{"id":6710,"date":"2024-08-10T23:30:52","date_gmt":"2024-08-10T23:30:52","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6710"},"modified":"2024-08-11T00:31:02","modified_gmt":"2024-08-11T00:31:02","slug":"heri-hera-og-herun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/08\/10\/heri-hera-og-herun\/","title":{"rendered":"H\u00e9ri, h\u00e9ra og h\u00e9run"},"content":{"rendered":"<p>Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>h\u00e9ri<\/em> er gamalt \u00ed m\u00e1linu, kemur fyrir \u00feegar \u00ed fornu m\u00e1li, og hefur lengi haft tv\u00e6r merkingar \u2013 annars vegar 'nagd\u00fdr me\u00f0 l\u00f6ng eyru sem l\u00edkist kan\u00ednu' og hins vegar 'feiminn og huglaus ma\u00f0ur' eins og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/19385\">segir<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00cd seinni t\u00ed\u00f0 hefur or\u00f0i\u00f0 fengi\u00f0 \u00feri\u00f0ju merkinguna \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttam\u00e1li \u2013 \u201eFyrir \u00fe\u00e1 sem ekki vita er s\u00e1 kalla\u00f0ur <em>h\u00e9ri<\/em> sem hleypur \u00e1 undan keppendum \u00ed langhlaupi en tekur sj\u00e1lfur ekki \u00fe\u00e1tt \u00ed bar\u00e1ttunni um ver\u00f0launas\u00e6tin\u201c segir \u00ed <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=5662\">grein<\/a> eftir Hei\u00f0u Mar\u00edu Sigur\u00f0ard\u00f3ttur \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum<\/em>. \u00cd d\u00f6nsku er or\u00f0i\u00f0 <em>hare <\/em>nota\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu \u00feannig a\u00f0 l\u00edklegt er a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 komi\u00f0 \u00fea\u00f0an, og sambandi\u00f0 <em>hlaupa eins og h\u00e9ri <\/em>er gamalt \u00ed m\u00e1linu og v\u00e6ntanlega einnig komi\u00f0 \u00far d\u00f6nsku enda hafa h\u00e9rar aldrei veri\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi.<\/p>\n<p>\u00c9g st\u00f3\u00f0 \u00ed \u00feeirri meiningu a\u00f0 notkun or\u00f0sins <em>h\u00e9ri <\/em>\u00ed sambandi vi\u00f0 keppnishlaup v\u00e6ri frekar n\u00fdleg en svo reyndist ekki vera. \u00cd <em>\u00cd\u00fer\u00f3ttabla\u00f0inu Sport <\/em>1949 segir: \u201e\u00fe\u00f3tti einhver bezti \u201eh\u00e9ri\u201c \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0.\u201c \u00cd <em>Allt um \u00ed\u00fer\u00f3ttir <\/em>1953 segir: \u201es\u00e9 h\u00e9ri l\u00e1tinn hlaupa me\u00f0 honum fyrstu 1000 metrana getur hva\u00f0 sem er komi\u00f0 fyrir.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1954 segir: \u201eFinnskur hlaupari [\u2026] t\u00f3k a\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 vera \u201eh\u00e9ri\u201c fyrir Landy.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1954 segir: \u201eChris Chataway, sem kalla\u00f0ur hefur veri\u00f0 \u201ebezti h\u00e9ri heims\u201c.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1960 segir: \u201e\u201eH\u00e9ri\u201c er t\u00e1knheiti manns er g\u00e6tir \u00feess a\u00f0 byrjunarhra\u00f0i \u00ed hlaupi s\u00e9 n\u00e6gur til mikils afreks.\u201c \u00cd fj\u00f3rum af \u00feessum d\u00e6mum er <em>h\u00e9ri <\/em>innan g\u00e6salappa sem bendir til \u00feess a\u00f0 \u00feessi notkun or\u00f0sins hafi veri\u00f0 n\u00fdleg um mi\u00f0ja 20. \u00f6ld.<\/p>\n<p>Af \u00feessari merkingu nafnor\u00f0sins <em>h\u00e9ri <\/em>hefur svo veri\u00f0 leidd s\u00f6gnin <em>h\u00e9ra<\/em>. H\u00fan vir\u00f0ist vera n\u00fdleg og s\u00e1raf\u00e1 ritm\u00e1lsd\u00e6mi um hana enn sem komi\u00f0 er. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2020 segir: \u201e\u00c9g lag\u00f0i \u00fev\u00ed til a\u00f0 hann myndi enda t\u00edmabili\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 toppa \u00ed \u00c1rmannshlaupinu og \u00e9g myndi h\u00e9ra hann allt hlaupi\u00f0. \u00deegar vi\u00f0 t\u00f6lum um a\u00f0 h\u00e9ra \u00ed hlaupum er \u00fea\u00f0 \u00ed rauninni \u00feannig a\u00f0 \u00e9g s\u00e1 um a\u00f0 halda r\u00e9ttum hra\u00f0a og taka vindinn.\u201c \u00c1 <em>hlaup.is<\/em> 2020 segir: \u201eMargir af bestu hlaupurum heimsins a\u00f0sto\u00f0a Eliud vi\u00f0 \u00feessa tilraun me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e9ra hann (\u00ed h\u00f3pum) 3 km \u00ed senn.\u201c \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 s\u00f6gnin er \u00e1hrifss\u00f6gn og <em>h\u00e9ra einhvern <\/em>merkir 'vera h\u00e9ri fyrir einhvern'. Hugsanlega er l\u00edka tala\u00f0 um a\u00f0 <em>h\u00e9ra hlaupi\u00f0<\/em> en \u00e9g hef ekki fundi\u00f0 d\u00e6mi um \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd dag var vakin athygli \u00e1 \u00fev\u00ed h\u00e9r a\u00f0 Sigurbj\u00f6rn \u00c1rni Arngr\u00edmsson hef\u00f0i nota\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>h\u00e9run<\/em> \u00ed l\u00fdsingu \u00e1 hlaupi. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekki \u00ed fyrsta skipti sem or\u00f0i\u00f0 er nota\u00f0 \u2013 \u201e\u00deakka [\u2026] fyrir geggja\u00f0a h\u00e9run\u201c segir t.d. \u00ed f\u00e6rslu \u00e1 <em>Instagram <\/em>2019. \u00deetta or\u00f0 er fullkomlega gagns\u00e6tt fyrir \u00feau sem \u00feekkja s\u00f6gnina <em>h\u00e9ra <\/em>\u2013 vi\u00f0skeyti\u00f0 <em>-un<\/em> er eitt virkasta vi\u00f0skeyti m\u00e1lsins og merkir \u00ed upphafi jafnan '\u00fea\u00f0 a\u00f0 gera' \u00fea\u00f0 sem felst \u00ed s\u00f6gninni sem <em>-un<\/em>-or\u00f0i\u00f0 er leitt af (\u00fe\u00f3tt merkingin geti breyst me\u00f0 t\u00edmanum). \u00dea\u00f0 \u00fearf reyndar ekki endilega a\u00f0 \u00feekkja s\u00f6gnina til a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 merkingu or\u00f0sins <em>h\u00e9run<\/em> \u2013 \u00feau sem \u00feekkja nafnor\u00f0i\u00f0 <em>h\u00e9ri <\/em>tengja or\u00f0in v\u00e6ntanlega saman. S\u00f6gnin <em>h\u00e9ra <\/em>og nafnor\u00f0i\u00f0 <em>h\u00e9run <\/em>eru e\u00f0lileg og sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0 afkv\u00e6mi or\u00f0sins <em>h\u00e9ri<\/em> og r\u00e9tt a\u00f0 taka \u00feeim fagnandi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nafnor\u00f0i\u00f0 h\u00e9ri er gamalt \u00ed m\u00e1linu, kemur fyrir \u00feegar \u00ed fornu m\u00e1li, og hefur lengi haft tv\u00e6r merkingar \u2013 annars vegar 'nagd\u00fdr me\u00f0 l\u00f6ng eyru sem l\u00edkist kan\u00ednu' og hins vegar 'feiminn og huglaus ma\u00f0ur' eins og segir \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k. \u00cd seinni t\u00ed\u00f0 hefur or\u00f0i\u00f0 fengi\u00f0 \u00feri\u00f0ju merkinguna \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttam\u00e1li \u2013 \u201eFyrir \u00fe\u00e1 sem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6710","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6710"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6713,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6710\/revisions\/6713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}