{"id":6846,"date":"2024-09-23T22:10:59","date_gmt":"2024-09-23T22:10:59","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6846"},"modified":"2024-09-24T13:17:06","modified_gmt":"2024-09-24T13:17:06","slug":"eru-danir-karlkyns","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/09\/23\/eru-danir-karlkyns\/","title":{"rendered":"Eru Danir karlkyns?"},"content":{"rendered":"<p>\u00de\u00f3tt flest starfs- og hlutverksheiti sem enda \u00e1 <em>-ma\u00f0ur<\/em> s\u00e9u a\u00f0 nafninu til kynhlutlaus, \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 \u00feau \u00e1 a\u00f0 vera h\u00e6gt a\u00f0 nota um f\u00f3lk af \u00f6llum kynjum, fer \u00fev\u00ed fjarri a\u00f0 svo s\u00e9 \u00ed raun \u00ed huga m\u00e1lnotenda. Sama gildir um <a href=\"https:\/\/www.arnastofnun.is\/is\/rikjaheiti\">\u00edb\u00faaheiti<\/a> sem \u00f6ll eru karlkyns \u00ed \u00edslensku \u2013 \u00feau hafa greinlega sterk tengsl vi\u00f0 karlmenn \u00ed huga m\u00e1lnotenda. Til a\u00f0 s\u00fdna fram \u00e1 \u00feetta sko\u00f0a\u00f0i \u00e9g \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> hva\u00f0a or\u00f0alag \u00fear er haft um nafngreinda Dani. \u00c9g leita\u00f0i a\u00f0 fimm samb\u00f6ndum \u2013 <em>Daninn X<\/em>, <em>danski *ma\u00f0urinn X<\/em>, <em>danska *konan X<\/em>, <em>hinn danski X<\/em> og <em>hin danska X<\/em>. <em>X <\/em>stendur h\u00e9r fyrir s\u00e9rnafn, og * stendur fyrir hva\u00f0a fyrri hluta sem er \u2013 *<em>ma\u00f0urinn <\/em>skilar \u00fe\u00e1 t.d. <em>\u00feingma\u00f0urinn<\/em>, <em>leikma\u00f0urinn<\/em>, <em>listama\u00f0urinn<\/em> o.s.frv., og samsvarandi me\u00f0 <em>*konan<\/em>.<\/p>\n<p>Alls voru 3.689 d\u00e6mi um <em>Daninn X <\/em>\u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>og \u00fear af v\u00edsu\u00f0u a\u00f0eins 32 til kvenna e\u00f0a t\u00e6plega 0,9%. Vissulega er margfalt meira sagt fr\u00e1 k\u00f6rlum en konum \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum en \u00fe\u00f3 er ekki tr\u00falegt a\u00f0 munurinn s\u00e9 svona mikill og l\u00edklegra a\u00f0 \u00feetta stafi a\u00f0 einhverju leyti af \u00fev\u00ed a\u00f0 karlkynsor\u00f0i\u00f0 <em>Dani<\/em> s\u00e9 s\u00ed\u00f0ur nota\u00f0 um konur. Svipa\u00f0 kemur \u00fat \u00feegar <em>danski *ma\u00f0urinn X <\/em>er sko\u00f0a\u00f0. S\u00fa leit skila\u00f0i 3.807 d\u00e6mum og \u00fear af v\u00edsa\u00f0i ekki nema 31 til kvenna e\u00f0a r\u00famlega 0,8%. H\u00e9r gegnir sama m\u00e1li \u2013 sk\u00fdringin \u00e1 \u00feessum g\u00edfurlega mun hl\u00fdtur a\u00f0 einhverju leyti a\u00f0 vera s\u00fa a\u00f0 m\u00e1lnotendum finnist samsetningar me\u00f0 <em>-ma\u00f0ur<\/em> s\u00ed\u00f0ur eiga vi\u00f0 um konur. \u00deess \u00ed sta\u00f0 eru oft nota\u00f0ar samsetningar me\u00f0 <em>-kona<\/em> \u2013 leit a\u00f0 <em>danska *konan X<\/em> skila\u00f0i 620 d\u00e6mum.