{"id":6370,"date":"2024-05-15T15:52:53","date_gmt":"2024-05-15T15:52:53","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6370"},"modified":"2024-05-15T17:59:35","modified_gmt":"2024-05-15T17:59:35","slug":"hopun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/05\/15\/hopun\/","title":{"rendered":"H\u00f3pun"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag var h\u00e9r spurt hva\u00f0 f\u00f3lki fyndist um or\u00f0i <em>h\u00f3pun <\/em>sem nota\u00f0 var \u00ed <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/utvarp\/spila\/hadegisfrettir\/25243\/a16kbb\/ithrottir\">\u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttum<\/a> \u00ed <em>R\u00edkis\u00fatvarpinu <\/em>\u00ed h\u00e1deginu \u2013 sagt var \u201eUEFA vill me\u00f0 \u00feessu minnka h\u00f3pun a\u00f0 d\u00f3murum\u201c \u2013 \u00fe.e. \u00feegar leikmenn h\u00f3past a\u00f0 d\u00f3mara me\u00f0an \u00e1 leik stendur, yfirleitt til a\u00f0 koma \u00e1 framf\u00e6ri m\u00f3tm\u00e6lum vi\u00f0 einhverjar \u00e1kvar\u00f0anir hans. Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>h\u00f3pun <\/em>er hvorki a\u00f0 finna \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>n\u00e9 <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> en <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/233712\">er<\/a> hins vegar \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 og sk\u00fdrt \u00fear 'Opdyngen, Sammenhoben' \u2013 <em>dynge op <\/em>merkir 'hr\u00faga upp, safna saman' og <em>Sammenhobning<\/em> merkir 'sams\u00f6fnun'. Auk \u00feess er or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 <a href=\"https:\/\/idord.arnastofnun.is\/leit\/h%C3%B3pun\">finna<\/a> \u00ed <em>T\u00f6lvuor\u00f0asafninu <\/em>og \u00ed\u00f0or\u00f0asafninu <em>Hugb\u00fana\u00f0ar\u00fe\u00fd\u00f0ingar <\/em>\u00ed <em>\u00cd\u00f0or\u00f0abankanum <\/em>sem \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00e1 enska or\u00f0inu <em>grouping<\/em>.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 <em>h\u00f3pun <\/em>er \u00ed <em>Frey <\/em>1931: \u201eH\u00f3pun f\u00f3lksins \u00ed kaupsta\u00f0ina hefir or\u00f0i\u00f0 of \u00f6r.\u201c Anna\u00f0 d\u00e6mi fr\u00e1 sama \u00e1ri er \u00ed <em>L\u00f6gr\u00e9ttu<\/em>: \u201eA\u00f0 h\u00e6tta a\u00f0 l\u00e1na \u00fat \u00e1 fiskinn \u00ed sj\u00f3num, svo a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feurfi ekki lengur a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 h\u00f3pun f\u00f3lks vi\u00f0 sj\u00e1vars\u00ed\u00f0una.\u201c \u00cd <em>Skutli <\/em>1941 segir: \u201eUm h\u00f3pun \u00feurra sta\u00f0reynda hefir h\u00f6fundurinn s\u00fdnt smekkv\u00edsi og h\u00f3fsemi.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1964 segir: \u201e\u00deetta ver\u00f0ur au\u00f0veldast a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 taka sem d\u00e6mi hin n\u00e1nu tengsl milli mikillar h\u00f3punar s\u00edldarinnar og mikils sj\u00e1varshita.\u201c \u00cd <em>N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0ingnum <\/em>1988 segir: \u201e\u00c1ri\u00f0 1983 benti Kristj\u00e1n \u00e1 a\u00f0 \u00feessi h\u00f3pun sprungna og gosst\u00f6\u00f0va \u00ed \u00e1kve\u00f0nar reinar hef\u00f0i komi\u00f0 fram \u00e1 korti Gu\u00f0mundar G. B\u00e1r\u00f0arsonar.\u201c \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>m\u00e1 finna t\u00e6plega tuttugu d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0, \u00fear af eitt fr\u00e1 \u00feessri \u00f6ld.