{"id":6843,"date":"2024-09-23T16:29:15","date_gmt":"2024-09-23T16:29:15","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6843"},"modified":"2024-09-23T16:40:03","modified_gmt":"2024-09-23T16:40:03","slug":"ad-kynna-theim-fyrir-tonlist-og-ljodum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/09\/23\/ad-kynna-theim-fyrir-tonlist-og-ljodum\/","title":{"rendered":"A\u00f0 kynna \u00feeim fyrir t\u00f3nlist og lj\u00f3\u00f0um"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6rkv\u00f6ldi st\u00f3\u00f0 fyrirs\u00f6gnin \u201eKynna Sv\u00edum fyrir \u00edslenskri t\u00f3nlist\u201c um stund \u00e1 fors\u00ed\u00f0u <em>mbl.is<\/em>. Innan klukkustundar haf\u00f0i henni veri\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/folk\/frettir\/2024\/09\/22\/kynna_svium_islenska_tonlist\/\">breytt<\/a> \u00ed \u201eKynna Sv\u00edum \u00edslenska t\u00f3nlist\u201c eins og h\u00fan er n\u00fa, en \u00ed millit\u00ed\u00f0inni haf\u00f0i h\u00fan veri\u00f0 gripin upp \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum \u00fear sem einn \u00fe\u00e1tttakenda \u00ed umr\u00e6\u00f0unni skrifa\u00f0i: \u201eN\u00fa b\u00ed\u00f0ur ma\u00f0ur spenntur eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 einhver komi h\u00e9r inn og segi a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 bara e\u00f0lilegt m\u00e1l margra og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed.\u201c \u00c9g h\u00e9lt reyndar \u00ed upphafi a\u00f0 \u00feetta v\u00e6ri tilviljanakennd villa en vi\u00f0 n\u00e1nari athugun f\u00e6 \u00e9g ekki betur s\u00e9\u00f0 en \u00feetta s\u00e9 einmitt \u201ee\u00f0lilegt m\u00e1l margra\u201c en f\u00f3lk getur au\u00f0vita\u00f0 \u201eamast vi\u00f0 \u00fev\u00ed\u201c ef \u00fev\u00ed s\u00fdnist svo. En \u00feetta eru ekki einu tilbrig\u00f0in \u00ed fallnotkun me\u00f0 s\u00f6gninni <em>kynna<\/em> eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/09\/21\/ad-kynna-einhvern-fyrir-einhverju\/\">skrifa\u00f0<\/a> um.<\/p>\n<p>S\u00f6gnin <em>kynna <\/em>tekur \u00fdmist tv\u00f6 andl\u00f6g, \u00fea\u00f0 fyrra \u00ed \u00fe\u00e1gufalli og \u00fea\u00f0 seinna \u00ed \u00feolfalli eins og \u201eH\u00fan [\u2026] kynnti honum ungan, laglegan mann\u201c \u00ed <em>F\u00e1lkanum <\/em>1946, e\u00f0a \u00feolfallsandlag og forsetningarli\u00f0 me\u00f0 \u00fe\u00e1gufalli eins og \u201eHann kynnti hana fyrir vini s\u00ednum\u201c \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1946. \u00c1\u00f0ur fyrr v\u00edsu\u00f0u \u00feessir li\u00f0ir \u00e6vinlega til f\u00f3lks eins og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/25227\">sk\u00fdringin<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>bendir til: 'l\u00e1ta (tvo e\u00f0a fleiri) kynnast; segja til nafns (s\u00edns e\u00f0a einhvers annars)'. N\u00fa er hins vegar algengt a\u00f0 \u00feolfallsli\u00f0urinn v\u00edsi til hugmynda e\u00f0a hluta, t.d. \u201eGu\u00f0brandur kynnti honum hugmynd s\u00edna um r\u00f3\u00f0rarv\u00e9lina\u201c \u00ed <em>Brei\u00f0fir\u00f0ingi <\/em>1990 og \u201e\u00c9g kynnti till\u00f6guna fyrir borgarstj\u00f3ra viku s\u00ed\u00f0ar\u201c \u00ed <em>Degi <\/em>1997. \u00deessi breyting vir\u00f0ist ekki vera \u00fdkja g\u00f6mul og er aldrei gagnr\u00fdnd.