{"id":6645,"date":"2024-07-26T17:23:29","date_gmt":"2024-07-26T17:23:29","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6645"},"modified":"2024-07-26T17:23:29","modified_gmt":"2024-07-26T17:23:29","slug":"ad-tana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/07\/26\/ad-tana\/","title":{"rendered":"A\u00f0 tana"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi h\u00e9r fyrr \u00ed dag var sagt \u201e\u00cd m\u00ednu ungd\u00e6mi tala\u00f0i ma\u00f0ur um a\u00f0 fara \u00ed s\u00f3lba\u00f0 en \u00ed dag tanar f\u00f3lk\u201c \u2013 og spurt hva\u00f0a sko\u00f0anir f\u00f3lk hef\u00f0i \u00e1 s\u00f6gninni <em>tana <\/em>sem hefur veri\u00f0 t\u00f6luvert notu\u00f0 \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum. Elstu d\u00e6mi um hana \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum eru fr\u00e1 2005 en h\u00fan fer sm\u00e1tt og sm\u00e1tt a\u00f0 sj\u00e1st \u00ed \u00f6\u00f0rum textum \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum eftir \u00fea\u00f0. \u00c1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>2008 segir: \u201eEftir \u00e6fingu f\u00f3r li\u00f0i\u00f0 \u00far n\u00e6stum hverri spj\u00f6r og tana\u00f0i grimmt fyrir leikinn \u00e1 morgun.\u201c \u00c1 <em>DV <\/em>2012 segir: \u201e\u00dear er merkilega s\u00f3lr\u00edkt allan \u00e1rsins hring og au\u00f0velt a\u00f0 tana sig \u00ed t\u00e6tlur.\u201c \u00c1 <em>mbl.is <\/em>2015 segir: \u201e\u00c1 hl\u00fdjum s\u00f3lard\u00f6gum m\u00e1 svo f\u00e1 s\u00e9r sundsprett \u00ed lauginni og tana sm\u00e1.\u201c \u00c1 <em>V\u00edsi <\/em>2021 segir: \u201eHugmyndin kom upp \u00feegar \u00e9g var me\u00f0 sameiginlegum vinkonum okkar \u00fati a\u00f0 tana.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0um um \u00feetta kom fram a\u00f0 sumum finnst s\u00f6gnin <em>tana <\/em>\u00f3\u00fe\u00f6rf \u2013 \u00e1 \u00edslensku s\u00e9 tala\u00f0 um <em>a\u00f0 liggja \u00ed s\u00f3lba\u00f0i <\/em>e\u00f0a <em>s\u00f3la sig<\/em>. S\u00f6gnin er vissulega t\u00f6kuor\u00f0 \u00far ensku, <em>tan<\/em>, og <a href=\"https:\/\/dictionary.cambridge.org\/dictionary\/english\/tan\">merkir<\/a> \u00fear 'to become brown, or to make someone's body or skin, etc. brown, from being in the sun', \u00fe.e. 'a\u00f0 ver\u00f0a br\u00fant, e\u00f0a gera l\u00edkama einhvers e\u00f0a h\u00fa\u00f0 o.s.frv. br\u00fant af dv\u00f6l \u00ed s\u00f3linni'. Ef s\u00f6gnin <em>tana <\/em>merkir \u00fea\u00f0 sama \u00ed \u00edslensku, eins og h\u00fan vir\u00f0ist yfirleitt gera, \u00fe\u00e1 jafngildir h\u00fan ekki \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>liggja \u00ed s\u00f3lba\u00f0i<\/em> \u2013 b\u00e6\u00f0i vegna \u00feess a\u00f0 h\u00e6gt er a\u00f0 <em>liggja \u00ed s\u00f3lba\u00f0i <\/em>\u00e1n \u00feess a\u00f0 hafa br\u00fanku a\u00f0 markmi\u00f0i, og l\u00edka vegna \u00feess a\u00f0 h\u00e6gt er a\u00f0 f\u00e1 br\u00fanku \u00e1 annan h\u00e1tt en liggja \u00ed s\u00f3linni. \u00c1 <em>Hugi.is <\/em>2009 segir: \u201eHvernig helduru eiginlega a\u00f0 f\u00f3lk hafi tana\u00f0 \u00e1\u00f0ur en lj\u00f3sabekkir komu til?