{"id":6388,"date":"2024-05-22T21:43:02","date_gmt":"2024-05-22T21:43:02","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6388"},"modified":"2024-05-23T09:42:34","modified_gmt":"2024-05-23T09:42:34","slug":"sumarlandid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/05\/22\/sumarlandid\/","title":{"rendered":"Sumarlandi\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>Eitt algengasta or\u00f0i\u00f0 \u00ed minningargreinum um \u00feessar mundir er <em>sumarland<\/em> \u2013 sagt er a\u00f0 f\u00f3lk s\u00e9 fari\u00f0 <em>\u00ed sumarlandi\u00f0 <\/em>e\u00f0a <em>til sumarlandsins <\/em>og s\u00e9 n\u00fa <em>\u00ed sumarlandinu<\/em>. Af r\u00famum tv\u00f6 \u00fe\u00fasund d\u00e6mum um or\u00f0i\u00f0 <em>sumarland <\/em>\u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru n\u00e6rri \u00fer\u00edr fj\u00f3r\u00f0u, t\u00e6plega fimmt\u00e1n hundru\u00f0, \u00far minningargreinum \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em>, til d\u00e6mis \u00feessi: \u201eN\u00fa er hann horfinn okkur \u00ed sumarlandi\u00f0, \u00fear munum vi\u00f0 hittast s\u00ed\u00f0ar\u201c; \u201eG\u00f3\u00f0a fer\u00f0 til sumarlandsins bjarta k\u00e6ri vinur\u201c; og \u201e\u00c9g elska \u00feig og vi\u00f0 sj\u00e1umst \u00ed sumarlandinu.\u201c \u00dea\u00f0 f\u00f3r a\u00f0 bera \u00e1 \u00feessari notkun upp \u00far aldam\u00f3tum en h\u00fan j\u00f3kst miki\u00f0 um 2010 og alveg s\u00e9rstaklega um 2015. En \u00fer\u00e1tt fyrir \u00feessa miklu t\u00ed\u00f0ni or\u00f0sins er \u00fea\u00f0 hvorki a\u00f0 finna \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>n\u00e9 <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>.<\/p>\n<p>Hins vegar er <em>sumarland <\/em>flettior\u00f0 \u00ed <em>Vi\u00f0b\u00e6ti \u00cdslensk-danskrar or\u00f0ab\u00f3kar <\/em>sem var gefinn \u00fat 1963, en \u00fear kemur \u00feessi merking ekki fram heldur er or\u00f0i\u00f0 eing\u00f6ngu <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/169973\">\u00fe\u00fdtt<\/a> sem 'sommerland' sem merkir 'sumardvalarsta\u00f0ur', 'sumarb\u00fasta\u00f0aland' e\u00f0a sl\u00edkt. S\u00fa merking kemur til um mi\u00f0ja tuttugustu \u00f6ld a\u00f0 \u00fev\u00ed er vir\u00f0ist. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1953 segir: \u201eLax\u00e1rnar freista margra vei\u00f0imanna, og margar fj\u00f6lskyldur \u00far Reykjav\u00edk eiga s\u00e9r n\u00fa or\u00f0i\u00f0 sumarl\u00f6nd \u00ed Borgarfir\u00f0i.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1997 segir: \u201e\u00de\u00f3r\u00f0ur telur a\u00f0 \u00e1s\u00f3kn \u00ed land undir sumarb\u00fasta\u00f0i \u00ed Reykh\u00f3lasveit muni aukast enda s\u00e9 \u00fear miki\u00f0 af fallegum sumarl\u00f6ndum.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001 segir: \u201e\u00cd m\u00f6rg sumur hafa \u00feau hj\u00f3nin komi\u00f0 \u00ed sumarlandi\u00f0 okkar me\u00f0 tjaldvagninn sinn og sett sig \u00fear ni\u00f0ur \u00ed litlu rj\u00f3\u00f0ri.\u201c<\/p>\n<p>En elsta d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>er \u00ed <em>Sk\u00fdrslum um landshagi \u00e1 \u00cdslandi <\/em>1861: \u201esumarland allgott fyrir m\u00e1lnytu, en fjall-land \u00f3h\u00e6gt a\u00f0 nota.