{"id":6489,"date":"2024-06-25T16:17:31","date_gmt":"2024-06-25T16:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6489"},"modified":"2024-06-25T16:55:05","modified_gmt":"2024-06-25T16:55:05","slug":"hladdu-simann","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/06\/25\/hladdu-simann\/","title":{"rendered":"Hladdu s\u00edmann!"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag var h\u00e9r spurt hver v\u00e6ri bo\u00f0h\u00e1ttur sagnarinnar <em>hla\u00f0a<\/em>. Eins og <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/467756\">fram kemur<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls <\/em>er venjulega myndin, me\u00f0 vi\u00f0skeyttu annarrar pers\u00f3nu fornafni, <em>hladdu<\/em> \u2013 en <em>hla\u00f0 \u00fe\u00fa <\/em>ef fornafni\u00f0 er ekki haft vi\u00f0skeytt. \u00deessi bo\u00f0h\u00e1ttur var sjaldg\u00e6fur til skamms t\u00edma \u2013 innan vi\u00f0 tuttugu d\u00e6mi fram til s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3ta \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. En me\u00f0 tilkomu fart\u00f6lva, fars\u00edma, rafsk\u00fatna og \u00fdmissa annarra rafhl\u00f6\u00f0udrifinna t\u00e6kja sem \u00fearf a\u00f0 hla\u00f0a hefur \u00fe\u00f6rf fyrir a\u00f0 nota <em>hla\u00f0a <\/em>\u00ed bo\u00f0h\u00e6tti st\u00f3raukist \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum, auk \u00feess sem s\u00f6gnin er notu\u00f0 \u00ed samb\u00f6ndum eins og <em>hla\u00f0a upp <\/em>og <em>hla\u00f0a ni\u00f0ur<\/em>. T\u00ed\u00f0ni bo\u00f0h\u00e1ttarins hefur \u00fev\u00ed aukist, en minna en vi\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 b\u00faast \u2013 ekki eru nema t\u00e6p 40 d\u00e6mi um <em>hladdu <\/em>\u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 kom l\u00edka fram \u00ed umr\u00e6\u00f0um a\u00f0 m\u00f6rgum vir\u00f0ist enn finnast bo\u00f0h\u00e1tturinn <em>hladdu <\/em>framandi e\u00f0a hlj\u00f3ma \u00f3e\u00f0lilega \u2013 hann v\u00e6ri \u201emj\u00f6g \u00f3\u00fej\u00e1ll og ekki nota\u00f0ur \u00ed daglegu tali\u201c \u2013 \u00a0og vildu reyna a\u00f0 finna lei\u00f0 fram hj\u00e1 honum, t.d. me\u00f0 umor\u00f0un. \u00deetta er vel \u00feekkt \u2013 \u00ed <em>Degi-T\u00edmanum <\/em>1997 segir: \u201eHladdu! Fur\u00f0ulegur bo\u00f0h\u00e1ttur.\u201c \u00c1 <em>Twitter <\/em>2016 segir: \u201eS\u00edminn minn sag\u00f0i \"hladdu batter\u00edi\u00f0\". M\u00e9r fannst \u00fea\u00f0 eitthva\u00f0 \u00f3\u00fe\u00e6gilegt.\u201c \u00c1 <em>Twitter <\/em>2017 segir: \u201eEr hladdu or\u00f0skr\u00edpi e\u00f0a r\u00e9tt?\u201c Fj\u00f6ldi hli\u00f0st\u00e6\u00f0ra bo\u00f0h\u00e1ttarmynda er \u00fe\u00f3 til \u2013 bo\u00f0h\u00e1ttur af <em>va\u00f0a <\/em>er <em>vaddu<\/em>, af <em>r\u00e1\u00f0a r\u00e1ddu<\/em>, af <em>\u00e1kve\u00f0a \u00e1kveddu<\/em>, af <em>brei\u00f0a breiddu<\/em>, af <em>bi\u00f0ja biddu<\/em>, af <em>b\u00ed\u00f0a b\u00edddu<\/em>, af <em>sj\u00f3\u00f0a sj\u00f3ddu<\/em>, af<em> r\u00e6\u00f0a r\u00e6ddu<\/em>, o.fl. Flestar \u00feessara mynda eru algengar og hlj\u00f3ma e\u00f0lilega \u00ed eyrum m\u00e1lnotenda.