{"id":6502,"date":"2024-06-27T18:34:04","date_gmt":"2024-06-27T18:34:04","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6502"},"modified":"2024-06-27T18:34:04","modified_gmt":"2024-06-27T18:34:04","slug":"mig-langar-til-ad-hitta-thig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/06\/27\/mig-langar-til-ad-hitta-thig\/","title":{"rendered":"Mig langar (til) a\u00f0 hitta \u00feig"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e9r hefur nokkrum sinnum veri\u00f0 spurt um \u00fea\u00f0 hvort forsetningin <em>til <\/em>s\u00e9 \u00e1 undanhaldi me\u00f0 <em>langa <\/em>\u2013 hvort <em>mig langar a\u00f0 hitta \u00feig <\/em>og <em>mig langar <strong>til <\/strong>a\u00f0 hitta \u00feig<\/em> s\u00e9u g\u00f6mul tilbrig\u00f0i e\u00f0a hvort \u00fea\u00f0 fyrrnefnda s\u00e9 a\u00f0 leysa \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda af h\u00f3lmi. \u00dev\u00ed er til a\u00f0 svara a\u00f0 <em>langa a\u00f0 <\/em>er vissulega yngra en <em>langa til a\u00f0<\/em> en \u00fe\u00f3 gamalt, a.m.k. s\u00ed\u00f0an um mi\u00f0ja 19. \u00f6ld. \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0s\u00f6gum J\u00f3ns \u00c1rnasonar <\/em>segir: \u201eSegir h\u00fan sig langi a\u00f0 fara me\u00f0 Helga\u201c og \u201esegir hann vi\u00f0 f\u00f3stra sinn a\u00f0 sig langi a\u00f0 sigla \u00ed \u00f6nnur l\u00f6nd\u201c. Samkv\u00e6mt <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru b\u00e6\u00f0i tilbrig\u00f0in algeng og hafa veri\u00f0 s\u00ed\u00f0an \u00e1 seinni hluta 19. aldar, en <em>langa til a\u00f0<\/em> var \u00fe\u00f3 lengi mun algengara. En eftir 1980 og einkum \u00e1 \u00feessari \u00f6ld, hefur <em>langa a\u00f0 <\/em>s\u00f3tt \u00ed sig ve\u00f0ri\u00f0 og er n\u00fa allt a\u00f0 \u00ferisvar sinnum algengara en <em>langa til a\u00f0<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd n\u00fat\u00edmam\u00e1li er <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o47745\">merking<\/a> sagnarinnar <em>langa<\/em> 's\u00e6kja \u00ed (e-\u00f0), vilja (e-\u00f0) mj\u00f6g gjarnan, hafa l\u00f6ngun \u00ed (e-\u00f0)' samkv\u00e6mt <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00cd fornu m\u00e1li er <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o47745\">merkingin<\/a> hins vegar frekar '\u00fer\u00e1, b\u00ed\u00f0a me\u00f0 \u00f3\u00fereyju eftir' e\u00f0a jafnvel 'hlakka til' og \u00fe\u00e1 fylgir s\u00f6gninni oftast <em>til <\/em>en stundum <em>eftir<\/em>. S\u00f6gnin tekur \u00fe\u00e1 oftast nefnifallsfrumlag. \u00cd <em>\u00cdslensku h\u00f3mil\u00edub\u00f3kinni <\/em>segir: \u201es\u00e1 er \u00feeir h\u00f6f\u00f0u margar aldir langa\u00f0 til a\u00f0 sj\u00e1.\u201c \u00cd <em>Alexanders s\u00f6gu<\/em> segir: \u201elangar hann mj\u00f6g til a\u00f0 bardaginn skuli takast sem fyrst.\u201c \u00cd <em>Orkneyinga s\u00f6gu <\/em>segir: \u201eOrkneyingar mundu l\u00edtt langa til, a\u00f0 hann k\u00e6mi vestur \u00feanga\u00f0.\u201c Stundum er frumlagi\u00f0 \u00fe\u00f3 \u00ed \u00feolfalli \u2013 \u00ed <em>Alexanders s\u00f6gu <\/em>segir: \u201elangar mig til a\u00f0 vi\u00f0 megum sj\u00e1 n\u00e1tt\u00faru \u00feess heimsins.\u201c \u00a0En <em>langa a\u00f0<\/em>, \u00e1n <em>til<\/em>, kemur ekki fyrir.