{"id":6573,"date":"2024-07-15T09:49:54","date_gmt":"2024-07-15T09:49:54","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6573"},"modified":"2024-07-15T09:49:54","modified_gmt":"2024-07-15T09:49:54","slug":"forsetningar-med-dalanofnum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/07\/15\/forsetningar-med-dalanofnum\/","title":{"rendered":"Forsetningar me\u00f0 dalan\u00f6fnum"},"content":{"rendered":"<p>Me\u00f0 sta\u00f0an\u00f6fnum er \u00fdmist notu\u00f0 forsetningin <em>\u00e1<\/em> e\u00f0a <em>\u00ed<\/em>, eins og alkunna er. I\u00f0ulega taka sta\u00f0an\u00f6fn me\u00f0 sama seinni li\u00f0 mismunandi forsetningar \u2013 <em>\u00e1 H\u00fasav\u00edk<\/em> en<em> \u00ed Reykjav\u00edk<\/em>; <em>\u00e1 Akranesi<\/em> en <em>\u00ed Borgarnesi<\/em>; <em>\u00e1 Sey\u00f0isfir\u00f0i<\/em> en <em>\u00ed Hafnarfir\u00f0i<\/em>; <em>\u00e1 Bl\u00f6ndu\u00f3si<\/em> en <em>\u00ed Grafar\u00f3si<\/em>; <em>\u00e1 Dj\u00fapavogi<\/em> en <em>\u00ed K\u00f3pavogi<\/em>; <em>\u00e1 Fellsm\u00fala <\/em>en <em>\u00ed Holtsm\u00fala<\/em>; <em>\u00e1 Kaldadal <\/em>en <em>\u00ed Skorradal<\/em>; o.s.frv. Reynt hefur veri\u00f0 a\u00f0 finna reglur um \u00feetta en gengi\u00f0 misjafnlega. Gu\u00f0r\u00fan Kvaran hefur fjalla\u00f0 um \u00feetta \u00ed <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=3696\">grein<\/a> \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum <\/em>\u2013 a\u00f0 einhverju leyti fer \u00fea\u00f0 eftir landshlutum, a\u00f0 einhverju leyti eftir a\u00f0st\u00e6\u00f0um \u00e1 hverjum sta\u00f0, o.s.frv. \u2013 en yfirleitt eru \u00fe\u00f3 einhverjar undantekningar fr\u00e1 reglunum. En n\u00fdlega rakst \u00e9g \u00e1 forvitnilega athugasemd um forsetninganotkun me\u00f0 sta\u00f0an\u00f6fnum \u00ed <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2651680?iabr=on#page\/n3\/mode\/1up\/\">grein<\/a> \u00ed <em>Degi <\/em>1957:<\/p>\n<p>Konr\u00e1\u00f0 Vilhj\u00e1lmsson skrifar: \u201e\u00deegar dalur telst l\u00e1glendur, er forsetningin <em>\u00ed<\/em> notu\u00f0 fyrir nafninu. En liggi hann h\u00e6rra \u00ed landinu er notu\u00f0 forsetningin <em>\u00e1<\/em>. \u00deess vegna er sagt: <em>\u00cd <\/em>Reykjadal, <em>\u00ed<\/em> Vatnsdal, en aftur \u00e1 m\u00f3ti: <em>\u00c1<\/em> J\u00f6kuldal, <em>\u00e1<\/em> Flateyjardal, <em>\u00e1<\/em> \u00deegjandidal, <em>\u00e1<\/em> Lax\u00e1rdal (\u00ed H\u00fanav.s\u00fdslu). \u00deessi fylgd sta\u00f0anafna og forsetninga hefur haldizt a\u00f0 mestu \u00f3breytt fr\u00e1 fornu fari allt fram yfir s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3t. En \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum