{"id":6444,"date":"2024-06-16T09:22:38","date_gmt":"2024-06-16T09:22:38","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6444"},"modified":"2024-06-16T10:55:37","modified_gmt":"2024-06-16T10:55:37","slug":"ad-hafna-i-fyrsta-saeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/06\/16\/ad-hafna-i-fyrsta-saeti\/","title":{"rendered":"A\u00f0 hafna \u00ed fyrsta s\u00e6ti"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/vb.is\/frettir\/ovondud-islenskunotkun-vidtaekari-en-vid-holdum\/\">vi\u00f0tali<\/a> vi\u00f0 pr\u00f3farkalesara \u00ed <em>Vi\u00f0skiptabla\u00f0inu <\/em>n\u00fdlega segir m.a.: \u201e\u00cd\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttir eru annar vettvangur \u00fear sem Arinbj\u00f6rn hefur rekist \u00e1 skr\u00fdti\u00f0 m\u00e1lfar en \u00fear [\u2026] s\u00e9 oft sagt a\u00f0 \u00ed\u00fer\u00f3ttamenn hafi \u201ehafna\u00f0 \u00ed \u00f6\u00f0ru e\u00f0a \u00feri\u00f0ja s\u00e6ti\u201c \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hafa \u201en\u00e1\u00f0 \u00f6\u00f0ru e\u00f0a \u00feri\u00f0ja s\u00e6ti\u201c.\u201c \u00deetta minnti mig \u00e1 br\u00e9f sem \u00e9g f\u00e9kk \u00feegar \u00e9g s\u00e1 um \u00fatvarps\u00fe\u00e1ttinn \u201eDaglegt m\u00e1l\u201c um skei\u00f0 sumari\u00f0 1984, fyrir r\u00e9ttum fj\u00f6rut\u00edu \u00e1rum. \u00dear var vitna\u00f0 \u00ed fyrirs\u00f6gnina \u201e\u00cdsland vann Finna og hafna\u00f0i \u00ed 2.\u20113. s\u00e6ti\u201c og sagt: \u201eOr\u00f0tilt\u00e6ki\u00f0 a\u00f0 hafna \u00ed einhverju s\u00e6ti \u00ed keppni hefur veri\u00f0 miki\u00f0 \u00ed t\u00edsku a\u00f0 undanf\u00f6rnu og \u00feeir, sem nota \u00fea\u00f0, vir\u00f0ast ekki skilja merkingu \u00feess. A\u00f0 hafna \u00ed einhverju s\u00e6ti \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 m\u00ednu mati a\u00f0 vera aftarlega \u00ed r\u00f6\u00f0. [\u2026] Svona heimska m\u00e1 ekki vi\u00f0gangast.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er s\u00f6gnin <em>hafna <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/58673\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> 'lenda (einhvers sta\u00f0ar)' og \u00ed \u00feri\u00f0ju \u00fatg\u00e1fu <em>\u00cdslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar <\/em>fr\u00e1 2002 er h\u00fan sk\u00fdr\u00f0 'lenda, enda'. \u00deessi merking vir\u00f0ist hins vegar vera fremur n\u00fdleg \u00fev\u00ed a\u00f0 hana er ekki a\u00f0 finna \u00ed tveim fyrri \u00fatg\u00e1fum b\u00f3karinnar, fr\u00e1 1963 og 1982. \u00dear er s\u00f6gnin aftur \u00e1 m\u00f3ti gefin \u00ed merkingu sem er auglj\u00f3slega skyld, 'taka h\u00f6fn, leggja(st) vi\u00f0 akkeri' me\u00f0 d\u00e6minu <em>skipi\u00f0 hafnar sig<\/em>. \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1858 segir t.d.: P\u00f3st-gufuskipi\u00f0 Victor Emanuel hafna\u00f0i sig h\u00e9r a\u00f0 kv\u00f6ldi 15. \u00fe. m\u00e1n.\u201c \u00deessi notkun sambandsins <em>hafna sig <\/em>var mj\u00f6g algeng \u00e1 seinni hluta n\u00edtj\u00e1ndu aldar og \u00ed byrjun \u00feeirrar tuttugustu, og einnig kemur fyrir afleidd merking: \u201eA\u00f0 \u00feessu loknu h\u00e9lt svo X af sta\u00f0 og hafna\u00f0i sig \u00e1 veitingah\u00fasi einu\u201c segir \u00ed <em>Stormi <\/em>1931.