{"id":6895,"date":"2024-10-04T11:36:00","date_gmt":"2024-10-04T11:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6895"},"modified":"2024-10-04T11:36:00","modified_gmt":"2024-10-04T11:36:00","slug":"hvad-merkir-einbylishus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/04\/hvad-merkir-einbylishus\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir einb\u00fdlish\u00fas?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt: \u201eHva\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir einb\u00fdlish\u00fas?\u201c Tilefni\u00f0 var fasteignaaugl\u00fdsing \u00fear sem \u00ed l\u00fdsingu sag\u00f0i \u201eUm er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a 263,8 fm einb\u00fdlish\u00fas\u201c og \u00ed framhaldinu \u201e\u00cd h\u00fasinu eru fj\u00f3rar \u00edb\u00fa\u00f0ir\u201c. Auglj\u00f3st var a\u00f0 innleggsh\u00f6fundi og \u00fdmsum sem t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed umr\u00e6\u00f0unni fannst \u00feetta ekki ganga upp \u00fear sem <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em> hlyti a\u00f0 v\u00edsa til \u00feess a\u00f0 um <em>einb\u00fdli <\/em>v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, \u00fe.e. a\u00f0eins eina \u00edb\u00fa\u00f0. \u00dea\u00f0 sty\u00f0st vissulega vi\u00f0 skilgreiningar or\u00f0ab\u00f3ka \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>einb\u00fdlish\u00fas <\/em>skilgreint 'stakt h\u00fas me\u00f0 einni \u00edb\u00fa\u00f0 (\u00fear sem ein fj\u00f6lskylda b\u00fdr)' og \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/9499\">sk\u00fdringin<\/a> 'h\u00fasn\u00e6\u00f0i sem reist er til \u00edb\u00fa\u00f0ar fyrir eina fj\u00f6lskyldu'. Samkv\u00e6mt \u00feessu getur h\u00fasi\u00f0 \u00ed umr\u00e6ddri augl\u00fdsingu vitanlega ekki kallast <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em> \u2013 e\u00f0a hva\u00f0?<\/p>\n<p>Spurningin er hversu b\u00f3kstaflega vi\u00f0 viljum skilja or\u00f0i\u00f0 <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em>. Hugsum okkur f\u00f3lk sem hefur b\u00fai\u00f0 \u00ed h\u00fasi me\u00f0 einni \u00edb\u00fa\u00f0 en innr\u00e9ttar auka\u00edb\u00fa\u00f0 \u00ed kjallaranum fyrir b\u00f6rnin \u2013 h\u00e6ttir h\u00fasi\u00f0 \u00fe\u00e1 a\u00f0 vera <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em>? Vi\u00f0 getum kannski v\u00edsa\u00f0 til skilgreininga or\u00f0ab\u00f3kanna og sagt a\u00f0 eftir sem \u00e1\u00f0ur s\u00e9 h\u00fasi\u00f0 fyrir fj\u00f6lskylduna og geti \u00fev\u00ed \u00e1fram kallast <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em>. En ef b\u00f6rnin flytja \u00fat og foreldrarnir leigja \u00f3skyldu f\u00f3lki kjallara\u00edb\u00fa\u00f0ina \u2013 er \u00fea\u00f0 \u00e1 \u00feeim t\u00edmapunkti sem h\u00fasi\u00f0 h\u00e6ttir a\u00f0 vera <em>einb\u00fdlish\u00fas <\/em>af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki lengur ein fj\u00f6lskylda sem b\u00fdr \u00ed \u00fev\u00ed? E\u00f0a getum vi\u00f0 v\u00edsa\u00f0 til skilgreiningarinnar 'sem reist er til \u00edb\u00fa\u00f0ar fyrir eina fj\u00f6lskyldu' og sagt a\u00f0 h\u00fasi\u00f0 s\u00e9 \u00e1fram <em>einb\u00fdlish\u00fas <\/em>vegna \u00feess a\u00f0 \u00feannig var \u00fev\u00ed \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 vera \u00ed upphafi?