u00f3pur<\/em>, \u00e1 tvo vegu \u2013 fr\u00e1 setningafr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i getur tilv\u00edsunarsetningin tengst hvoru nafnor\u00f0inu sem er.\u00dea\u00f0 kemur alveg til greina a\u00f0 segja <em>fj\u00f6ldi S\u00f3mala sem <strong>er b\u00fasettur<\/strong> \u00e1 \u00cdslandi <\/em>og <em>h\u00f3pur S\u00f3mala sem <strong>eru b\u00fasettir <\/strong>\u00e1 \u00cdslandi<\/em> \u2013 m\u00e9r finnst \u00fea\u00f0 bara ekki eins e\u00f0lilegt. En \u00fea\u00f0 er ekki rangt.<\/p>\n<p>Hins vegar kom fram \u00ed umr\u00e6\u00f0um a\u00f0 m\u00f6rgum fannst a\u00f0 \u00fearna hlyti a\u00f0 eiga a\u00f0 vera eintala \u2013 <em>fj\u00f6ldi S\u00f3mala sem <strong>er b\u00fasettur<\/strong> \u00e1 \u00cdslandi<\/em>. M\u00e9r finnst ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 \u00fear spili ofv\u00f6ndun inn \u00ed og f\u00f3lk blandi \u00feessu saman vi\u00f0 d\u00e6mi \u00e1n tilv\u00edsunarsetningar eins og <em>fj\u00f6ldi S\u00f3mala <strong>eru b\u00fasettir<\/strong> \u00e1 \u00cdslandi <\/em>\u2013 vi\u00f0 erum v\u00f6n \u00fev\u00ed a\u00f0 vera v\u00f6ru\u00f0 vi\u00f0 sl\u00edkum d\u00e6mum, eins og t.d. \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em> sem <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/72145\">segir<\/a>: \u201eOr\u00f0i\u00f0 <strong>fj\u00f6ldi<\/strong> v\u00edsar til margra \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 standi sj\u00e1lft \u00ed eint\u00f6lu. Beygingin mi\u00f0ast vi\u00f0 form or\u00f0sins, \u00fe.e. eint\u00f6luna, fremur en merkingu \u00feess.\u00a0<em>Fj\u00f6ldi skipa f\u00e9kk g\u00f3\u00f0an afla<\/em>\u00a0(ekki: \u201efj\u00f6ldi skipa fengu g\u00f3\u00f0an afla\u201c).\u201c En eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/02\/13\/merkingarleg-sambeyging\/\">bent \u00e1<\/a> hefur merkingarleg sambeyging \u00fear sem notu\u00f0 er fleirtala me\u00f0 or\u00f0inu <em>fj\u00f6ldi<\/em> t\u00ed\u00f0kast \u00ed m\u00e1linu allar g\u00f6tur s\u00ed\u00f0an \u00ed fornm\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd morgun var h\u00e9r vitna\u00f0 \u00ed setninguna \u201efj\u00f6ldi S\u00f3mala sem eru b\u00fasettir \u00e1 \u00cdslandi\u201c og spurt hvort r\u00e9tt v\u00e6ri a\u00f0 nota fleirt\u00f6luna eru b\u00fasettir frekar en l\u00e1ta eint\u00f6luor\u00f0i\u00f0 fj\u00f6ldi r\u00e1\u00f0a sambeygingunni og skrifa er b\u00fasettur. \u00deessi setning leynir d\u00e1l\u00edti\u00f0 \u00e1 s\u00e9r \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fearna er tilv\u00edsunarsetning, sem eru b\u00fasettir \u00e1 \u00cdslandi, og tv\u00f6 nafnor\u00f0 sem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6258","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6258"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6259,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6258\/revisions\/6259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}