<\/p>\n<p>Hin venjulega n\u00fat\u00edmanotkun sagnarinnar er auglj\u00f3slega sprottin af \u00feessari afleiddu merkingu, auk \u00feess sem s\u00f6gnin er ekki lengur notu\u00f0 afturbeyg\u00f0. Me\u00f0al notkunard\u00e6ma um s\u00f6gnina b\u00e6\u00f0i \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>og <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> er <em>boltinn hafna\u00f0i \u00ed netinu<\/em> en \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>1915 segir fr\u00e1 \u00farslitaleik Knattspyrnum\u00f3ts \u00cdslands milli Fram og KR: \u201eLeikurinn berst n\u00fa fram og aftur um sv\u00e6\u00f0i\u00f0, \u00fear til Frammenn n\u00e1 knettinum og leika honum svo snildarlega \u00e1 milli s\u00edn, a\u00f0 hann hafna\u00f0i sig \u00ed neti Reykjav\u00edkurmanna.\u201c En \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1944 segir: \u201e\u00deegar nokkrar sek\u00fandur voru eftir af leik skaut Bastin vo\u00f0askoti me\u00f0 h\u00e6gra f\u00e6ti og kn\u00f6tturinn hafna\u00f0i \u00ed markinu.\u201c Einhvern t\u00edma \u00e1 fyrri hluta 20. aldar vir\u00f0ist <em>hafna <\/em>\u00fev\u00ed hafa misst afturbeyginguna.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Sk\u00f3labla\u00f0inu <\/em>1907 segir: \u201eSannleiksleitinni yr\u00f0i h\u00e6tt me\u00f0 \u00f6llu, og heimurinn allur hafna\u00f0i \u00ed kyrst\u00f6\u00f0u, yr\u00f0i a\u00f0steingervingi.\u201c \u00cd <em>Unga \u00cdslandi <\/em>1912 segir: \u201eOle Bull hafna\u00f0i \u00ed Amer\u00edku, og var honum \u00fear teki\u00f0 me\u00f0 ofsa-f\u00f6gnu\u00f0i og opnum \u00f6rmum, hvar sem hann f\u00f3r.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1922 segir: \u201ek\u00falan, sem lenda \u00e1tti \u00ed hjarta sj\u00f3mannsins, hafna\u00f0i \u00ed f\u00e6ti hans.\u201c \u00cd <em>Helgafelli <\/em>1942 segir: \u201eobbinn af sk\u00e1ldskap \u00feeim, er \u00fat kom \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum, hafna\u00f0i \u00ed hillum m\u00ednum.\u201c \u00cd <em>Sk\u00f3labla\u00f0inu <\/em>1944 segir: \u201eJ\u00f3n var\u00f0 st\u00fadent vi\u00f0 s\u00e6milegan or\u00f0st\u00edr og hafna\u00f0i \u00ed gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ideildinni, er hann \u00e1leit h\u00e6filegan vettvang fyrir andlega atgervi s\u00edna.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1947 segir: \u201eHann \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 hlaupa \u00fat, en villtist og hafna\u00f0i \u00ed svefnherbergi hj\u00f3nanna.\u201c Eftir \u00feetta fer d\u00e6mum mj\u00f6g fj\u00f6lgandi.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um <em>hafna <\/em>me\u00f0 <em>s\u00e6ti <\/em>er \u00ed <em>\u00cd\u00fer\u00f3ttabla\u00f0inu Sport <\/em>1949: \u201eGu\u00f0m. Gu\u00f0mundsson b\u00e6tti sinn fyrri t\u00edma um 6\/10 og hafna\u00f0i \u00ed fj\u00f3r\u00f0a s\u00e6ti.\u201c \u00cd <em>Allt um \u00ed\u00fer\u00f3ttir <\/em>1950 segir: \u201eGu\u00f0j\u00f3n M. Sigur\u00f0sson hafna\u00f0i \u00ed \u00f6\u00f0ru s\u00e6ti og er \u00fea\u00f0 vel af s\u00e9r viki\u00f0.