<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er l\u00edka r\u00e9tt a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 \u00feegar vi\u00f0 metum hvort vi\u00f0 eigum a\u00f0 kalla tilteki\u00f0 h\u00fas <em>einb\u00fdlish\u00fas <\/em>\u00feekkjum vi\u00f0 oft ekki til innan dyra, og h\u00fas bera \u00fea\u00f0 ekki alltaf utan \u00e1 s\u00e9r hvort \u00ed \u00feeim er ein \u00edb\u00fa\u00f0 e\u00f0a fleiri \u2013 og \u00ed sumum tilvikum geta opinberar uppl\u00fdsingar jafnvel veri\u00f0 rangar, t.d. ef um \u00f3leyfisframkv\u00e6md er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00deess vegna skiptir m\u00e1li hvort okkur finnst h\u00fasi\u00f0 l\u00edta \u00fat eins og d\u00e6migert <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em> utan fr\u00e1 s\u00e9\u00f0, og vitanlega getum vi\u00f0 haft mismunandi hugmyndir um sl\u00edk h\u00fas. M\u00e9r finnst t.d. h\u00fas me\u00f0 risi og kvisti vera d\u00e6migert <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em> \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 sambyggt \u00f6\u00f0rum h\u00fasum en ekki \u201astakt h\u00fas\u2018 \u2013 \u00fe\u00f3tt <em>ra\u00f0h\u00fas <\/em>s\u00e9 <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/32474\">sk\u00fdrt<\/a> 'sambygg\u00f0 einb\u00fdlish\u00fas \u00ed r\u00f6\u00f0' finnst m\u00e9r ekki h\u00e6gt a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 or\u00f0 nema h\u00fasin s\u00e9u \u00f6ll eins og bygg\u00f0 sem heild \u00ed upphafi.<\/p>\n<p>Samkv\u00e6mt mynd hefur h\u00fasi\u00f0 \u00ed augl\u00fdsingunni sem nefnd var \u00ed upphafi einmitt \u00feessi d\u00e6miger\u00f0u einkenni <em>einb\u00fdlish\u00fass <\/em>a\u00f0 m\u00ednu mati \u2013 \u00fea\u00f0 er me\u00f0 ris og kvist, og \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 vissulega sambyggt \u00f6\u00f0rum h\u00fasum til beggja handa hefur \u00fea\u00f0 annan lit og byggingarlag og getur \u00fev\u00ed ekki kallast <em>ra\u00f0h\u00fas<\/em>, finnst m\u00e9r. Ekki er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>einb\u00fdlish\u00fas <\/em>\u00ed augl\u00fdsingunni v\u00edsi til \u00feess a\u00f0 h\u00fasi\u00f0 er eitt n\u00famer \u00ed fasteignaskr\u00e1, eins og nefnt var \u00ed umr\u00e6\u00f0unni. Au\u00f0vita\u00f0 m\u00e1 kalla \u00feessar vangaveltur um r\u00e9ttm\u00e6ti \u00feess a\u00f0 kalla h\u00fasi\u00f0 <em>einb\u00fdlish\u00fas<\/em> or\u00f0hengilsh\u00e1tt, en tilgangurinn er bara a\u00f0 benda \u00e1 hversu sn\u00fai\u00f0 getur veri\u00f0 a\u00f0 or\u00f0a skilgreiningar, jafnvel or\u00f0a sem okkur finnst hafa auglj\u00f3sa merkingu, og hversu varasamt \u00fea\u00f0 getur veri\u00f0 a\u00f0 skilja or\u00f0 b\u00f3kstaflega.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var h\u00e9r spurt: \u201eHva\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir einb\u00fdlish\u00fas?\u201c Tilefni\u00f0 var fasteignaaugl\u00fdsing \u00fear sem \u00ed l\u00fdsingu sag\u00f0i \u201eUm er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a 263,8 fm einb\u00fdlish\u00fas\u201c og \u00ed framhaldinu \u201e\u00cd h\u00fasinu eru fj\u00f3rar \u00edb\u00fa\u00f0ir\u201c. Auglj\u00f3st var a\u00f0 innleggsh\u00f6fundi og \u00fdmsum sem t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed umr\u00e6\u00f0unni fannst \u00feetta ekki ganga upp \u00fear sem einb\u00fdlish\u00fas hlyti a\u00f0 v\u00edsa til \u00feess [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6895","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6895"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6896,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6895\/revisions\/6896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}