<\/p>\n<p>\u00c1 hinn b\u00f3ginn er oft amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00e1gufallsli\u00f0urinn \u00ed sambandinu <em>kynna X fyrir Y <\/em>s\u00e9 l\u00e1tinn v\u00edsa til hugmynda e\u00f0a hluta, eins og \u201eElsti sonur Refsk\u00eds kynnti hann fyrir verkum Byrons\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1987 e\u00f0a \u201ekynnti hann fyrir \u00f3peru og ballett\u201c \u00ed <em>Heimsmynd <\/em>1991. Andlag \u00ed \u00feolfalli t\u00e1knar mj\u00f6g oft einhvers konar \u00feolanda, \u00feann sem ver\u00f0ur fyrir einhverjum \u00e1hrifum af \u00feeim verkna\u00f0i sem s\u00f6gnin l\u00fdsir. \u00cd setningum eins og <em>h\u00fan<\/em> <em>sendi<\/em> <em>\u00feessa<\/em> <em>b\u00f3k<\/em> <em>til<\/em> <em>m\u00edn<\/em> e\u00f0a <em>h\u00fan<\/em> <em>keypti<\/em> <em>\u00feessa<\/em> <em>b\u00f3k<\/em> m\u00e1 segja a\u00f0 andlagi\u00f0 <em>\u00feessa<\/em> <em>b\u00f3k<\/em> ver\u00f0i fyrir \u00e1kve\u00f0num \u00e1hrifum \u2013 breyti um sta\u00f0setningu e\u00f0a eiganda. Vissulega er \u00feetta ekki algilt en \u00fe\u00f3 svo algengt a\u00f0 ekki er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 m\u00e1lnotendur hafi tilfinningu fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 e\u00f0lilegt hlutverk \u00feolfallsandlags s\u00e9 a\u00f0 vera einhvers konar \u00feolandi.<\/p>\n<p>En \u00ed <em>\u00e9g kynnti till\u00f6guna fyrir borgarstj\u00f3ra <\/em>og <em>Gu\u00f0brandur kynnti honum hugmynd s\u00edna <\/em>ver\u00f0ur \u00feolfallsandlagi\u00f0 <em>till\u00f6guna <\/em>\/ <em>hugmynd <\/em>ekki fyrir neinum \u00e1hrifum fr\u00e1 s\u00f6gninni \u2013 \u00e1hrifin koma fram hj\u00e1 \u00feeim sem kynnist till\u00f6gunni \/ hugmyndinni, hvort sem s\u00fa pers\u00f3na er tj\u00e1\u00f0 \u00ed forsetningarli\u00f0 e\u00f0a sem andlag. \u00deess vegna m\u00e1 segja a\u00f0 <em>\u00e9g kynnti borgarstj\u00f3ra fyrir till\u00f6gunni <\/em>s\u00e9 \u00ed betra samr\u00e6mi vi\u00f0 venjuleg mynstur m\u00e1lsins. Vi\u00f0 getum gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi einhver \u00e1hrif \u00e1 borgarstj\u00f3ra e\u00f0a afst\u00f6\u00f0u hans a\u00f0 komast \u00ed kynni vi\u00f0 umr\u00e6dda till\u00f6gu, og \u00fev\u00ed er \u201ee\u00f0lilegt\u201c a\u00f0 hann standi \u00ed \u00feolfalli. \u00deessi breyting er \u00fev\u00ed mj\u00f6g skiljanleg. Aftur \u00e1 m\u00f3ti hef \u00e9g ekki fundi\u00f0 d\u00e6mi eins og *<em>Gu\u00f0brandur kynnti hann hugmynd sinni<\/em> \u00fear sem hlutverk andlaganna v\u00edxlast.<\/p>\n<p>\u00deessi notkun sagnarinnar <em>kynna <\/em>er a.m.k. fj\u00f6rut\u00edu \u00e1ra g\u00f6mul og or\u00f0in mj\u00f6g algeng. Notkun tveggja \u00fe\u00e1gufalla me\u00f0 <em>kynna <\/em>eins og \u00ed d\u00e6minu sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi er hins vegar yngri, s\u00ed\u00f0an um aldam\u00f3t a\u00f0 \u00fev\u00ed er vir\u00f0ist. \u00c1 <em>Bland.is<\/em> 2001 segir: \u201eeftir svona m\u00e1nu\u00f0 v\u00e6ri m\u00e9r \u00f3h\u00e6tt a\u00f0 kynna honum fyrir n\u00fdmj\u00f3lkinni.