{"id":6667,"date":"2024-08-02T10:23:00","date_gmt":"2024-08-02T10:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6667"},"modified":"2024-08-03T14:57:04","modified_gmt":"2024-08-03T14:57:04","slug":"thvilika-fjorid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/08\/02\/thvilika-fjorid\/","title":{"rendered":"\u00dev\u00edl\u00edka fj\u00f6ri\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>\u00fev\u00edl\u00edkur <\/em>er greint sem fornafn <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/605847\">\u00ed<\/a> <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>\u00c1rnastofnunar og sem \u00f3\u00e1kve\u00f0i\u00f0 fornafn <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/47880\">\u00ed<\/a> <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> en \u00ed \u00fdmsum or\u00f0ab\u00f3kum er \u00fea\u00f0 greint sem l\u00fdsingaror\u00f0 og <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/%C3%BEv%C3%ADl%C3%ADkur\">einnig<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em>, enda hefur \u00fea\u00f0 veika beygingu. En h\u00fan vir\u00f0ist ekki vera g\u00f6mul \u2013 elstu d\u00e6mi sem \u00e9g finn um hana eru fr\u00e1 \u00e1rinu 2000. \u00cd <em>Munin <\/em>\u00fea\u00f0 \u00e1r segir \u201e\u00dev\u00edl\u00edka rugli\u00f0\u201c, \u00ed <em>Eyjafr\u00e9ttum <\/em>segir \u201eEn st\u00edflan brast me\u00f0 \u00feessu \u00fev\u00edl\u00edka marki hj\u00e1 Inga\u201c og \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>segir \u201e\u00deetta er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 vera \u00fev\u00edl\u00edka rennirei\u00f0in\u201c. \u201eFj\u00f6ldi d\u00e6ma er um veiku beyginguna \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum fr\u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum eftir aldam\u00f3tin en \u00ed \u00f6\u00f0rum textum fara d\u00e6mi ekki a\u00f0 sj\u00e1st a\u00f0 r\u00e1\u00f0i fyrr en 2007 og hefur fari\u00f0 \u00f6rt fj\u00f6lgandi, einkum \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu t\u00edu \u00e1rum.<\/p>\n<p>Veika beygingin kemur fram vi\u00f0 s\u00f6mu a\u00f0st\u00e6\u00f0ur og veik beyging l\u00fdsingaror\u00f0a, \u00fe.e. \u00ed \u00e1kve\u00f0num nafnli\u00f0um. \u00dea\u00f0 sem gerir nafnli\u00f0i \u00e1kve\u00f0na er einkum \u00e1kve\u00f0inn greinir \u00e1 nafnor\u00f0i, lausi greinirinn <em>hinn<\/em> og \u00e1bendingarforn\u00f6fnin <em>s\u00e1 <\/em>og <em>\u00feessi<\/em>. D\u00e6mi me\u00f0 \u00e1kve\u00f0num greini og <em>\u00feessi<\/em> m\u00e1 sj\u00e1 h\u00e9r a\u00f0 framan en einnig m\u00e1 finna d\u00e6mi me\u00f0 lausa greininum, svo sem \u2013 \u201eHinn \u00fev\u00edl\u00edki undirb\u00faningur sem s\u00e9st h\u00e9r \u00e1 s\u00e9r f\u00e1a l\u00edka\u201c \u00ed <em>DV <\/em>2009. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>\u00fev\u00edl\u00edkur <\/em>er fari\u00f0 a\u00f0 haga s\u00e9r eins og l\u00fdsingaror\u00f0 a\u00f0 flestu leyti \u2013 stigbreytist reyndar ekki en fyrir \u00fev\u00ed eru merkingarlegar \u00e1st\u00e6\u00f0ur eins og hj\u00e1 \u00fdmsum l\u00fdsingaror\u00f0um. \u00c9g legg \u00fev\u00ed til a\u00f0 <em>\u00fev\u00edl\u00edkur <\/em>ver\u00f0i framvegis greint sem l\u00fdsingaror\u00f0 \u2013 eins og <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/%C3%BDmis\">fari\u00f0 er a\u00f0 gera<\/a> me\u00f0 <em>\u00fdmis <\/em>sem \u00e1\u00f0ur var tali\u00f0 fornafn.