{"id":6426,"date":"2024-06-01T13:24:01","date_gmt":"2024-06-01T13:24:01","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6426"},"modified":"2024-06-01T13:24:01","modified_gmt":"2024-06-01T13:24:01","slug":"ad-liggja-a-tungu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/06\/01\/ad-liggja-a-tungu\/","title":{"rendered":"A\u00f0 liggja \u00e1 tungu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r skrifa\u00f0i \u00e9g h\u00e9r um or\u00f0asambandi\u00f0 <em>leggja <\/em>(<em>einhverjum eitthva\u00f0<\/em>) <em>\u00e1 tungu<\/em>. \u00cd framhaldi af \u00fev\u00ed f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 sko\u00f0a anna\u00f0 samband, mj\u00f6g skylt \u2013 <em>liggja <\/em>(<em>einhverjum<\/em>) <em>\u00e1 tungu<\/em>, sem er ekki heldur \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. Saga og \u00fer\u00f3un \u00feessara sambanda er svipu\u00f0 \u00fe\u00f3tt elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finni um \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda s\u00e9 r\u00famlega h\u00e1lfri \u00f6ld yngra en hitt, \u00ed kv\u00e6\u00f0i eftir Sigur\u00f0 J\u00f3nsson fr\u00e1 Arnarvatni \u00ed <em>Sunnanfara <\/em>1902: \u201eM\u00e9r l\u00e1gu ungum svo oft \u00e1 tungu \/ \u00feau or\u00f0, sem f\u00e9llu \u00ed stu\u00f0la\u2019 og s\u00f6ng.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1914 segir: \u201eOg \u00fea\u00f0 er \u00e1rei\u00f0anlegt a\u00f0 honum l\u00e1gu st\u00f3r or\u00f0 \u00e1 tungu, en samt sem \u00e1\u00f0ur var hann fyrirmyndar st\u00fdrima\u00f0ur, eins og \u00f6ll framkoma hans ber vott um.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1917 segir: \u201eCottet gleypti \u00feau bl\u00f3tsyr\u00f0i, sem l\u00e1gu honum \u00e1 tungu.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd <em>N\u00fdjum kv\u00f6ldv\u00f6kum <\/em>1940 segir: \u201ea\u00f0 hann loksins bar fram spurningu, sem lengi haf\u00f0i legi\u00f0 honum \u00e1 tungu.\u201c \u00cd <em>Sk\u00edrni <\/em>1941 segir: \u201eHonum l\u00e1gu \u00f6rvar \u00e1 tungu, sem hittu \u00ed marki\u00f0, \u00feegar honum rann \u00ed skap.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1950 segir: \u201e\u00c6\u00f0ruor\u00f0 l\u00e1 ekki \u00e1 tungu hans.\u201c \u00cd <em>T\u00edmariti\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0r\u00e6knisf\u00e9lags \u00cdslendinga <\/em>1951 segir: \u201eOss grunar \u00fea\u00f0 jafnvel a\u00f0 or\u00f0 eins og f\u00f6\u00f0urlands\u00e1st hafi \u00e6\u00f0i sjaldan legi\u00f0 \u00feeim m\u00f6nnum \u00e1 tungu.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1960 segir: \u201e\u00deegar fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0h. m\u00e6lti fyrir fj\u00e1rlagafrv. \u00ed okt\u00f3ber sl., l\u00e1 honum sparna\u00f0ur mj\u00f6g \u00e1 tungu sem fyrr.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1960 segir: \u201eMick \u00feagna\u00f0i vi\u00f0, og l\u00e9t \u00f3s\u00f6g\u00f0 \u00feau or\u00f0, sem bers\u00fdnilega l\u00e1gu honum \u00e1 tungu.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1980 segir: \u201e\u00fev\u00ed a\u00f0 sv\u00f6rin vi\u00f0 \u00f6llu liggja honum tamt \u00e1 tungu.\u201c<\/p>\n<p>Mj\u00f6g oft fylgir atviksor\u00f0i\u00f0 <em>l\u00e9tt <\/em>me\u00f0 sambandinu. Elsta d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Su\u00f0urlandi <\/em>1914: \u201eF\u00e1um \u00edslenskum sk\u00e1ldum hefir legi\u00f0 lj\u00f3\u00f0i\u00f0 svo l\u00e9tt \u00e1 tungu sem \u00deorsteini.