\u201c \u00dearna merkir or\u00f0i\u00f0 sem s\u00e9 'sumarbeitiland' og \u00fe\u00e1 merkingu hefur \u00fea\u00f0 \u00ed m\u00f6rgum af elstu d\u00e6munum, t.d. \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1883: \u201eSumarland r\u00fdrt fyrir sau\u00f0f\u00e9 en \u00fe\u00e9nugra fyrir nautpening.\u201c Einnig er tala\u00f0 um dvalarsta\u00f0i fugla sem <em>sumarl\u00f6nd<\/em>, b\u00e6\u00f0i innanlands og utan: \u201eMyndir \u00feessar eru \u00far ranns\u00f3knarlei\u00f0angri Finns Gu\u00f0mundssonar og fuglafr\u00e6\u00f0inganna brezku, sem dv\u00f6ldust vikum saman \u00ed sumarl\u00f6ndum hei\u00f0ag\u00e6sarinnar undir Hofsj\u00f6kli\u201c segir \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1951, og \u00ed sama bla\u00f0i 1961 segir: \u201eN\u00fa voru allar heilbrig\u00f0ar kr\u00edur flognar \u00far landi \u2013 lag\u00f0ar af sta\u00f0 \u00ed fer\u00f0ina miklu til n\u00fdrra sumarlanda langt su\u00f0ur \u00ed heimi.\u201c<\/p>\n<p>\u00c9g st\u00f3\u00f0 \u00ed \u00feeirri merkingu a\u00f0 n\u00fat\u00edmamerkingin, 'himnar\u00edki' e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt, v\u00e6ri n\u00fdleg, og vissulega hefur notkun hennar margfaldast \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum \u2013 en h\u00fan er \u00fe\u00f3 fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera n\u00fd. \u00deessi merking vir\u00f0ist koma fyrir \u00ed kv\u00e6\u00f0i eftir Matth\u00edas Jochumsson \u00ed <em>L\u00f6gbergi <\/em>1898: \u201e\u00e1valt sje\u00f0 inn g\u00f3\u00f0i getur \/ gu\u00f0s in d\u00fdru sumarl\u00f6nd.\u201c \u00cd kv\u00e6\u00f0i sem sagt er fr\u00e1 17. \u00f6ld \u00ed <em>Ver\u00f0i lj\u00f3s! <\/em>1904 segir: \u201es\u00fdndu oss eil\u00edf sumarl\u00f6nd \/ \u00fe\u00e1 sviftir af dau\u00f0a str\u00ed\u00f0um.\u201c \u00cd erfikv\u00e6\u00f0i \u00ed <em>Heimskringlu <\/em>1910 segir: \u201e\u00dea\u00f0 kent var okkur ungum, \u00fe\u00e1 a\u00f0 bar dau\u00f0a manns, \/ a\u00f0 englar bjartir k\u00e6mu og t\u00e6kju s\u00e1lu hans. \/ \u00deeir fluttu\u2019 hana fr\u00e1 vetri \u00e1 s\u00f3lr\u00edk sumarl\u00f6nd.\u201c En \u00fearna er alltaf tala\u00f0 um <em>sumarl\u00f6nd <\/em>\u00ed fleirt\u00f6lu og \u00e1n greinis, sem er fr\u00e1brug\u00f0i\u00f0 \u00feeirri notkun or\u00f0sins sem hefur t\u00ed\u00f0kast lengst af.<\/p>\n<p>S\u00fa notkun mun upphaflega vera komin \u00far ritum sp\u00edritista. \u00cd grein eftir Arthur Conan Doyle \u00ed \u00fe\u00fd\u00f0ingu Haraldar N\u00edelssonar og Einars H. Kvaran \u00ed <em>\u00cdsafold <\/em>1916 segir: \u201e\u00deau sta\u00f0festa, a\u00f0 til s\u00e9 \u201cSumarland\u201d e\u00f0a himnar\u00edki og halda \u00fev\u00ed fram, a\u00f0 allir menn eigi a\u00f0 lokum a\u00f0 f\u00e1 \u00fear hv\u00edld.\u201c \u00cd grein eftir Einar H. Kvaran \u00ed <em>Morgni<\/em>, t\u00edmariti S\u00e1larranns\u00f3knaf\u00e9lags \u00cdslands, segir 1933: \u201e\u00de\u00e1 er \u00feri\u00f0ja svi\u00f0i\u00f0. \u00dea\u00f0 hefur oft \u00ed ritum sp\u00edritista veri\u00f0 nefnt Sumarlandi\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgni <\/em>1963 segir: \u201eHann segir, a\u00f0 fyrst eftir a\u00f0 menn hverfi h\u00e9\u00f0an lifi \u00feeir venjulega um lengri e\u00f0a skemmri t\u00edma \u00e1 \u00feeim svi\u00f0um sem Grikkir nefndu Hadesarheim,, gu\u00f0spekingar mundu kalla ge\u00f0heima, en hann kallar Blekkingaheiminn (the Plane of Illusion). Sp\u00edritistar kalla \u00feetta stundum Sumarlandi\u00f0.