{"id":6663,"date":"2024-08-01T10:56:34","date_gmt":"2024-08-01T10:56:34","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6663"},"modified":"2024-08-01T15:44:49","modified_gmt":"2024-08-01T15:44:49","slug":"snodlikt-umferdarohapp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/08\/01\/snodlikt-umferdarohapp\/","title":{"rendered":"Sno\u00f0l\u00edkt umfer\u00f0ar\u00f3happ"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2024\/07\/31\/annar_bill_hafnadi_utan_vegar_nanast_copy_paste\/\">fr\u00e1s\u00f6gn<\/a> <em>mbl.is <\/em>af b\u00edlveltu \u00ed Hafnarfir\u00f0i \u00ed g\u00e6r segir: \u201eSno\u00f0l\u00edkt umfer\u00f0ar\u00f3happ var\u00f0 fyrr \u00ed kv\u00f6ld \u00feegar b\u00edll hafna\u00f0i utan vegar \u00ed Hafnarfir\u00f0i og lenti \u00e1 hli\u00f0inni.\u201c \u00c9g staldra\u00f0i vi\u00f0 \u00feessa fr\u00e9tt vegna \u00feess a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>sno\u00f0l\u00edkt <\/em>kom m\u00e9r \u00f3kunnuglega fyrir sj\u00f3nir. Merking \u00feess er \u00fe\u00f3 nokku\u00f0 lj\u00f3s af samhenginu vegna \u00feess a\u00f0 haft eftir var\u00f0stj\u00f3ra hj\u00e1 Sl\u00f6kkvili\u00f0inu: \u201e\u00deetta er n\u00e1nast copy-paste\u201c \u2013 af fyrra \u00f3happinu. L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>sno\u00f0l\u00edkur <\/em>er l\u00edka a\u00f0 finna \u00ed b\u00e6\u00f0i \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 og <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>\u00fear sem \u00fea\u00f0 er sk\u00fdrt 'keiml\u00edkur, d\u00e1l\u00edti\u00f0 l\u00edkur (\u00ed \u00fatliti)'. Or\u00f0i\u00f0 er hins vegar ekki a\u00f0 finna \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>enda mj\u00f6g sjaldg\u00e6ft \u00e1 prenti \u2013 a\u00f0eins 65 d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>en <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/442343\">25<\/a> \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>\u00c1rnastofnunar, m\u00f6rg hver \u00feau s\u00f6mu.<\/p>\n<p>Elsta <a href=\"https:\/\/sigurdurmalari.hi.is\/wiki\/index.php?title=Br%C3%A9f_(SG02-159)\">d\u00e6mi<\/a> sem \u00e9g finn um or\u00f0i\u00f0 er \u00ed br\u00e9fi fr\u00e1 Sigur\u00f0i P\u00e9turssyni \u00ed \u00c1si \u00ed Hegranesi 1850: \u201egetur \u00fe\u00fa til gamans bori\u00f0 saman hva\u00f0a sno\u00f0l\u00edkt \u00feetta er gj\u00f6fum Bj\u00f6rns \u00e1 Hofst\u00f6\u00f0um.\u201c Elsta d\u00e6mi\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>og \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>\u00c1rnastofnunar er \u00far <em>\u00cdslendingi <\/em>1860: \u201e\u00dea\u00f0 er a\u00f0d\u00e1anlegt, hva\u00f0 \u00feessi \u00e1lyktunin er sno\u00f0l\u00edk hinni fyrri.