{"id":6435,"date":"2024-06-02T17:18:43","date_gmt":"2024-06-02T17:18:43","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6435"},"modified":"2024-06-02T17:18:43","modified_gmt":"2024-06-02T17:18:43","slug":"reykneskur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/06\/02\/reykneskur\/","title":{"rendered":"Reykneskur"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g var spur\u00f0ur hvort h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 nota l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>reykneskur<\/em>, af <em>Reykjanes <\/em>\u2013 hli\u00f0st\u00e6tt <em>reykv\u00edskur<\/em>, af <em>Reykjav\u00edk<\/em>. Svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er ekki alveg einfalt. Yfirleitt er h\u00e6gt a\u00f0 b\u00faa til l\u00fdsingaror\u00f0 af sta\u00f0aheitum me\u00f0 vi\u00f0skeytinu <em>-sk<\/em>(<em>ur<\/em>), en oft \u00fearf a\u00f0 gera \u00e1kve\u00f0nar breytingar \u00e1 grunnor\u00f0inu, b\u00e6\u00f0i hlj\u00f3\u00f0breytingar og styttingar. Af sta\u00f0aheitum sem enda \u00e1 <em>-fj\u00f6r\u00f0ur <\/em>eru leidd l\u00fdsingaror\u00f0 sem enda \u00e1 <em>-firskur<\/em>, \u00a0svo sem <em>hafnfirskur<\/em>, <em>s\u00fagfirskur<\/em>; af <em>-v\u00edk<\/em> kemur <em>-v\u00edskur<\/em>, svo sem <em>reykv\u00edskur<\/em>, <em>h\u00fasv\u00edskur<\/em>; , af <em>-dalur <\/em>kemur <em>-d\u00e6lskur<\/em>, svo sem <em>b\u00e1r\u00f0d\u00e6lskur<\/em>, <em>svarfd\u00e6lskur<\/em>; af <em>-ey<\/em> kemur <em>-eyskur<\/em>, svo sem <em>f\u00e6reyskur<\/em>, <em>gr\u00edmseyskur<\/em>; o.fl. Yfirleitt er fyrri hluti grunnor\u00f0sins styttur \u00ed eitt atkv\u00e6\u00f0i \u2013 <em>Hafnar- <\/em>&gt; <em>hafn-<\/em>, <em>S\u00faganda- <\/em>&gt; <em>s\u00fag-<\/em>, <em>Reykja- <\/em>&gt; <em>reyk-<\/em>, <em>Svarfa\u00f0ar- <\/em>&gt; <em>svarf-<\/em>, o.s.frv.<\/p>\n<p>Vissulega eru til \u00ed m\u00e1linu fj\u00f6lm\u00f6rg or\u00f0 sem enda \u00e1 <em>-neskur<\/em> en \u00feau eru ekki komin af sta\u00f0heitum sem enda \u00e1 <em>-nes <\/em>eins og \u00e6tla m\u00e6tti, heldur er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a vi\u00f0skeyti\u00f0 <em>-nesk<\/em>(<em>ur<\/em>) sem er <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/13109\">komi\u00f0 af<\/a> germanska vi\u00f0skeytinu *<em>-iska<\/em> \u2013 <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/17471\">eins og<\/a><em> -sk<\/em>(<em>ur<\/em>). Afbrig\u00f0i\u00f0 <em>-nesk<\/em>(<em>ur<\/em>) var\u00f0 til \u00ed or\u00f0um eins og <em>himinn<\/em> \u00fear sem stofninn endar \u00e1 <em>-n<\/em> \u2013 <em>himin+isk <\/em>ver\u00f0ur <em>himn-isk <\/em>sem ver\u00f0ur <em>himnesk<\/em>, og s\u00ed\u00f0an er fari\u00f0 a\u00f0 skilja or\u00f0i\u00f0 \u00e1 \u00feann h\u00e1tt a\u00f0 <em>n<\/em>-i\u00f0 \u00far stofninum tilheyri vi\u00f0skeytinu \u2013 <em>himn-esk <\/em>&gt; <em>him-nesk<\/em>. \u00deannig ver\u00f0ur \u00ed raun og veru til sj\u00e1lfst\u00e6tt vi\u00f0skeyti me\u00f0 s\u00f6mu merkingu og <em>-sk<\/em>(<em>ur<\/em>) sem s\u00ed\u00f0an er nota\u00f0 \u00ed fj\u00f6lm\u00f6rgum l\u00fdsingaror\u00f0um dregnum af erlendum sta\u00f0a- e\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0flokkaheitum \u2013 <em>baskneskur<\/em>, <em>keltneskur<\/em>, <em>lettneskur<\/em>, <em>r\u00fassneskur<\/em>, <em>slavneskur<\/em>, <em>svissneskur<\/em>, <em>tyrkneskur<\/em> o.s.frv.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt vi\u00f0skeyti\u00f0 <em>-sk<\/em>(<em>ur<\/em>) s\u00e9 mj\u00f6g virkt \u00ed myndun l\u00fdsingaror\u00f0a af margs konar sta\u00f0aheitum eins og \u00e1\u00f0ur segir eru l\u00fdsingaror\u00f0 af einhverjum \u00e1st\u00e6\u00f0um yfirleitt ekki myndu\u00f0 \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt af sta\u00f0aheitum sem enda \u00e1 <em>-nes<\/em>. Vi\u00f0 h\u00f6fum ekki *<em>\u00e1lftneskur<\/em>, *<em>borgneskur<\/em>, *<em>drangsneskur<\/em>, *<em>langneskur <\/em>\u2013 og ekki heldur *<em>reykneskur<\/em>. Samt \u00e6tti ekkert a\u00f0 vera \u00fev\u00ed til fyrirst\u00f6\u00f0u a\u00f0 mynda sl\u00edk or\u00f0 \u2013 \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur ekki betur s\u00e9\u00f0 en \u00feau s\u00e9u \u00ed fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00f6nnur or\u00f0 myndu\u00f0 me\u00f0 <em>-sk<\/em>(<em>ur<\/em>). Hugsanlegt er a\u00f0 m\u00e1lnotendur for\u00f0ist (\u00f3me\u00f0vita\u00f0) sl\u00edka or\u00f0myndun af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feessi or\u00f0 myndu l\u00edta \u00fat eins og \u00feau v\u00e6ru myndu\u00f0 me\u00f0 <em>-nesk<\/em>(<em>ur<\/em>). \u00dea\u00f0 vi\u00f0skeyti er a\u00f0eins nota\u00f0 \u00e1 erlend heiti, og e.t.v. h\u00f6fum vi\u00f0 tilfinningu fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi ekki vi\u00f0 \u00e1 \u00edslensk sta\u00f0aheiti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g var spur\u00f0ur hvort h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 nota l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 reykneskur, af Reykjanes \u2013 hli\u00f0st\u00e6tt reykv\u00edskur, af Reykjav\u00edk. Svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er ekki alveg einfalt. Yfirleitt er h\u00e6gt a\u00f0 b\u00faa til l\u00fdsingaror\u00f0 af sta\u00f0aheitum me\u00f0 vi\u00f0skeytinu -sk(ur), en oft \u00fearf a\u00f0 gera \u00e1kve\u00f0nar breytingar \u00e1 grunnor\u00f0inu, b\u00e6\u00f0i hlj\u00f3\u00f0breytingar og styttingar. Af sta\u00f0aheitum sem enda \u00e1 -fj\u00f6r\u00f0ur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6435","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6436,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6435\/revisions\/6436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}