{"id":6705,"date":"2024-08-08T13:27:50","date_gmt":"2024-08-08T13:27:50","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6705"},"modified":"2024-08-08T14:38:22","modified_gmt":"2024-08-08T14:38:22","slug":"fjaran-thakin-klokum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/08\/08\/fjaran-thakin-klokum\/","title":{"rendered":"\u201eFjaran \u00feakin kl\u00f6kum\u201c"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd fyrirs\u00f6gn \u00e1 <em>mbl.is <\/em>\u00ed fyrradag <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2024\/08\/06\/fjaran_thakin_klokum_thetta_er_svakalegt\/\">st\u00f3\u00f0<\/a> \u201eFjaran \u00feakin kl\u00f6kum\u201c og \u00ed fr\u00e9ttinni sj\u00e1lfri var haft eftir landver\u00f0i: \u201e\u00deetta eru fleiri klakar en \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00e1 str\u00f6ndinni.\u201c \u00deessi fr\u00e9tt var ger\u00f0 a\u00f0 umtalsefni \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum og tvenns konar athugasemdir haf\u00f0ar uppi um or\u00f0alagi\u00f0 \u2013 annars vegar a\u00f0 <em>klaki <\/em>v\u00e6ri ekki r\u00e9tta or\u00f0i\u00f0 \u00fearna heldur \u00e6tti a\u00f0 tala um <em>jakabrot <\/em>e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt, og hins vegar a\u00f0 <em>klaki <\/em>v\u00e6ri ekki til \u00ed fleirt\u00f6lu. Vissulega er <em>klaki <\/em>\u00ed merkingunni 'frosi\u00f0 vatn \u00ed umhverfinu, \u00eds' eins og or\u00f0i\u00f0 er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/24055\">sk\u00fdrt<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>a\u00f0eins nota\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu, \u00ed setningum eins og \u201eSumari\u00f0 var kalt og f\u00f3r aldrei klaki \u00far j\u00f6r\u00f0u \u00fea\u00f0 sumar\u201c \u00ed <em>Ganglera <\/em>1870 en \u00f6\u00f0ru m\u00e1li gegnir \u00feegar or\u00f0i\u00f0 er haft \u00ed merkingunni 'klakastykki' sem hefur t\u00ed\u00f0kast lengi.<\/p>\n<p>\u00cd v\u00edsu eftir Stephan G. Stephansson fr\u00e1 lokum 19. aldar segir: \u201eKlakar \u00ferengja va\u00f0i\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1960 segir: \u201e\u00fe\u00f3 eru fannir \u00ed \u00f6llum giljum og brekkum, og sums sta\u00f0ar klakar \u00e1 sl\u00e9ttlendi.\u201c \u00cd <em>Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins <\/em>1974 segir: \u201eSnj\u00f3rinn rann af j\u00f6r\u00f0inni og klakar t\u00f3ku a\u00f0 flysja sig fr\u00e1 sver\u00f0inum.\u201c \u00cd <em>Mj\u00f6lni <\/em>1976 segir: \u201eKomi\u00f0 hafa \u00ed lj\u00f3s undan mj\u00f6llinni miklir klakar, allt a\u00f0 40-50 cm \u00feykkir.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1982 segir: \u201eSt\u00f3rir klakar, sp\u00fdtnarusl og \u00fdmislegt anna\u00f0 lauslegt l\u00e1 \u00fati um \u00f6ll t\u00fan.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1986 segir: \u201eN\u00fa er kominn br\u00fasandi sunnan\u00feeyr me\u00f0 hl\u00e1ku og klakar sem \u00f3\u00f0ast a\u00f0 br\u00e1\u00f0na.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2006 segir: \u201e\u00dea\u00f0 var fl\u00f3\u00f0 me\u00f0 miklum jakabur\u00f0i, \u00feetta voru 90 sent\u00edmetra \u00feykkir klakar sem s\u00e1tu eftir \u00e1 bakkanum.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd sta\u00f0inn fyrir <em>klakar <\/em>m\u00e6tti \u00ed \u00f6llum \u00feessum d\u00e6mum nota or\u00f0i\u00f0 <em>klakastykki<\/em>, e\u00f0a \u00fe\u00e1 <em>klakabrot <\/em>e\u00f0a <em>jakabrot <\/em>\u2013 m\u00e9r s\u00fdnist \u00fe\u00f3 a\u00f0 s\u00ed\u00f0astnefnda or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 frekar nota\u00f0 um st\u00e6rri stykki. Undanfarna \u00e1ratugi hefur or\u00f0i\u00f0 <em>klaki <\/em>auk \u00feess veri\u00f0 nota\u00f0 \u00ed merkingunni '\u00edsmolar (t.d. \u00ed drykk)' og \u00fe\u00e1 er \u00fea\u00f0 oft \u00ed fleirt\u00f6lu. \u00deetta hefur t\u00ed\u00f0kast \u00ed a.m.k. 40 \u00e1r \u2013 \u201e\u00c9g get varla meint a\u00f0 sl\u00edk skemmtun yr\u00f0i rekin me\u00f0 tapi \u00feegar klakar \u00ed glasi sem fyllt er upp me\u00f0 gosi kostar 25 kr\u00f3nur\u201c segir \u00ed <em>DV <\/em>1983. \u00dear fyrir utan hefur or\u00f0i\u00f0 veri\u00f0 nota\u00f0 \u00ed merkingunni 'frostpinni' \u00ed h\u00e1lfa \u00f6ld: \u201eEmmess-\u00eds \u2013 toppar \u2013 klakar \u2013 pinna\u00eds\u201c segir \u00ed <em>Eyjabla\u00f0inu <\/em>1975. \u00dea\u00f0 m\u00e1 vel vera a\u00f0 \u00feessar merkingar hafi \u00fdtt undir notkun or\u00f0sins \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed merkingunni 'klakastykki' en h\u00fan er \u00fe\u00f3 miklu eldri.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fyrirs\u00f6gn \u00e1 mbl.is \u00ed fyrradag st\u00f3\u00f0 \u201eFjaran \u00feakin kl\u00f6kum\u201c og \u00ed fr\u00e9ttinni sj\u00e1lfri var haft eftir landver\u00f0i: \u201e\u00deetta eru fleiri klakar en \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00e1 str\u00f6ndinni.\u201c \u00deessi fr\u00e9tt var ger\u00f0 a\u00f0 umtalsefni \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum og tvenns konar athugasemdir haf\u00f0ar uppi um or\u00f0alagi\u00f0 \u2013 annars vegar a\u00f0 klaki v\u00e6ri ekki r\u00e9tta or\u00f0i\u00f0 \u00fearna heldur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6705","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6705"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6708,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6705\/revisions\/6708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}