{"id":6700,"date":"2024-08-07T10:14:15","date_gmt":"2024-08-07T10:14:15","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6700"},"modified":"2024-08-07T10:14:16","modified_gmt":"2024-08-07T10:14:16","slug":"audvitad-a-folk-ad-vanda-sig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/08\/07\/audvitad-a-folk-ad-vanda-sig\/","title":{"rendered":"Au\u00f0vita\u00f0 \u00e1 f\u00f3lk a\u00f0 vanda sig"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd framhaldi af fimm \u00e1ra g\u00f6mlum pistli sem \u00e9g endurbirti h\u00e9r \u00ed g\u00e6r, og vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um vi\u00f0 honum b\u00e6\u00f0i n\u00fa og fyrir fimm \u00e1rum, vil \u00e9g taka fram a\u00f0 tilgangurinn me\u00f0 pistlinum var eing\u00f6ngu a\u00f0 vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ungt f\u00f3lk, \u00fear \u00e1 me\u00f0al fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lk, er ali\u00f0 upp \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi sem er \u00e1 flestum svi\u00f0um ger\u00f3l\u00edkt \u00fev\u00ed sem sem var \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i okkar sem erum komin yfir mi\u00f0jan aldur. \u00deess vegna er engin fur\u00f0a, og ekkert \u00f3e\u00f0lilegt vi\u00f0 \u00fea\u00f0, \u00fe\u00f3tt unga f\u00f3lki\u00f0 skripli stundum \u00e1 sk\u00f6tu \u00ed or\u00f0alagi sem tengist l\u00edfsh\u00e1ttum og atvinnuh\u00e1ttum sem \u00fea\u00f0 hefur engin kynni haft af \u2013 og \u00fea\u00f0 er ekki heldur nein fur\u00f0a, og ekki \u00e1m\u00e6lisvert, a\u00f0 unga f\u00f3lki\u00f0 noti \u00fdmis tilbrig\u00f0i \u00ed m\u00e1li sem hafa t\u00ed\u00f0kast \u00e1ratugum saman og \u00fea\u00f0 hefur tileinka\u00f0 s\u00e9r \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i.<\/p>\n<p>En tilgangur pistilsins var alls ekki a\u00f0 afsaka \u00f3v\u00f6ndu\u00f0 vinnubr\u00f6g\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0la eins og einhver t\u00f6ldu. S\u00ed\u00f0ur en svo \u2013 vi\u00f0 eigum kr\u00f6fu \u00e1 a\u00f0 f\u00f3lk sem hefur \u00fea\u00f0 a\u00f0 atvinnu a\u00f0 skrifa texta vandi sig. Anna\u00f0 er \u00f3vir\u00f0ing og \u00f3kurteisi vi\u00f0 lesendur. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur sj\u00e1st alltof oft \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum afbrig\u00f0i \u00ed stafsetningu og m\u00e1li sem ekki er h\u00e6gt a\u00f0 kalla anna\u00f0 en hro\u00f0virkni og sl\u00f3\u00f0askap og eiga s\u00e9r engar m\u00e1lsb\u00e6tur. \u00c9g veit a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lk vinnur oft undir t\u00edmapressu en \u00fea\u00f0 er engin afs\u00f6kun vegna \u00feess \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum hefur or\u00f0i\u00f0 gerbreyting \u00ed rafr\u00e6num a\u00f0gangi a\u00f0 hvers kyns hugb\u00fana\u00f0i og hj\u00e1lparg\u00f6gnum sem au\u00f0velda f\u00f3lki a\u00f0 skila fr\u00e1 s\u00e9r skammlausum texta og eru mj\u00f6g flj\u00f3tleg og \u00fe\u00e6gileg \u00ed notkun \u2013 en greinilega er oft misbrestur \u00e1 a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 n\u00fdtt.