<\/p>\n<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r vitna\u00f0 \u00ed setninguna \u201e\u00dea\u00f0 var tryllt \u00ed g\u00e6r, \u00fev\u00edl\u00edka stemningin \u00ed h\u00f6llinni\u201c \u00ed <a href=\"https:\/\/k100.mbl.is\/frettir\/2024\/01\/15\/thvilika_stemningin_i_hollinni\/\">vi\u00f0tali<\/a> \u00e1 <em>mbl.is <\/em>fyrr \u00e1 \u00feessu \u00e1ri. Hli\u00f0st\u00e6\u00f0 d\u00e6mi eru mj\u00f6g algeng. \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2007 segir: \u201e\u00deetta var \u00fev\u00edl\u00edka stu\u00f0i\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2008 segir: \u201e\u00c1 me\u00f0an vi\u00f0 l\u00e9kum okkur galdra\u00f0i fr\u00e6nka fram \u00fev\u00edl\u00edka veislubor\u00f0i\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2015 segir: \u201e\u00fev\u00edl\u00edka \u00feolinm\u00e6\u00f0in sem \u00fe\u00fa s\u00fdndir barnab\u00f6rnunum \u00fe\u00ednum.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2016 segir: \u201eH\u00e9r er dottin \u00e1 \u00fev\u00edl\u00edka bl\u00ed\u00f0an me\u00f0 logn og s\u00f3l.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttat\u00edmanum <\/em>2017 segir: \u201e\u00deau eru rosalega dugleg a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a okkur \u00ed mat og \u00fea\u00f0 eru n\u00fa \u00fev\u00edl\u00edku veislurnar.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2018 segir: \u201e\u00dev\u00edl\u00edka part\u00edi\u00f0 sem hefur veri\u00f0 \u00e1 Kr\u00f3knum a\u00f0faran\u00f3tt sunnudags.\u201c \u00cd <em>Eyjafr\u00e9ttum <\/em>2023 segir: \u201e\u00dev\u00edl\u00edka batter\u00edi\u00f0 \u00ed kringum \u00feetta.\u201c<\/p>\n<p>Til skamms t\u00edma hef\u00f0i <em>\u00fev\u00edl\u00edkur <\/em>veri\u00f0 haft \u00fearna \u00ed sterkri beygingu og nafnor\u00f0i\u00f0 \u00e1n greinis \u2013 <em>\u00fev\u00edl\u00edk stemning \u00ed h\u00f6llinni<\/em> \u2013 og spurningin er hvers vegna \u00feetta breytist. \u00cd umr\u00e6\u00f0um var bent \u00e1 l\u00edkindi vi\u00f0 samb\u00f6nd eins og <em>lj\u00f3ta rugli\u00f0 <\/em>\/ <em>\u00e1standi\u00f0 <\/em>o.s.frv. og <em>meiri vitleysan <\/em>\/ <em>h\u00f6rmungin <\/em>o.s.frv. \u00fear sem l\u00edka er notu\u00f0 veik beyging l\u00fdsingaror\u00f0s og \u00e1kve\u00f0inn greinir \u00e1 nafnor\u00f0i \u00e1n s\u00fdnilegrar \u00e1st\u00e6\u00f0u \u2013 vi\u00f0 \u00feetta m\u00e6tti b\u00e6ta sambandinu <em>g\u00f3\u00f0a kv\u00f6ldi\u00f0<\/em> sem stundum er <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/5059537?iabr=on#page\/n19\/mode\/1up\/\">amast vi\u00f0<\/a>. Svo m\u00e1 l\u00edka spyrja hvort <em>\u00fev\u00edl\u00edk stemning <\/em>og <em>\u00fev\u00edl\u00edka stemningin<\/em> merki alveg \u00fea\u00f0 sama. M\u00e9r finnst stundum a\u00f0 <em>\u00fev\u00edl\u00edka stemningin <\/em>s\u00e9 e\u00f0a geti veri\u00f0 sterkara en <em>\u00fev\u00edl\u00edk stemning<\/em> en svo getur l\u00edka veri\u00f0 a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 bara breyting \u00e1 formi \u00e1n merkingarlegrar \u00e1st\u00e6\u00f0u e\u00f0a \u00e1hrifa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 \u00fev\u00edl\u00edkur er greint sem fornafn \u00ed Ritm\u00e1lssafni \u00c1rnastofnunar og sem \u00f3\u00e1kve\u00f0i\u00f0 fornafn \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k en \u00ed \u00fdmsum or\u00f0ab\u00f3kum er \u00fea\u00f0 greint sem l\u00fdsingaror\u00f0 og einnig \u00ed Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls, enda hefur \u00fea\u00f0 veika beygingu. En h\u00fan vir\u00f0ist ekki vera g\u00f6mul \u2013 elstu d\u00e6mi sem \u00e9g finn um hana eru fr\u00e1 \u00e1rinu 2000. \u00cd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6667","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6667"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6672,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6667\/revisions\/6672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}