\u201c \u00c1 <em>Hugi.is <\/em>2001 segir: \u201eLj\u00f3\u00f0 er eitthva\u00f0 sem \u00feeim var kennt \u00ed grunnsk\u00f3la, \u00feegar \u00fea\u00f0 var veri\u00f0 a\u00f0 kynna \u00feeim fyrir \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldum \u00edslendinga.\u201c Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g fann um \u00feetta \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>er \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001: \u201eJive \u00feekkti Jo\u00f6nnu Ifrah hj\u00e1 Sony Columbia og kynnti henni fyrir \u00fev\u00ed efni sem hann og Hreimur h\u00f6f\u00f0u sami\u00f0.\u201c \u00deessi notkun er or\u00f0in talsvert \u00fatbreidd \u2013 d\u00e6mi \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>skipta hundru\u00f0um, flest af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 \u00ed \u00feessari setningager\u00f0 er \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 \u00e1 andlaginu nota\u00f0 \u201er\u00e9tt\u201c mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0 og v\u00edsar til \u00feeirra sem kynnast einhverju n\u00fdju. Fr\u00e1viki\u00f0 felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1 eftir \u00fe\u00e1gufallsandlaginu \u00e6tti a\u00f0 koma \u00feolfallsandlag \u00ed sta\u00f0 forsetningarli\u00f0ar \u2013 <em>kynna honum n\u00fdmj\u00f3lkina <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>fyrir n\u00fdmj\u00f3lkinni<\/em>, <em>kynna \u00feeim \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ld \u00cdslendinga <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>fyrir \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldum \u00cdslendinga <\/em>og <em>kynna henni \u00fea\u00f0 efni <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>fyrir \u00fev\u00ed efni<\/em>. Forsetningali\u00f0urinn v\u00edsar aftur \u00e1 m\u00f3ti til \u00feess sem kynnt er, eins og \u00ed setningager\u00f0inni sem fjalla\u00f0 var um h\u00e9r \u00e1 undan (<em>\u00e9g kynnti borgarstj\u00f3ra fyrir till\u00f6gunni<\/em>). \u00dearna vir\u00f0ast \u00fev\u00ed blandast saman tv\u00e6r setningager\u00f0ir. \u00c9g \u00e6tla ekkert a\u00f0 m\u00e6la me\u00f0 \u00fev\u00ed \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r \u2013 bara benda \u00e1 a\u00f0 \u00feetta er \u00f3tv\u00edr\u00e6tt or\u00f0in m\u00e1lvenja margra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6rkv\u00f6ldi st\u00f3\u00f0 fyrirs\u00f6gnin \u201eKynna Sv\u00edum fyrir \u00edslenskri t\u00f3nlist\u201c um stund \u00e1 fors\u00ed\u00f0u mbl.is. Innan klukkustundar haf\u00f0i henni veri\u00f0 breytt \u00ed \u201eKynna Sv\u00edum \u00edslenska t\u00f3nlist\u201c eins og h\u00fan er n\u00fa, en \u00ed millit\u00ed\u00f0inni haf\u00f0i h\u00fan veri\u00f0 gripin upp \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum \u00fear sem einn \u00fe\u00e1tttakenda \u00ed umr\u00e6\u00f0unni skrifa\u00f0i: \u201eN\u00fa b\u00ed\u00f0ur ma\u00f0ur spenntur eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 einhver [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6843","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6843"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6845,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6843\/revisions\/6845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}