hefur um \u00feetta g\u00e6tt nokkurra breytinga: N\u00fa hef \u00e9g heyrt menn segja og s\u00e9\u00f0 menn rita: <em>\u00cd<\/em> J\u00f6kuldal, <em>\u00ed<\/em> Flateyjardal, og fleiri dalan\u00f6fn hafa fyrir sl\u00edkri brenglun or\u00f0i\u00f0. En \u00feess ber vel a\u00f0 g\u00e6ta, a\u00f0 h\u00e9r eigum vi\u00f0 a\u00f0 segja og rita <em>\u00e1<\/em>, en ekki <em>\u00ed<\/em>. Engin finnanleg \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 hverfa h\u00e9r b\u00e6\u00f0i fr\u00e1 fornum rith\u00e6tti og m\u00e1lvenju.\u201c<\/p>\n<p>Konr\u00e1\u00f0 b\u00e6tir vi\u00f0: \u201eUm \u00feau b\u00e6jan\u00f6fn, sem kennd eru vi\u00f0 <em>nes<\/em>, er \u00fea\u00f0 a\u00f0 segja, a\u00f0 fyrir sumum \u00feeirra hefur veri\u00f0 h\u00f6f\u00f0 forsetningin <em>\u00ed<\/em>, en <em>\u00e1<\/em> fyrir \u00f6\u00f0rum, og s\u00fa skipan haldizt lengstum \u00f3breytt \u00e1 hverjum sta\u00f0. Hefur \u00fear enn r\u00e1\u00f0i\u00f0 \u00farslitum afsta\u00f0a e\u00f0a landslag jar\u00f0anna. Sagt er me\u00f0 fullum r\u00e9tti: <em>\u00cd<\/em> Nesi \u00ed H\u00f6f\u00f0ahverfi og <em>\u00ed<\/em> Nesi \u00ed A\u00f0aldal. En \u00e1 hinn b\u00f3ginn hefur allt af veri\u00f0 sagt og rita\u00f0 <em>\u00e1<\/em> Sau\u00f0anesi; stendur og s\u00e1 sta\u00f0ur h\u00e6rra en hinir e\u00f0a \u00e1 nokkurs konar \u00e1si, enda \u00fe\u00f3tt <em>nes<\/em> s\u00e9 \u00fear einnig r\u00e9ttnefni.\u201c Kannski er \u00feessi regla um tengsl forsetninga vi\u00f0 afst\u00f6\u00f0u \u00ed landslagi vel \u00feekkt \u00fe\u00f3tt \u00e9g minnist \u00feess ekki a\u00f0 hafa s\u00e9\u00f0 hana \u00e1\u00f0ur og hef ekki athuga\u00f0 hversu traustum f\u00f3tum h\u00fan stendur, en s\u00fdnist \u00ed \u00fe\u00f3 a\u00f0 Konr\u00e1\u00f0 hafi nokku\u00f0 til s\u00edns m\u00e1ls a.m.k. hva\u00f0 var\u00f0ar <em>dala<\/em>-n\u00f6fnin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me\u00f0 sta\u00f0an\u00f6fnum er \u00fdmist notu\u00f0 forsetningin \u00e1 e\u00f0a \u00ed, eins og alkunna er. I\u00f0ulega taka sta\u00f0an\u00f6fn me\u00f0 sama seinni li\u00f0 mismunandi forsetningar \u2013 \u00e1 H\u00fasav\u00edk en \u00ed Reykjav\u00edk; \u00e1 Akranesi en \u00ed Borgarnesi; \u00e1 Sey\u00f0isfir\u00f0i en \u00ed Hafnarfir\u00f0i; \u00e1 Bl\u00f6ndu\u00f3si en \u00ed Grafar\u00f3si; \u00e1 Dj\u00fapavogi en \u00ed K\u00f3pavogi; \u00e1 Fellsm\u00fala en \u00ed Holtsm\u00fala; \u00e1 Kaldadal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6574,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6573\/revisions\/6574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}