{"id":6603,"date":"2024-07-20T11:52:25","date_gmt":"2024-07-20T11:52:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6603"},"modified":"2024-07-20T11:52:25","modified_gmt":"2024-07-20T11:52:25","slug":"vid-hittumst-adra-hvora-helgi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/07\/20\/vid-hittumst-adra-hvora-helgi\/","title":{"rendered":"Vi\u00f0 hittumst a\u00f0ra hvora helgi"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd framhaldi af umr\u00e6\u00f0u um samb\u00f6ndin <em>\u00f6\u00f0ru hvoru <\/em>og <em>\u00f6\u00f0ru hverju<\/em> \u00ed atvikslegri merkingu, 'vi\u00f0 og vi\u00f0', f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 hugsa um notkun \u00feessara sambanda sem fornafna \u00ed merkingunni 'einn af hverjum tveimur \u00ed r\u00f6\u00f0 (me\u00f0 nafnor\u00f0i \u00e1n greinis)' eins og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/3353\">sk\u00fdringin<\/a> \u00e1 <em>annar hvor <\/em>er \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>, me\u00f0 d\u00e6munum <em>\u00e9g \u00e1 a\u00f0 sk\u00fara a\u00f0ra hvora viku <\/em>og<em> vi\u00f0 hittumst annan hvorn sunnudag<\/em>. En vi\u00f0 sk\u00fdringuna er b\u00e6tt innan sviga: \u201e(r\u00e9ttara er \u00fe\u00f3 tali\u00f0 a\u00f0 nota h\u00e9r 'annar hver': annan hvern sunnudag)\u201c. Sambandi\u00f0 <em>annar hver <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/61324\">sk\u00fdrt<\/a> 'einn af hverjum tveimur \u00e1 v\u00edxl \u00ed samfelldri r\u00f6\u00f0' me\u00f0 d\u00e6munum <em>annar hver nemandi l\u00e6rir \u00e1 hlj\u00f3\u00f0f\u00e6ri<\/em>, <em>\u00fea\u00f0 er mynd \u00e1 annarri hverri bla\u00f0s\u00ed\u00f0u<\/em>, <em>\u00f6nnur hver fj\u00f6lskylda er \u00e1skrifandi a\u00f0 bla\u00f0inu<\/em> og <em>h\u00fan vinnur a\u00f0ra hverja helgi<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em>er svo <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66572\">hnykkt \u00e1<\/a> \u00fev\u00ed hva\u00f0 er tali\u00f0 \u201er\u00e9ttara\u201c \u00ed \u00feessu: \u201e<strong>Annar hvor<\/strong>, <strong>\u00f6nnur hvor<\/strong>, <strong>anna\u00f0 hvort<\/strong> merkir: Annar (\u00f6nnur, anna\u00f0) af tveimur. \u00deau fara \u00feanga\u00f0 a\u00f0ra hvora helgina, anna\u00f0hvort \u00fe\u00e1 n\u00e6stu e\u00f0a \u00fe\u00e1 \u00fearn\u00e6stu.\u201c En <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66571\">hins vegar<\/a>: \u201e<strong>Annar hver<\/strong>, <strong>\u00f6nnur hver<\/strong>, <strong>anna\u00f0 hvert<\/strong>. \u00deau fara \u00feanga\u00f0 a\u00f0ra hverja helgi, \u00fe.e. a\u00f0 jafna\u00f0i 26 helgar \u00e1 \u00e1ri.\u201c \u00deetta samr\u00e6mist \u00fev\u00ed sem <em>M\u00e1lfarsbankinn <\/em><a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66360\">segir<\/a> um greinarmun <em>hvor <\/em>og <em>hver <\/em>\u2013 \u201e\u00d3\u00e1kve\u00f0na fornafni\u00f0 <strong>hvor<\/strong> \u00e1 vi\u00f0 \u00feegar r\u00e6tt er um annan af tveimur\u201c <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66353\">og<\/a> \u201eFornafni\u00f0 <strong>hver<\/strong> \u00e1 vi\u00f0 \u00feegar r\u00e6tt er um einn af \u00feremur e\u00f0a fleirum\u201c S\u00e1 greinarmunur hefur reyndar ekki alltaf veri\u00f0 ger\u00f0ur \u2013 \u00ed sk\u00fdringu or\u00f0anna \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>segir: \u201e\u00e1 14.\u201319. \u00f6ld var enginn greinarmunur \u00e1 hver og hvor.