\u201c<\/p>\n<p>\u00deessi notkun or\u00f0sins <em>sumarlandi\u00f0 <\/em>er nokku\u00f0 algeng langt fram eftir 20. \u00f6ld. \u00cd <em>Fuglinum \u00ed fj\u00f6runni<\/em> eftir Halld\u00f3r Laxness fr\u00e1 1932 segir: \u201eN\u00fa bi\u00f0 \u00e9g um a\u00f0 mega kve\u00f0ja \u00feig einsog \u00e1stvin sem er a\u00f0 deya. \u00de\u00fa l\u00ed\u00f0ur til sumarlandsins fagra.\u201c \u00cd sk\u00e1lds\u00f6gu Halld\u00f3rs <em>H\u00f6ll sumarlandsins<\/em>, fr\u00e1 1938, segir: \u201eog \u00fe\u00f3 vi\u00f0 f\u00f6rum \u00e1 mis vi\u00f0 \u00fdmislegt sm\u00e1vegis \u00ed \u00feessum heimi, \u00fe\u00e1 b\u00ed\u00f0ur ham\u00edngjan okkar \u00ed sumarlandinu \u00fe\u00e1nga\u00f0 sem \u00e1stvinir okkar eru farnir \u00e1 undan okkur.\u201c \u00cd <em>Degi <\/em>1932 segir: \u201eVarpa eg n\u00fa \u00feeim kve\u00f0juor\u00f0um a\u00f0 moldum \u00fe\u00ednum og minningu. M\u00e1 og vera a\u00f0 hlj\u00f3\u00f0n\u00e6mt eyra \u00feitt nemi \u00feau or\u00f0 m\u00edn \u00e1 sumarlandinu s\u00f3larmegin.\u201c \u00cd minningargrein \u00ed <em>Vi\u00f0ari <\/em>1939 segir: \u201e\u00cd hug m\u00e9r s\u00e9 \u00e9g hann \u00ed s\u00f3ll\u00fdstu sumarlandi, \u00fear sem lofti\u00f0 angar af ilmi una\u00f0slegra bl\u00f3ma.\u201c<\/p>\n<p>En \u00e1 \u00feremur s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum tuttugustu aldar var \u00feessi notkun or\u00f0sins s\u00e1rasjaldg\u00e6f a\u00f0 \u00fev\u00ed er vir\u00f0ist \u2013 ekki nema eitt og eitt d\u00e6mi \u00e1 stangli \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 minningargreinum f\u00e6ri fj\u00f6lgandi. Ef til vill tengist \u00fea\u00f0 dalandi gengi sp\u00edritismans en t\u00edmarit S\u00e1larranns\u00f3knaf\u00e9lagsins, <em>Morgunn<\/em>, gaf upp \u00f6ndina 1998 og \u00ed s\u00ed\u00f0asta t\u00f6lubla\u00f0inu sem kom \u00fat <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/5209806?iabr=on#page\/n7\/mode\/1up\">segir<\/a>: \u201eN\u00fa \u00e1 s\u00ed\u00f0ari \u00e1rum hafa st\u00f6ku sinnum heyrst raddir um a\u00f0 sp\u00edritisminn s\u00e9 \u00e1 undanhaldi \u00e1 \u00cdslandi.\u201c Af einhverjum \u00e1st\u00e6\u00f0um f\u00f3r \u00feetta or\u00f0alag svo aftur \u00e1 flug upp \u00far aldam\u00f3tum eins og \u00e1\u00f0ur segir, v\u00e6ntanlega alveg \u00f3h\u00e1\u00f0 sp\u00edritismanum, og kemur n\u00fa fyrir \u00ed eftirm\u00e6lum flestra sem skrifa\u00f0 er um. \u00dea\u00f0 m\u00e1 segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi veri\u00f0 komi\u00f0 \u00ed sumarlandi\u00f0 en sn\u00fai\u00f0 aftur tv\u00edeflt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eitt algengasta or\u00f0i\u00f0 \u00ed minningargreinum um \u00feessar mundir er sumarland \u2013 sagt er a\u00f0 f\u00f3lk s\u00e9 fari\u00f0 \u00ed sumarlandi\u00f0 e\u00f0a til sumarlandsins og s\u00e9 n\u00fa \u00ed sumarlandinu. Af r\u00famum tv\u00f6 \u00fe\u00fasund d\u00e6mum um or\u00f0i\u00f0 sumarland \u00ed Risam\u00e1lheildinni eru n\u00e6rri \u00fer\u00edr fj\u00f3r\u00f0u, t\u00e6plega fimmt\u00e1n hundru\u00f0, \u00far minningargreinum \u00ed Morgunbla\u00f0inu, til d\u00e6mis \u00feessi: \u201eN\u00fa er hann horfinn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6388"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6392,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6388\/revisions\/6392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}