<\/p>\n<p>Notkun or\u00f0sins vir\u00f0ist ekki fara vaxandi \u2013 d\u00e6min um \u00fea\u00f0 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru a\u00f0eins fj\u00f6gur, \u00f6ll af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. D\u00e6min eru svo f\u00e1, dreif\u00f0 yfir svo langan t\u00edma, og svo fj\u00f6lbreytt, a\u00f0 litlar l\u00edkur eru \u00e1 a\u00f0 einn notandi hafi or\u00f0i\u00f0 eftir \u00f6\u00f0rum. Mun l\u00edklegra er a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi \u00ed raun veri\u00f0 \u201eb\u00fai\u00f0 til\u201c margsinnis \u2013 notendur hafi \u00feurft \u00e1 or\u00f0i me\u00f0 \u00e1kve\u00f0na merkingu a\u00f0 halda og b\u00fai\u00f0 sl\u00edkt or\u00f0 til \u00e1 sta\u00f0num. Vi\u00f0skeyti\u00f0 <em>-un <\/em>sem b\u00e6tt er vi\u00f0 stofn sagnar og t\u00e1knar '\u00fea\u00f0 a\u00f0 gera' \u00fea\u00f0 sem \u00ed s\u00f6gninni felst er eitt frj\u00f3asta vi\u00f0skeyti m\u00e1lsins. \u00dea\u00f0 er jafnframt yfirleitt fullkomlega gangs\u00e6tt, \u00feannig a\u00f0 ef vi\u00f0 heyrum e\u00f0a sj\u00e1um n\u00fdtt or\u00f0 mynda\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed erum vi\u00f0 yfirleitt ekki \u00ed neinum vafa um merkingu \u00feess, svo framarlega sem vi\u00f0 \u00feekkjum s\u00f6gnina sem \u00fea\u00f0 er mynda\u00f0 af.<\/p>\n<p>\u00deess vegna geri \u00e9g r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00f6llum sem heyr\u00f0u \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttirnar \u00ed h\u00e1deginu hafi strax veri\u00f0 lj\u00f3st hva\u00f0 <em>h\u00f3pun <\/em>merkti \u00fear, enda \u00fe\u00f3tt f\u00e6st hafi sennilega \u00feekkt or\u00f0i\u00f0 \u00e1\u00f0ur. \u00dea\u00f0 er hins vegar athyglisvert a\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/ithrottir\/2024-05-15-uefa-herdir-tokin-bara-fyrirlidar-mega-tala-vid-domarann-412742\">skrifa\u00f0ri ger\u00f0<\/a> fr\u00e9ttarinnar \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>er or\u00f0i\u00f0 <em>h\u00f3pun <\/em>ekki nota\u00f0 \u2013\u00a0 samsvarandi setning er \u00fear: \u201eUEFA \u00e6tlar a\u00f0 gera tilraun til a\u00f0 taka \u00e1 h\u00f3pamyndum og m\u00f3tm\u00e6lum vi\u00f0 d\u00f3mara \u00e1 EM \u00ed \u00de\u00fdskalandi \u00ed sumar.\u201c N\u00fa er svo sem algengt a\u00f0 skrifu\u00f0 ger\u00f0 fr\u00e9ttar s\u00e9 fr\u00e1brug\u00f0in \u00feeirri sem er lesin upp, en hugsanlega hefur yfirlesari komist \u00ed skrifu\u00f0u ger\u00f0ina og fundist <em>h\u00f3pun <\/em>of framandi or\u00f0. M\u00e9r finnst <em>h\u00f3pamyndun <\/em>raunar ekki merkja alveg \u00fea\u00f0 sama og <em>h\u00f3pun <\/em>sem m\u00e9r finnst \u00e1g\u00e6tis or\u00f0 sem sj\u00e1lfsagt er a\u00f0 nota \u00feegar vi\u00f0 \u00e1 \u2013 t.d. \u00fearna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag var h\u00e9r spurt hva\u00f0 f\u00f3lki fyndist um or\u00f0i h\u00f3pun sem nota\u00f0 var \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttum \u00ed R\u00edkis\u00fatvarpinu \u00ed h\u00e1deginu \u2013 sagt var \u201eUEFA vill me\u00f0 \u00feessu minnka h\u00f3pun a\u00f0 d\u00f3murum\u201c \u2013 \u00fe.e. \u00feegar leikmenn h\u00f3past a\u00f0 d\u00f3mara me\u00f0an \u00e1 leik stendur, yfirleitt til a\u00f0 koma \u00e1 framf\u00e6ri m\u00f3tm\u00e6lum vi\u00f0 einhverjar \u00e1kvar\u00f0anir hans. Nafnor\u00f0i\u00f0 h\u00f3pun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6370"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6372,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6370\/revisions\/6372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}