\u201c \u00cd <em>Dagbla\u00f0i <\/em>1925 segir: \u201eEru \u00fea\u00f0 bl\u00f3tsyr\u00f0in, sem mest ber \u00e1 og vir\u00f0ast \u00feau liggja flestum l\u00e9tt \u00e1 tungu.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1930 segir: \u201e\u00d6llum liggur \u00feeim sk\u00e1ldam\u00e1li\u00f0 me\u00f0 allri fj\u00f6lbreytni sinni l\u00e9tt \u00e1 tungu.\u201c \u00cd <em>Heimskringlu <\/em>1940 segir: \u201eP\u00e1ll byrja\u00f0i ungur a\u00f0 yrkja [\u2026] og liggur au\u00f0sj\u00e1anlega stu\u00f0la\u00f0 m\u00e1l mj\u00f6g l\u00e9tt \u00e1 tungu.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1958 segir: \u201eEn \u00fe\u00f3tt meir en vafasamt s\u00e9, a\u00f0 \u00feeim hafi legi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 l\u00edfsbar\u00e1tta jafn l\u00e9tt \u00e1 tungu og yngstu kynsl\u00f3\u00f0 okkar, \u00fe\u00e1 er hitt jafnv\u00edst: \u00deau unnu hana.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1959 segir: \u201eH\u00f6fundi liggja n\u00e1tt\u00farul\u00fdsingar mj\u00f6g l\u00e9tt \u00e1 tungu.\u201c<\/p>\n<p>Merking sambandsins <em>liggja <\/em>(<em>einhverjum<\/em>) <em>\u00e1 tungu <\/em>er ekki alltaf n\u00e1kv\u00e6mlega s\u00fa sama en er oftast au\u00f0r\u00e1\u00f0in af samhengi. \u00dea\u00f0 merkir 'vera hugleiki\u00f0', 'ver\u00f0a t\u00ed\u00f0r\u00e6tt um', 'vera a\u00f0 \u00fev\u00ed kominn a\u00f0 segja', 'eiga au\u00f0velt me\u00f0 a\u00f0 tala\/yrkja' e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. Sambandi\u00f0 var t\u00f6luvert nota\u00f0 langt fram eftir s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld en d\u00e6mum um \u00fea\u00f0 hefur fari\u00f0 f\u00e6kkandi undanfari\u00f0. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru um fimmt\u00edu d\u00e6mi fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld, langflest um <em>liggja l\u00e9tt \u00e1 tungu<\/em>, ekki s\u00edst \u00ed minningargreinum \u2013 \u201eHann var einstakt lj\u00fafmenni og gr\u00e6skulaus gamanyr\u00f0i l\u00e1gu honum l\u00e9tt \u00e1 tungu\u201c segir \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001, \u201eDanskan l\u00e1 henni l\u00e9tt \u00e1 tungu\u201c segir \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2018. Eins og <em>leggja \u00e1 tungu <\/em>er \u00feetta samband sem gjarna m\u00e6tti bl\u00e1sa l\u00edfi \u00ed.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r skrifa\u00f0i \u00e9g h\u00e9r um or\u00f0asambandi\u00f0 leggja (einhverjum eitthva\u00f0) \u00e1 tungu. \u00cd framhaldi af \u00fev\u00ed f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 sko\u00f0a anna\u00f0 samband, mj\u00f6g skylt \u2013 liggja (einhverjum) \u00e1 tungu, sem er ekki heldur \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. Saga og \u00fer\u00f3un \u00feessara sambanda er svipu\u00f0 \u00fe\u00f3tt elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finni um \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda s\u00e9 r\u00famlega h\u00e1lfri \u00f6ld [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6426","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6427,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6426\/revisions\/6427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}