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er l\u00edka alkunna a\u00f0 algengt er \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li a\u00f0 ekki s\u00e9 ger\u00f0ur munur \u00e1 \u00feessum or\u00f0um. En \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 h\u00f6ldum okkur vi\u00f0 a\u00f0 gera merkingarmunur \u00e1 <em>hvor <\/em>og <em>hver <\/em>lei\u00f0ir \u00fea\u00f0 ekki endilega til \u00feess a\u00f0 <em>annan hvern sunnudag <\/em>og <em>a\u00f0ra hverja helgi <\/em>s\u00e9 r\u00e9ttara en <em>annan hvorn sunnudag<\/em> og <em>a\u00f0ra hvora helgi <\/em>\u00ed d\u00e6munum a\u00f0 ofan. \u00deegar vi\u00f0 segjum <em>a\u00f0ra hvora helgi <\/em>er nefnilega h\u00e6gt a\u00f0 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0 s\u00e9 \u00ed raun ekki allar 52 helgar \u00e1rsins, heldur einungis tv\u00e6r og tv\u00e6r \u00ed einu. \u00dea\u00f0 m\u00e1 sem s\u00e9 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 <em>a\u00f0ra hvora helgi <\/em>merki 'a\u00f0ra af tveimur \u00ed hverjum vi\u00f0mi\u00f0unarh\u00f3pi' og \u00fev\u00ed s\u00e9 e\u00f0lilegt a\u00f0 nota \u00fearna fornafni\u00f0 <em>hvor<\/em>. En einnig kemur til greina a\u00f0 l\u00edta \u00e1 allar helgar \u00e1rsins sem vi\u00f0mi\u00f0unarh\u00f3p og \u00fe\u00e1 er e\u00f0lilegt a\u00f0 segja <em>a\u00f0ra hverja helgi<\/em>.<\/p>\n<p>\u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>m\u00e1 finna fj\u00f6lda gamalla d\u00e6ma um sambandi\u00f0 <em>annar hvor <\/em>\u00ed \u00feessari merkingu. Elsta d\u00e6mi um <em>annan hvorn dag <\/em>og <em>annan hvern dag <\/em>eru jafng\u00f6mul, fr\u00e1 1872 \u2013 elsta d\u00e6mi um <em>a\u00f0ra hvora viku <\/em>er fr\u00e1 1887 en um <em>a\u00f0ra hverja viku<\/em> fr\u00e1 1906. D\u00e6mi me\u00f0 <em>hver <\/em>eru vissulega mun fleiri, en d\u00e6min um <em>hvor<\/em> skipta samt \u00fe\u00fasundum og fr\u00e1leitt vegna aldurs, t\u00ed\u00f0ni og \u00feess sem \u00e1\u00f0ur segir um vi\u00f0mi\u00f0unarh\u00f3p a\u00f0 telja \u00feau r\u00f6ng. \u00c1\u00f0urnefnd sk\u00fdring um a\u00f0 <em>hvor <\/em>mi\u00f0ist vi\u00f0 h\u00f3p tveggja og tveggja gengur vitanlega ekki upp \u00ed d\u00e6mum eins og <em>\u00feri\u00f0ju hvora helgi <\/em>sem sl\u00e6\u00f0ingur er af \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. En \u00feau d\u00e6mi eru eing\u00f6ngu af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum og \u00fev\u00ed tr\u00falegt a\u00f0 \u00feau megi sk\u00fdra me\u00f0 almennu samfalli <em>hvor <\/em>og <em>hver <\/em>sem er algengt \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd framhaldi af umr\u00e6\u00f0u um samb\u00f6ndin \u00f6\u00f0ru hvoru og \u00f6\u00f0ru hverju \u00ed atvikslegri merkingu, 'vi\u00f0 og vi\u00f0', f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 hugsa um notkun \u00feessara sambanda sem fornafna \u00ed merkingunni 'einn af hverjum tveimur \u00ed r\u00f6\u00f0 (me\u00f0 nafnor\u00f0i \u00e1n greinis)' eins og sk\u00fdringin \u00e1 annar hvor er \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k, me\u00f0 d\u00e6munum \u00e9g \u00e1 a\u00f0 sk\u00fara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6603","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6604,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6603\/revisions\/6604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}