{"id":6775,"date":"2024-09-03T20:46:10","date_gmt":"2024-09-03T20:46:10","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6775"},"modified":"2024-09-03T20:46:10","modified_gmt":"2024-09-03T20:46:10","slug":"tiu-adgerdir-til-ad-baeta-stodu-islensku-i-ferdathjonustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/09\/03\/tiu-adgerdir-til-ad-baeta-stodu-islensku-i-ferdathjonustu\/","title":{"rendered":"T\u00edu a\u00f0ger\u00f0ir til a\u00f0 b\u00e6ta st\u00f6\u00f0u \u00edslensku \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag flutti \u00e9g stutt erindi \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.ferdamalastofa.is\/is\/um-ferdamalastofu\/frettir\/malthing-um-vidhorf-islendinga-beint-streymi\">m\u00e1l\u00feingi<\/a> \u00e1 vegum Fer\u00f0am\u00e1lastofu og Ranns\u00f3knarmi\u00f0st\u00f6\u00f0var fer\u00f0am\u00e1la \u00fear sem m.a. var veri\u00f0 a\u00f0 kynna ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur n\u00fdrrar spurningak\u00f6nnunar um vi\u00f0horf \u00cdslendinga til fer\u00f0af\u00f3lks og fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu. Ein spurningin \u00ed k\u00f6nnuninni var \u201eHversu miklar e\u00f0a litlar \u00e1hyggjur hefur \u00fe\u00fa af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenskan ver\u00f0i \u00fatundan \u00ed uppl\u00fdsingagj\u00f6f \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu?\u201c. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur voru mj\u00f6g afgerandi \u2013 t\u00e6p 70% s\u00f6g\u00f0ust hafa mj\u00f6g miklar e\u00f0a nokku\u00f0 miklar \u00e1hyggjur, en a\u00f0eins t\u00e6p 20% s\u00f6g\u00f0ust hafa mj\u00f6g litlar e\u00f0a nokku\u00f0 litlar \u00e1hyggjur. \u00deetta er sl\u00e1andi en \u00fearf ekki a\u00f0 koma \u00e1 \u00f3vart \u2013 r\u00edmar t.d. vel vi\u00f0 \u00ferj\u00e1r sk\u00fdrslur sem unnar voru \u00e1 vegum H\u00e1sk\u00f3lans \u00e1 H\u00f3lum og \u00c1rnastofnunar \u00e1 \u00e1runum 2021-2022 og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/07\/30\/abyrgd-a-enskunotkun-i-ferdathjonustu\/\">skrifa\u00f0<\/a> h\u00e9r um.<\/p>\n<p>\u00cd einni \u00feessara sk\u00fdrslna er bent \u00e1 a\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/www.saf.is\/stefnurammi2030\/\">stefnuramma<\/a> fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar til 2030, <em>Lei\u00f0andi \u00ed sj\u00e1lfb\u00e6rri \u00fer\u00f3un<\/em>, sem unninn var \u00e1ri\u00f0 2019 \u00ed samvinnu r\u00edkisstj\u00f3rnarinnar, fer\u00f0am\u00e1layfirvalda, Samtaka fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar og Sambands \u00edslenskra sveitarf\u00e9laga, er hvergi minnst \u00e1 tungum\u00e1l. \u00dea\u00f0 er fur\u00f0ulegt \u00fear sem fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustan byggist a\u00f0 miklu leyti \u00e1 tungum\u00e1linu. \u00cd framhaldi af \u00feessu er spurt \u00ed sk\u00fdrslunni: \u201eEr ekki kominn t\u00edmi til a\u00f0 spyrja um sj\u00e1lfb\u00e6rni\u00e1form fer\u00f0am\u00e1layfirvalda gagnvart \u00edslenskri tungu?