<\/p>\n<p>\u00dear m\u00e1 einkum nefna tvennt: Annars vegar er <em>M\u00e1li\u00f0 <\/em>fr\u00e1 Stofnun \u00c1rna Magn\u00fassonar (<a href=\"https:\/\/malid.is\/\">https:\/\/malid.is\/<\/a>) \u00fear sem er \u00f3keypis a\u00f0gangur a\u00f0 <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>, <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em>, <em>\u00cdslenskri stafsetningaror\u00f0ab\u00f3k<\/em>, <em>\u00cdslensku or\u00f0aneti<\/em>, <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>,<em> \u00cd\u00f0or\u00f0abankanum<\/em>, <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k<\/em>, <em>Ritm\u00e1lssafni<\/em>, <em>ISLEX-<\/em>or\u00f0ab\u00f3kinni milli \u00edslensku og Nor\u00f0urlandam\u00e1la, o.fl. Hins vegar er <em>M\u00e1lsta\u00f0ur <\/em>fr\u00e1 Mi\u00f0eind (<a href=\"https:\/\/malstadur.mideind.is\/\">https:\/\/malstadur.mideind.is\/<\/a>) \u00fear sem m.a. er bo\u00f0i\u00f0 upp \u00e1 m\u00e1lr\u00fdni, \u00fe.e. yfirlestur \u00e1 stafsetningu og m\u00e1lfari (<em>M\u00e1lfr\u00ed\u00f0ur<\/em>), talgreiningu (<em>Hreimur<\/em>) og spurningasv\u00f6run (<em>Svarkur<\/em>). A\u00f0gangur er \u00f3keypis, en einnig er h\u00e6gt a\u00f0 kaupa \u00e1skrift og f\u00e1 \u00fe\u00e1 a\u00f0gang a\u00f0 meiri \u00fej\u00f3nustu.<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hvetja fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lk \u2013 og au\u00f0vita\u00f0 \u00f6ll sem vinna me\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 \u2013 til a\u00f0 n\u00fdta s\u00e9r \u00feessi hj\u00e1lpart\u00e6ki. En jafnframt finnst m\u00e9r sj\u00e1lfsagt a\u00f0 hvetja almenna m\u00e1lnotendur til a\u00f0 benda fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lki \u00e1 \u00fea\u00f0 sem betur m\u00e6tti fara \u2013 a\u00f0 \u00fev\u00ed tilskildu a\u00f0 sl\u00edkum \u00e1bendingum s\u00e9 komi\u00f0 \u00e1 framf\u00e6ri vi\u00f0 \u00feau sem hlut eiga a\u00f0 m\u00e1li, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 birta \u00fe\u00e6r \u00ed opnum h\u00f3pum \u00e1 netinu til a\u00f0 hneykslast og \u00ed lei\u00f0inni upphefja sig sj\u00e1lf en ni\u00f0url\u00e6gja h\u00f6fund textans. \u00c9g hef oft skrifa\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lki og bent \u00e1 einhver atri\u00f0i sem m\u00e6tti laga og undantekningarlaust hefur veri\u00f0 brug\u00f0ist vel vi\u00f0 \u2013 \u00e9g hef fengi\u00f0 \u00feakkir og vi\u00f0komandi atri\u00f0i veri\u00f0 breytt umsvifalaust. \u00c9g hef \u00fe\u00e1 tr\u00fa a\u00f0 f\u00f3lk vilji yfirleitt vanda sig og betra s\u00e9 a\u00f0 li\u00f0sinna \u00fev\u00ed vi\u00f0 \u00fea\u00f0 en skammast.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd framhaldi af fimm \u00e1ra g\u00f6mlum pistli sem \u00e9g endurbirti h\u00e9r \u00ed g\u00e6r, og vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um vi\u00f0 honum b\u00e6\u00f0i n\u00fa og fyrir fimm \u00e1rum, vil \u00e9g taka fram a\u00f0 tilgangurinn me\u00f0 pistlinum var eing\u00f6ngu a\u00f0 vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ungt f\u00f3lk, \u00fear \u00e1 me\u00f0al fj\u00f6lmi\u00f0laf\u00f3lk, er ali\u00f0 upp \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi sem er \u00e1 flestum svi\u00f0um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6700","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6701,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6700\/revisions\/6701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}