\u201c D\u00e6min \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>dreifast \u00e1 flesta \u00e1ratugi fr\u00e1 1860, aldrei fleiri en t\u00edu \u00e1 sama \u00e1ratug, n\u00edunda \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar \u2013 nefna m\u00e1 a\u00f0 n\u00edu af t\u00edu d\u00e6mum fr\u00e1 \u00feeim \u00e1ratug eru \u00far sama bla\u00f0i og flest fr\u00e1 sama bla\u00f0amanni. A\u00f0eins sex d\u00e6mi eru fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld og \u00fev\u00ed er nokku\u00f0 \u00f3v\u00e6nt a\u00f0 finna tv\u00f6 d\u00e6mi til vi\u00f0b\u00f3tar \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum \u2013 anna\u00f0 er fr\u00e1 2019 \u00e1 <em>M\u00e1lefnin.com<\/em>: \u201e\u00feessi vesalings ma\u00f0ur, mr. Butt's, hann er sno\u00f0l\u00edkur Alfred E. Neuman.\u201c<\/p>\n<p>\u00c1rin 1922-1923 birtust \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>fj\u00f6lmargir pistlar \u00de\u00f3rbergs \u00de\u00f3r\u00f0arsonar me\u00f0 yfirskriftinni \u201eOr\u00f0ab\u00e1lkur\u201c. \u00cd \u00feeim fyrsta <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/994384?iabr=on#page\/n2\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eUndir \u00feessari fyrirs\u00f6gn hefir ritstj\u00f3ri T\u00edmans leyft m\u00e9r a\u00f0 birta framvegis \u00ed hverju t\u00f6lubla\u00f0i or\u00f0 og or\u00f0asamb\u00f6nd \u00far safni m\u00ednu, \u00e1samt sk\u00fdringum, sem m\u00e9r eru \u00e1 \u00feeim kunnar.\u201c \u00cd einum pistlinum <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/994431?iabr=on#page\/n3\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201e<strong>sno\u00f0l\u00edkur<\/strong> (stigbreytist ekki?), 1., \u00e1\u00feekkur, svipl\u00edkur. Su\u00f0ursv.\u201c \u00de\u00f3rbergur <a href=\"https:\/\/thorbergur.is\/images\/skjol\/ordasofnun.pdf\">safna\u00f0i<\/a> or\u00f0um \u00far t\u00f6lu\u00f0u m\u00e1li og fyrst hann tekur <em>sno\u00f0l\u00edkur <\/em>upp er lj\u00f3st a\u00f0 hann hefur tali\u00f0 \u00fea\u00f0 sjaldg\u00e6ft. \u00dea\u00f0 \u00fearf hins vegar ekki a\u00f0 segja neitt \u00fe\u00f3tt hann tengi \u00fea\u00f0 Su\u00f0ursveit \u00fev\u00ed a\u00f0 hann var \u00fea\u00f0an og hefur \u00feekkt or\u00f0i\u00f0 fr\u00e1 heimasl\u00f3\u00f0um s\u00ednum. En d\u00e6mi \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>\u00c1rnastofnunar vir\u00f0ast ekki tengjast s\u00e9rst\u00f6kum landshluta.<\/p>\n<p>Uppruni or\u00f0sins <em>sno\u00f0l\u00edkur <\/em>er ekki sk\u00fdr\u00f0ur \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum og \u00f3lj\u00f3st hvernig eigi a\u00f0 skilja fyrri li\u00f0inn, <em>sno\u00f0\u00ad-<\/em>, \u00ed \u00feessu samhengi. Or\u00f0i\u00f0 <em>sno\u00f0 <\/em>er <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/18294\">sk\u00fdrt<\/a> 'stutt og \u00fe\u00e9tt h\u00e1rlag \u00e1 d\u00fdrum, sem gjarna fellur burt og r\u00fdmir fyrir n\u00fdju h\u00e1ri e\u00f0a ull' \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k<\/em> og \u00fear er <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/18296\">einnig<\/a> a\u00f0 finna l\u00fdsingaror\u00f0in <em>sno\u00f0kopsulegur <\/em>og <em>sno\u00f0koppslegur <\/em>\u00ed merkingunni 'kollh\u00fafulegur (t.d. eftir klippingu), svipl\u00edtill' og nafnor\u00f0i\u00f0 <em>sno\u00f0koppur <\/em>\u00ed merkingunni 'svipl\u00edtill ma\u00f0ur'. \u00deessi