\u201c \u00cd <em>\u00cd\u00fer\u00f3ttabla\u00f0inu <\/em>1951 segir: \u201e\u00dea\u00f0, er kom einna mest \u00e1 \u00f3vart \u00e1 m\u00f3tinu var, a\u00f0 V\u00edkingur me\u00f0 s\u00edna ungu og \u00f3reyndu leikmenn hafna\u00f0i \u00ed 3ja s\u00e6ti.\u201c \u00cd <em>Hamri <\/em>1956 segir: \u201eSigurgeir n\u00e1\u00f0i gl\u00e6silegum \u00e1rangri, hann hafna\u00f0i \u00ed 2.-4. s\u00e6ti.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1960 segir: \u201esk\u00e1kmeistari Sov\u00e9tr\u00edkjanna Victor Korshnoj, sem hafna\u00f0i \u00ed efsta s\u00e6ti, tapa\u00f0i fyrir sk\u00e1kmeistara N\u00fdja Sj\u00e1lands.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1965 segir: \u201e\u00cd svigkeppninni st\u00f3\u00f0 H\u00e1kon \u00d3lafsson sig me\u00f0 stakri pr\u00fd\u00f0i og hafna\u00f0i \u00ed \u00f6\u00f0ru s\u00e6ti.\u201c<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed fer sem sagt fjarri a\u00f0 s\u00f6gnin <em>hafna <\/em>s\u00e9 eing\u00f6ngu notu\u00f0 um a\u00f0 lenda ne\u00f0arlega \u00ed keppni, \u00fe\u00f3tt s\u00fa notkun s\u00e9 vissulega algeng. En svo a\u00f0 \u00e9g vitni \u00ed sj\u00e1lfan mig \u00ed \u201eDaglegu m\u00e1li\u201c 1984: \u201e\u00dea\u00f0 sem er hins vegar sameiginlegt me\u00f0 \u00feessum d\u00e6mum er a\u00f0 s\u00e1 sem <em>hafnar<\/em> einhvers sta\u00f0ar hefur ekki stefnt a\u00f0 \u00fev\u00ed vitandi vits; enginn er sj\u00e1lfr\u00e1\u00f0ur um \u00fea\u00f0 hvar hann <em>hafnar<\/em>. Vi\u00f0 getum varla sagt <em>\u00e9g \u00e6tla a\u00f0 hafna \u00ed g\u00f3\u00f0ri st\u00f6\u00f0u<\/em>. \u00deetta er kannski \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 sumum finnst neikv\u00e6\u00f0 merking tengjast \u00feessari s\u00f6gn.\u201c Eins og d\u00e6min s\u00fdna hefur alla t\u00ed\u00f0 veri\u00f0 h\u00e6gt a\u00f0 nota s\u00f6gnina <em>hafna <\/em>\u00ed hlutlausri merkingu, og \u00feegar h\u00fan er notu\u00f0 um st\u00f6\u00f0u \u00ed keppni hefur h\u00fan alla t\u00ed\u00f0 geta\u00f0 v\u00edsa\u00f0 til efstu s\u00e6ta. Engin \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 for\u00f0ast tal um a\u00f0 <em>hafna \u00ed fyrsta, \u00f6\u00f0ru <\/em>e\u00f0a <em>\u00feri\u00f0ja s\u00e6ti<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd vi\u00f0tali vi\u00f0 pr\u00f3farkalesara \u00ed Vi\u00f0skiptabla\u00f0inu n\u00fdlega segir m.a.: \u201e\u00cd\u00fer\u00f3ttafr\u00e9ttir eru annar vettvangur \u00fear sem Arinbj\u00f6rn hefur rekist \u00e1 skr\u00fdti\u00f0 m\u00e1lfar en \u00fear [\u2026] s\u00e9 oft sagt a\u00f0 \u00ed\u00fer\u00f3ttamenn hafi \u201ehafna\u00f0 \u00ed \u00f6\u00f0ru e\u00f0a \u00feri\u00f0ja s\u00e6ti\u201c \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hafa \u201en\u00e1\u00f0 \u00f6\u00f0ru e\u00f0a \u00feri\u00f0ja s\u00e6ti\u201c.\u201c \u00deetta minnti mig \u00e1 br\u00e9f sem \u00e9g f\u00e9kk \u00feegar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6444","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6444"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6449,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6444\/revisions\/6449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}