{"id":6303,"date":"2024-04-30T09:52:03","date_gmt":"2024-04-30T09:52:03","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6303"},"modified":"2024-04-30T10:20:42","modified_gmt":"2024-04-30T10:20:42","slug":"nedan-ur-loftinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/04\/30\/nedan-ur-loftinu\/","title":{"rendered":"Ne\u00f0an \u00far loftinu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag var h\u00e9r bent \u00e1 a\u00f0 stundum v\u00e6ri sagt <em>lj\u00f3sakr\u00f3nan hangir ne\u00f0an \u00far loftinu<\/em> sem v\u00e6ri undarlegt \u00fear sem <em>ne\u00f0an <\/em>\u00fe\u00fdddi 'upp', sbr. <em>koma ne\u00f0an \u00far kjallara<\/em>. Fyrirspyrjandi taldi sig sj\u00e1 \u00feetta og heyra \u00e6 oftar og velti fyrir s\u00e9r hvernig st\u00e6\u00f0i \u00e1 \u00feessum misskilningi. \u00dea\u00f0 er r\u00e9tt a\u00f0 \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i vir\u00f0ist \u00feetta ekki samr\u00e6mast venjulegri merkingu forsetningarinnar\/atviksor\u00f0sins <em>ne\u00f0an <\/em>eins og henni er l\u00fdst \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>ne\u00f0an<\/em> <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/29620\">sk\u00fdrt<\/a> 'fyrir ne\u00f0an eitthva\u00f0, ne\u00f0an vi\u00f0 eitthva\u00f0' og \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k '<\/em>(um hreyfingu fr\u00e1 l\u00e6gri sta\u00f0 til h\u00e6rri) upp', (<em>koma a\u00f0 ne\u00f0an<\/em>) 'um \u00fea\u00f0 sem er l\u00e6gra e\u00f0a undir e-u' (<em>ne\u00f0an b\u00e6jarins<\/em>) og '(\u00ed sambandi vi\u00f0 ao. e\u00f0a fs.) \u00e1 l\u00e6gri sta\u00f0 en e-\u00f0 anna\u00f0' (<em>ne\u00f0an undir klettinum<\/em>, <em>fyrir ne\u00f0an b\u00e6inn<\/em>).<\/p>\n<p>\u00cd \u00f6llum \u00feessum merkingartilbrig\u00f0um er v\u00edsa\u00f0 til hreyfingar. En <em>ne\u00f0an <\/em>getur l\u00edka v\u00edsa\u00f0 til kyrrst\u00f6\u00f0u, \u00ed merkingunni 'ne\u00f0ri hluti', 'ne\u00f0ra bor\u00f0' \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er sambandi\u00f0 <em>a\u00f0 ne\u00f0an <\/em>sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0 fletta og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/2378\">sk\u00fdrt<\/a> m.a. 'a\u00f0 ne\u00f0anver\u00f0u' og \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>ne\u00f0an til<\/em>, a\u00f0 <em>ne\u00f0an <\/em>sk\u00fdrt \u00e1 sama h\u00e1tt. \u00cd <em>Bl\u00f6ndu <\/em>1923 segir: \u201eH\u00fan var altaf \u00ed karlmannaf\u00f6tum, buxum a\u00f0 ne\u00f0an au\u00f0vita\u00f0.\u201c \u00cd <em>Eimrei\u00f0inni <\/em>1937 segir: \u201eEinn f\u00e9laganna f\u00f3r \u00fe\u00f3 yfir hana \u00e1 \u00feann h\u00e1tt, a\u00f0 hann f\u00f3r \u00far f\u00f6tum a\u00f0 ne\u00f0an og \u00f3\u00f0.\u201c \u00cd <em>I\u00f0unni <\/em>1860 segir: \u201e\u00d6ll er pentskript \u00feessi ne\u00f0an \u00e1 loptinu \u00f3skemmd enn \u00ed dag.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2010 segir \u00a0\u201eP\u00f6nnuk\u00f6kupannan er hitu\u00f0 og k\u00f6kurnar baka\u00f0ar vi\u00f0 g\u00f3\u00f0an hita \u00fear til komnir eru svartir flekkir ne\u00f0an \u00e1 \u00fe\u00e6r.\u201c<\/p>\n<p>Sambandi\u00f0 <em>ne\u00f0an \u00far loftinu <\/em>er ekki \u00f3e\u00f0lilegt \u00fat fr\u00e1 \u00feessu \u2013 \u00fea\u00f0 merkir \u00ed raun '\u00far loftinu a\u00f0 ne\u00f0an, \u00far ne\u00f0ra bor\u00f0i loftsins'. Sambandi\u00f0 hefur l\u00edka t\u00ed\u00f0kast lengi \u2013 elsta d\u00e6mi\u00f0 er \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1909: \u201ebr\u00f3\u00f0ir hans kom skr\u00ed\u00f0andi ni\u00f0ur ka\u00f0alinn, er h\u00e9kk ne\u00f0an \u00far loptinu.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1940 segir: \u201e\u00dear rak jeg augun \u00ed eitthva\u00f0 mjer alveg \u00f3\u00feekt, sem hekk ne\u00f0an \u00far loftinu.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1946 segir: \u201eK\u00f6ngurl\u00f3avefir hjengu ne\u00f0an \u00far loftinu, \u00feykkt ryklag var \u00e1 g\u00f3lfinu.\u201c Alls eru h\u00e1tt \u00ed hundra\u00f0 d\u00e6mi um <em>ne\u00f0an \u00far loftinu <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> og um fj\u00f6rut\u00edu \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00de\u00f3tt <em>ne\u00f0an <\/em>v\u00edsi vissulega langoftast til hreyfingar er engin h\u00e6tta \u00e1 misskilningi \u00ed \u00feessu tilviki \u2013 <em>ne\u00f0an \u00far loftinu <\/em>g\u00e6ti ekki merkt neitt anna\u00f0 en \u00fea\u00f0 gerir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag var h\u00e9r bent \u00e1 a\u00f0 stundum v\u00e6ri sagt lj\u00f3sakr\u00f3nan hangir ne\u00f0an \u00far loftinu sem v\u00e6ri undarlegt \u00fear sem ne\u00f0an \u00fe\u00fdddi 'upp', sbr. koma ne\u00f0an \u00far kjallara. Fyrirspyrjandi taldi sig sj\u00e1 \u00feetta og heyra \u00e6 oftar og velti fyrir s\u00e9r hvernig st\u00e6\u00f0i \u00e1 \u00feessum misskilningi. \u00dea\u00f0 er r\u00e9tt a\u00f0 \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i vir\u00f0ist \u00feetta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6303","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6303"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6305,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6303\/revisions\/6305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}