<\/p>\n<p>\u00deessi merkingarbreyting sagnarinnar <em>langa<\/em>, \u00far '\u00fer\u00e1' \u00ed 'vilja, hafa hug \u00e1', er ekki mikil, ekki algild og e.t.v. ekki mj\u00f6g greinileg en m\u00e9r finnst h\u00fan samt \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0. M\u00e9r finnst freistandi a\u00f0 tengja undanhald <em>til <\/em>vi\u00f0 \u00feessa breytingu og halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 <em>mig langar til a\u00f0 hitta \u00feig<\/em> merki \u2018\u00e9g \u00fer\u00e1i a\u00f0 hitta \u00feig\u2019 en <em>mig langar a\u00f0 hitta \u00feig<\/em> merki fremur '\u00e9g vil hitta \u00feig' e\u00f0a '\u00e9g hef hug \u00e1 a\u00f0 hitta \u00feig'. Forsetningin <em>til <\/em>v\u00edsar oft til <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/41552\">t\u00edma<\/a>, eins og \u00ed <em>hlakka til einhvers<\/em>, og \u00fea\u00f0 er fremur \u00e1kve\u00f0in t\u00edmav\u00eddd \u00ed <em>\u00fer\u00e1 eitthva\u00f0 <\/em>en \u00ed <em>vilja<\/em>\/<em>\u00feurfa eitthva\u00f0<\/em>. Vissulega er merkingarmunur sambandanna l\u00edtill, og tr\u00falegt a\u00f0 m\u00e1lnotendur hafi mismunandi tilfinningu fyrir \u00feessu, en \u00e9g held samt a\u00f0 \u00feetta skipti m\u00e1li \u00fe\u00f3tt fleira geti einnig spila\u00f0 inn \u00ed, svo sem tilgangsleysi <em>til<\/em>.<\/p>\n<p>Nafnh\u00e1ttarsetningar hafa ekkert s\u00fdnilegt fall og form \u00feeirra er \u00f3breytt hvort sem <em>til <\/em>er \u00e1 undan \u00feeim e\u00f0a ekki. En \u00ed fornu m\u00e1li t\u00f3k <em>til <\/em>ekki bara me\u00f0 s\u00e9r nafnh\u00e1ttarsetningu \u00ed sambandinu <em>langa til<\/em>, heldur gat einnig teki\u00f0 nafnor\u00f0 sem \u00fe\u00e1 st\u00f3\u00f0 \u00ed eignarfalli. \u00cd <em>Vopnfir\u00f0inga s\u00f6gu <\/em>segir: \u201eBrodd-Helgi var heldur \u00f3k\u00e1tur um sumari\u00f0 og langa\u00f0i mj\u00f6g til komu \u00deorleifs.\u201c \u00cd <em>Mikj\u00e1ls s\u00f6gu <\/em>segir: \u201eGerist n\u00fa \u00feegar gle\u00f0i mikil \u00ed f\u00f3lki gu\u00f0s, svo a\u00f0 langar til bardagans.\u201c En \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li hefur <em>til <\/em>alltaf sta\u00f0armerkingu \u00ed sl\u00edkum d\u00e6mum \u2013 vi\u00f0 getum sagt <em>mig langar til borgarinnar <\/em>en ekki *<em>mig langar til fararinnar<\/em>. \u00cd <em>langa til <\/em>gegnir <em>til <\/em>\u00fev\u00ed engu hlutverki lengur \u2013 hvorki st\u00fdrir falli n\u00e9 hefur t\u00edma- e\u00f0a sta\u00f0armerkingu. \u00deetta tilgangsleysi getur stu\u00f0la\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 fellt brott.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r hefur nokkrum sinnum veri\u00f0 spurt um \u00fea\u00f0 hvort forsetningin til s\u00e9 \u00e1 undanhaldi me\u00f0 langa \u2013 hvort mig langar a\u00f0 hitta \u00feig og mig langar til a\u00f0 hitta \u00feig s\u00e9u g\u00f6mul tilbrig\u00f0i e\u00f0a hvort \u00fea\u00f0 fyrrnefnda s\u00e9 a\u00f0 leysa \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda af h\u00f3lmi. \u00dev\u00ed er til a\u00f0 svara a\u00f0 langa a\u00f0 er vissulega yngra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6502","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6502"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6503,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6502\/revisions\/6503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}