\u201c En sl\u00edk \u00e1form vir\u00f0ast ekki vera til og \u00e9g s\u00e9 ekki betur en fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustan stundi \u00f3sj\u00e1lfb\u00e6ra r\u00e1nyrkju gagnvart \u00edslenskunni me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ferengja sm\u00e1tt og sm\u00e1tt a\u00f0 henni og \u00fatr\u00fdma henni af fleiri og fleiri svi\u00f0um \u2013 me\u00f0vita\u00f0 e\u00f0a \u00f3me\u00f0vita\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd j\u00fan\u00ed var sam\u00feykkt <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/154\/s\/1505.html\">\u00feings\u00e1lyktun<\/a> menningar- og vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herra \u201eum fer\u00f0am\u00e1lastefnu og a\u00f0ger\u00f0a\u00e1\u00e6tlun til \u00e1rsins 2030\u201c. Einn kafli hennar hefur yfirskriftina \u201eAukin \u00e1hersla \u00e1 sanngildi og s\u00e9rst\u00f6\u00f0u \u00edslenskar menningar\u201c og \u00ed greinarger\u00f0 segir: \u201eS\u00fdnileiki og notkun \u00edslenskrar tungu er [\u2026] \u00f3rj\u00fafanlegur \u00fe\u00e1ttur upplifunar um sanngildi.\u201c Sem \u201ed\u00e6mi um verk\u00fe\u00e6tti a\u00f0ger\u00f0ar\u201c er nefnt: \u201eA\u00f0 stu\u00f0la\u00f0 ver\u00f0i a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenska heyrist og sj\u00e1ist sem v\u00ed\u00f0ast, \u00ed samvinnu og samr\u00e1\u00f0i vi\u00f0 lykila\u00f0ila \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu.\u201c En engar till\u00f6gur um \u00e1kve\u00f0nar a\u00f0ger\u00f0ir er a\u00f0 finna \u00ed \u00feings\u00e1lyktuninni sj\u00e1lfri. \u00c9g hef \u00feess vegna teki\u00f0 \u00f3maki\u00f0 af stj\u00f3rnv\u00f6ldum og fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunni og sami\u00f0 lista um t\u00edu a\u00f0ger\u00f0ir sem gr\u00edpa \u00fearf til n\u00fa \u00feegar, ef ekki \u00e1 illa a\u00f0 fara:<\/p>\n<ul>\n<li>Semja og sam\u00feykkja m\u00e1lstefnu fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar<\/li>\n<li>Sm\u00ed\u00f0a fleiri \u00edslensk \u00ed\u00f0or\u00f0 \u00e1 svi\u00f0i fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu<\/li>\n<li>Hvetja og sty\u00f0ja starfsf\u00f3lk til \u00edslenskun\u00e1ms<\/li>\n<li>Gera kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00ed \u00e1kve\u00f0num st\u00f6rfum<\/li>\n<li>Leggja \u00e1herslu \u00e1 \u00fe\u00e1tt tungum\u00e1lsins \u00ed s\u00e9rst\u00f6\u00f0u okkar<\/li>\n<li>Nota \u00edslensk \u00f6rnefni en ekki enskar ger\u00f0ir \u00feeirra<\/li>\n<li>Hafa \u00f6ll skilti og merkingar \u00e1 \u00edslensku samhli\u00f0a ensku<\/li>\n<li>H\u00e6tta a\u00f0 for\u00f0a fer\u00f0af\u00f3lki fr\u00e1 \u00edslenskunni<\/li>\n<li>Umbuna fyrirt\u00e6kjum sem halda \u00edslenskunni \u00e1 lofti<\/li>\n<li>Vekja \u00f6ll til vitundar um st\u00f6\u00f0u og mikilv\u00e6gi \u00edslensku<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag flutti \u00e9g stutt erindi \u00e1 m\u00e1l\u00feingi \u00e1 vegum Fer\u00f0am\u00e1lastofu og Ranns\u00f3knarmi\u00f0st\u00f6\u00f0var fer\u00f0am\u00e1la \u00fear sem m.a. var veri\u00f0 a\u00f0 kynna ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur n\u00fdrrar spurningak\u00f6nnunar um vi\u00f0horf \u00cdslendinga til fer\u00f0af\u00f3lks og fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu. Ein spurningin \u00ed k\u00f6nnuninni var \u201eHversu miklar e\u00f0a litlar \u00e1hyggjur hefur \u00fe\u00fa af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenskan ver\u00f0i \u00fatundan \u00ed uppl\u00fdsingagj\u00f6f \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu?\u201c. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur voru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6775","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6775"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6776,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6775\/revisions\/6776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}