or\u00f0 s\u00fdna a\u00f0 <em>sno\u00f0<\/em>- er nota\u00f0 \u00ed or\u00f0um sem v\u00edsa til \u00fatlits sem r\u00edmar vi\u00f0 sk\u00fdringuna \u00e1 <em>sno\u00f0l\u00edkur <\/em>\u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>sno\u00f0inn <\/em>getur l\u00edka merkt 'sneyddur einhverju' og hugsanlega v\u00edsar <em>sno\u00f0l\u00edkt<\/em> til \u00feess a\u00f0 eitthva\u00f0 s\u00e9 l\u00edkt \u00feegar b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 <em>sno\u00f0a <\/em>\u00fea\u00f0 \u2013 svipta \u00fea\u00f0 s\u00e9rkennum s\u00ednum.<\/p>\n<p>\u00deetta eru \u00fe\u00f3 a\u00f0eins getg\u00e1tur, og uppruninn skiptir svo sem ekki \u00f6llu m\u00e1li \u2013 \u00fea\u00f0 er lj\u00f3st hva\u00f0 or\u00f0i\u00f0 merkir. Eins og segir \u00ed upphafi kanna\u00f0ist \u00e9g ekki vi\u00f0 \u00fea\u00f0 en konan m\u00edn segist \u00feekkja \u00fea\u00f0 fr\u00e1 foreldrum s\u00ednum og bla\u00f0ama\u00f0urinn sem skrifa\u00f0i fr\u00e9ttina \u00fear sem \u00e9g rakst \u00e1 or\u00f0i\u00f0 hefur nota\u00f0 \u00fea\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/mogginn\/bladid\/innskraning\/?redirect=%2Fmogginn%2Fbladid%2Fgrein%2F1855047%2F%3Ft%3D222238301&amp;page_name=grein&amp;grein_id=1855047\">oftar<\/a> \u00ed fr\u00e9ttaskrifum s\u00ednum n\u00fdlega \u2013 \u201eEldgosi\u00f0 sem h\u00f3fst milli Sundhn\u00faka og St\u00f3ra-Sk\u00f3gfells \u00ed g\u00e6rmorgun er sno\u00f0l\u00edkt s\u00ed\u00f0ustu tveimur gosum\u201c <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/erlent\/2024\/07\/25\/skipulagdi_adgerdir_fyrir_olympiuleikana\/?origin=helstu\">og<\/a> \u201eKokkabakgrunnur Grjasnovs er einnig sno\u00f0l\u00edkur bakgrunni annars R\u00fassa\u201c. \u00deetta er gott d\u00e6mi um a\u00f0 or\u00f0 geta lifa\u00f0 g\u00f3\u00f0u l\u00edfi \u00ed m\u00e1linu \u00e1ratugum og \u00f6ldum saman \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00feau komist sjaldan \u00e1 prent, og s\u00fdnir jafnframt a\u00f0 rita\u00f0 m\u00e1l er oft mj\u00f6g \u00f3fullkomin heimild um raunverulega m\u00e1lnotkun \u00ed t\u00f6lu\u00f0u m\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fr\u00e1s\u00f6gn mbl.is af b\u00edlveltu \u00ed Hafnarfir\u00f0i \u00ed g\u00e6r segir: \u201eSno\u00f0l\u00edkt umfer\u00f0ar\u00f3happ var\u00f0 fyrr \u00ed kv\u00f6ld \u00feegar b\u00edll hafna\u00f0i utan vegar \u00ed Hafnarfir\u00f0i og lenti \u00e1 hli\u00f0inni.\u201c \u00c9g staldra\u00f0i vi\u00f0 \u00feessa fr\u00e9tt vegna \u00feess a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 sno\u00f0l\u00edkt kom m\u00e9r \u00f3kunnuglega fyrir sj\u00f3nir. Merking \u00feess er \u00fe\u00f3 nokku\u00f0 lj\u00f3s af samhenginu vegna \u00feess a\u00f0 haft eftir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6663","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6663"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6666,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6663\/revisions\/6666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}