<\/p>\n<p>Allt anna\u00f0 er uppi \u00e1 teningnum \u00feegar ekki eru notu\u00f0 nafnor\u00f0 \u00ed karlkyni heldur eing\u00f6ngu l\u00fdsingaror\u00f0 sem beygjast \u00ed kynjum. Alls fundust 713 d\u00e6mi um sambandi\u00f0 <em>hinn danski X <\/em>en 529 um <em>hin danska X<\/em> \u2013 hlutfall kvenkynsins er \u00fear t\u00e6p 43% af heildinni. \u00deegar allt er tali\u00f0 saman \u2013 <em>Daninn X<\/em>, <em>danski *ma\u00f0urinn X<\/em>, <em>danska *konan X<\/em>, <em>hinn danski X <\/em>og<em> hin danska X <\/em>\u2013 er hlutfall d\u00e6ma sem v\u00edsa til kvenna t\u00e6p 13% af heildinni. \u00dea\u00f0 m\u00e1 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 s\u00fa tala endurspegli karll\u00e6gni \u00ed <strong>umfj\u00f6llun<\/strong> fj\u00f6lmi\u00f0la. En t\u00e6plega 1% \u00ed v\u00edsun or\u00f0sins <em>Dani <\/em>og \u00ed v\u00edsun samsetninga me\u00f0 <em>-ma\u00f0ur <\/em>til kvenna endurspeglar hins vegar karll\u00e6gni <strong>or\u00f0anna<\/strong> sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 \u00fe\u00e1 tilfinningu m\u00e1lnotenda a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir meint kynhlutleysi tengist \u00feau fremur k\u00f6rlum en konum.<\/p>\n<p>M\u00f6rgum finnst \u00feessi kynjahalli v\u00e6ntanlega ekkert til a\u00f0 gera ve\u00f0ur \u00fat af, og \u00fea\u00f0 er a.m.k. lj\u00f3st a\u00f0 \u00e1 honum er engin einf\u00f6ld lausn. Vissulega eru til \u00fdmsar samsetningar me\u00f0 <em>-kona<\/em> sem stundum eru nota\u00f0ar \u00ed sta\u00f0 samsetninga me\u00f0 <em>-ma\u00f0ur <\/em>\u00ed v\u00edsun til kvenna, en s\u00fa lausn er oft ekki s\u00e9rlega heppileg, m.a. vegna \u00feess a\u00f0 eftir sem \u00e1\u00f0ur vantar or\u00f0 um kynsegin f\u00f3lk. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri hugsanlegt a\u00f0 b\u00faa til kvenkyns \u00edb\u00faaheiti, <em>*Dana<\/em>, til a\u00f0 nota \u00ed v\u00edsun til kvenna, en \u00fea\u00f0 v\u00e6ri t\u00e6past raunh\u00e6ft af \u00fdmsum \u00e1st\u00e6\u00f0um. \u00cd \u00feessu tilviki eins og \u00fdmsum \u00f6\u00f0rum ver\u00f0um vi\u00f0, um sinn a.m.k., a\u00f0 b\u00faa vi\u00f0 m\u00e1li\u00f0 eins og \u00fea\u00f0 er \u2013 en \u00fea\u00f0 er samt mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00feeim duldu og oftast \u00f3me\u00f0vitu\u00f0u skilabo\u00f0um sem vi\u00f0 sendum me\u00f0 m\u00e1lnotkun okkar \u00ed d\u00e6mum eins og \u00feessu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00de\u00f3tt flest starfs- og hlutverksheiti sem enda \u00e1 -ma\u00f0ur s\u00e9u a\u00f0 nafninu til kynhlutlaus, \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 \u00feau \u00e1 a\u00f0 vera h\u00e6gt a\u00f0 nota um f\u00f3lk af \u00f6llum kynjum, fer \u00fev\u00ed fjarri a\u00f0 svo s\u00e9 \u00ed raun \u00ed huga m\u00e1lnotenda. Sama gildir um \u00edb\u00faaheiti sem \u00f6ll eru karlkyns \u00ed \u00edslensku \u2013 \u00feau hafa greinlega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6846","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6846"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6848,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6846\/revisions\/6848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}