<\/p>\n<p>Bo\u00f0h\u00e1ttur er mynda\u00f0ur af stofni sagna sem kemur fram \u00ed nafnh\u00e6tti, og allir \u00feessir bo\u00f0h\u00e6ttir eru reglulega mynda\u00f0ir \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 kannski ekki auglj\u00f3st. Stofn allra sagnanna endar \u00e1 <em>-\u00f0<\/em>, og vi\u00f0 hann b\u00e6tist fornafni\u00f0 <em>\u00fe\u00fa <\/em>sem ver\u00f0ur <em>-\u00f0u <\/em>\u00ed \u00e1hersluleysi \u2013 <em>hla\u00f0-\u00f0u<\/em>. En langt e\u00f0a tv\u00f6falt <em>\u00f0 <\/em>er ekki til \u00ed \u00edslensku \u2013 \u00fear sem tv\u00f6 <em>\u00f0<\/em> koma \u00e6ttu a\u00f0 koma saman kemur alltaf fram langt e\u00f0a tv\u00f6falt <em>dd <\/em>\u00ed sta\u00f0inn. \u00dea\u00f0 er ekki bundi\u00f0 vi\u00f0 bo\u00f0h\u00e1ttinn \u2013 \u00feetta gerist l\u00edka \u00ed \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0 margra sagna eins og <em>brei\u00f0-\u00f0i <\/em>&gt; <em>breiddi<\/em>, <em>r\u00e6\u00f0-\u00f0i <\/em>&gt; <em>r\u00e6ddi<\/em>, \u00ed m\u00f6rgum l\u00fdsingaror\u00f0um (sem eru upphaflega l\u00fdsingarh\u00e1ttur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar af s\u00f6gn) eins og <em>kl\u00e6\u00f0-\u00f0ur<\/em> &gt; <em>kl\u00e6ddur<\/em>, <em>sa\u00f0-\u00f0ur<\/em> &gt; <em>saddur <\/em>(sbr. <em>se\u00f0ja<\/em>), \u00ed nafnor\u00f0um eins og <em>brei\u00f0-\u00f0 <\/em>&gt; <em>breidd<\/em>, <em>v\u00ed\u00f0-\u00f0 <\/em>&gt; <em>v\u00eddd<\/em>, og \u00ed g\u00e6lun\u00f6fnum eins og <em>Gudda<\/em>.<\/p>\n<p>Vegna \u00feess a\u00f0 \u00feessi bo\u00f0h\u00e1ttarmyndun er regluleg og hlj\u00f3\u00f0breytingin <em>\u00f0\u00f0 <\/em>&gt; <em>dd <\/em>\u00e1 s\u00e9r fj\u00f6lm\u00f6rg ford\u00e6mi m\u00e6tti b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 bo\u00f0h\u00e1tturinn <em>hladdu <\/em>hlj\u00f3ma\u00f0i e\u00f0lilega \u00ed eyrum m\u00e1lnotenda, en \u00fev\u00ed vir\u00f0ist vera misbrestur eins og \u00e1\u00f0ur segir. \u00c1st\u00e6\u00f0an er sennilega s\u00fa a\u00f0 myndir me\u00f0 -<em>ddu <\/em>eru \u00f3neitanlega talsvert \u00f3l\u00edkar nafnh\u00e1ttarmyndum me\u00f0 <em>-\u00f0a<\/em>. Sl\u00edkur munur truflar okkur ekki \u00ed \u00feeim or\u00f0um sem vi\u00f0 erum v\u00f6n og alin upp vi\u00f0, svo sem <em>b\u00edddu<\/em>, <em>r\u00e6ddu <\/em>o.s.frv., en eins og \u00e1\u00f0ur segir var bo\u00f0h\u00e1ttur af <em>hla\u00f0a <\/em>sjaldg\u00e6fur til skamms t\u00edma og \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 v\u00edxl <em>\u00f0<\/em> og <em>dd <\/em>s\u00e9u algeng \u00ed m\u00e1linu vir\u00f0ast m\u00e1lnotendur ekki tengja \u00feetta au\u00f0veldlega. En vegna aukinnar t\u00ed\u00f0ni <em>hla\u00f0a <\/em>m\u00e1 b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 d\u00e6mum um bo\u00f0h\u00e1ttinn fari fj\u00f6lgandi og vi\u00f0 venjumst sm\u00e1tt og sm\u00e1tt vi\u00f0 <em>hladdu<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag var h\u00e9r spurt hver v\u00e6ri bo\u00f0h\u00e1ttur sagnarinnar hla\u00f0a. Eins og fram kemur \u00ed Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls er venjulega myndin, me\u00f0 vi\u00f0skeyttu annarrar pers\u00f3nu fornafni, hladdu \u2013 en hla\u00f0 \u00fe\u00fa ef fornafni\u00f0 er ekki haft vi\u00f0skeytt. \u00deessi bo\u00f0h\u00e1ttur var sjaldg\u00e6fur til skamms t\u00edma \u2013 innan vi\u00f0 tuttugu d\u00e6mi fram til s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3ta \u00e1 t\u00edmarit.is. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6489","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6489"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6491,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6489\/revisions\/6491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}