\u201c<\/p>\n<p>S\u00f6gnin <em>tana <\/em>\u00fej\u00f3nar \u00fev\u00ed \u00e1kve\u00f0nu hlutverki sem \u00f6nnur or\u00f0 n\u00e1 ekki yfir. H\u00fan fellur \u00e1g\u00e6tlega a\u00f0 m\u00e1linu og hefur s\u00f6mu stofnger\u00f0 og beygingu og \u00fdmsar a\u00f0rar sagnir \u2013 <em>ana<\/em>, <em>bana<\/em>, <em>flana<\/em>, <em>mana<\/em>, <em>spana<\/em>, <em>stjana<\/em>, <em>trana<\/em>, <em>vana<\/em> o.fl. H\u00fan hefur l\u00edka geti\u00f0 af s\u00e9r l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>tana\u00f0ur<\/em> sem er mj\u00f6g algengt \u2013 \u201eMassa\u00f0ur og tana\u00f0ur, eina lei\u00f0in til a\u00f0 lifa\u201c segir \u00ed <em>DV <\/em>2005; \u201eef \u00e9g vil vera t\u00f6nu\u00f0 \u00fe\u00e1 fer \u00e9g bara \u00ed lj\u00f3s sko\u201c segir \u00e1 <em>Hugi.is <\/em>2006. Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>tan <\/em>er einnig algengt \u2013 \u201e\u00c9g nennti ekki alveg a\u00f0 fara \u00ed \u00fatskriftarfer\u00f0 sem er n\u00e1nast einungis til a\u00f0 skemmta s\u00e9r og n\u00e6la s\u00e9r \u00ed tan\u201c segir \u00e1 <em>V\u00edsi <\/em>2008; \u201eGuli b\u00faningurinn er f\u00ednn vi\u00f0 tani\u00f0\u201c segir \u00e1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>2015; \u201eH\u00e9r \u00e1\u00f0ur fyrr var \u00e9g hr\u00e6dd um a\u00f0 missa af taninu ef \u00e9g v\u00e6ri me\u00f0 s\u00f3larv\u00f6rn\u201c segir \u00e1 <em>mbl.is <\/em>2019.<\/p>\n<p>Vitanlega er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt sem nefnt var \u00ed umr\u00e6\u00f0um a\u00f0 s\u00f6gnin <em>tana<\/em> er ekki gagns\u00e6, \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ttum okkur \u00e1 merkingu hennar \u00fat fr\u00e1 skyldum or\u00f0um \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 \u00feekkjum hana ekki. S\u00f6gnin \u00e1 s\u00e9r ekki fr\u00e6ndgar\u00f0 \u00ed \u00edslensku \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 byrju\u00f0 a\u00f0 byggja hann upp \u00ed or\u00f0unum <em>tana\u00f0ur <\/em>og <em>tan<\/em>. En \u201egagns\u00e6i\u201c \u00edslenskunnar er go\u00f0s\u00f6gn eins og \u00de\u00f3rarinn Eldj\u00e1rn <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6647620?iabr=on\">skrifa\u00f0i<\/a> \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2015: \u201eEkkert or\u00f0 er gagns\u00e6tt nema \u00fea\u00f0 s\u00e9 samsett \u00far \u00f6\u00f0rum or\u00f0um e\u00f0a leitt af \u00f6\u00f0ru or\u00f0i. Ef samsetningarnar eru leystar upp e\u00f0a frumor\u00f0i\u00f0 fundi\u00f0 endum vi\u00f0 alltaf \u00e1 or\u00f0um sem eru ekkert frekar gagns\u00e6 \u00ed \u00edslensku en \u00ed \u00f6\u00f0rum m\u00e1lum.\u201c Hann m\u00e6lti me\u00f0 t\u00f6kuor\u00f0um og sag\u00f0i: \u201eHvorugkynsn\u00fdyr\u00f0i\u00f0 app, fleirtala \u00f6pp, er [\u2026] mun betra or\u00f0 en hi\u00f0 \u201egagns\u00e6ja\u201c sm\u00e1forrit.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi h\u00e9r fyrr \u00ed dag var sagt \u201e\u00cd m\u00ednu ungd\u00e6mi tala\u00f0i ma\u00f0ur um a\u00f0 fara \u00ed s\u00f3lba\u00f0 en \u00ed dag tanar f\u00f3lk\u201c \u2013 og spurt hva\u00f0a sko\u00f0anir f\u00f3lk hef\u00f0i \u00e1 s\u00f6gninni tana sem hefur veri\u00f0 t\u00f6luvert notu\u00f0 \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum. Elstu d\u00e6mi um hana \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum eru fr\u00e1 2005 en h\u00fan fer sm\u00e1tt og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6645","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6646,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6645\/revisions\/6646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}