{"id":6904,"date":"2024-10-07T13:37:42","date_gmt":"2024-10-07T13:37:42","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6904"},"modified":"2024-10-07T13:37:42","modified_gmt":"2024-10-07T13:37:42","slug":"eg-var-skilrikjadur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/07\/eg-var-skilrikjadur\/","title":{"rendered":"\u00c9g var skilr\u00edkja\u00f0ur"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi h\u00e9r \u00ed morgun var nefnt a\u00f0 s\u00f6gnin <em>skilr\u00edkja <\/em>hef\u00f0i veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed \u00fatvarps\u00fe\u00e6tti \u00ed merkingunni 'spyrja um skilr\u00edki', t.d. \u201e\u00feegar ma\u00f0ur er ekki lengur skilr\u00edkja\u00f0ur \u00ed \u00c1TVR\u201c og \u201eSkilr\u00edkja\u00f0u mig bara\u201c. \u00c9g haf\u00f0i aldrei heyrt \u00feetta e\u00f0a s\u00e9\u00f0 en vi\u00f0 athugun kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00feessi s\u00f6gn er nokku\u00f0 notu\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li eins og marka m\u00e1 af \u00fev\u00ed a\u00f0 um sext\u00edu d\u00e6mi eru um hana \u00ed samf\u00e9lagsmi\u00f0lahluta <em>Risam\u00e1lheildarinnar<\/em>. S\u00f6gnin er ekki alveg n\u00fd \u2013 elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef fundi\u00f0 um hana er tuttugu \u00e1ra gamalt, \u00e1 <em>Bland.is<\/em> 2004: \u201esvo hef \u00e9g lent \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 vera skilr\u00edkju\u00f0 inn \u00e1 18 \u00e1ra ball\u201c. \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2005 segir: \u201efannst \u00f3g\u00f3 asnalegt a\u00f0 vera 25 kas\u00f3l\u00e9tt og skilr\u00edkju\u00f0 inn \u00e1 18 \u00e1ra ball.\u201c En \u00feetta eru einu d\u00e6min eldri en t\u00edu \u00e1ra sem \u00e9g hef fundi\u00f0.<\/p>\n<p>En \u00e1ri\u00f0 2015 fara a\u00f0 sj\u00e1st d\u00e6mi um s\u00f6gnina <em>skilr\u00edkja <\/em>\u00e1 <em>twitter<\/em> \u2013 \u00f6ll d\u00e6min h\u00e9r \u00e1 eftir eru \u00fea\u00f0an. \u201eDyrav\u00f6r\u00f0urinn \u00e1 Dunkin Donuts skilr\u00edkja\u00f0i mig\u201c (2015), \u201eS\u00ed\u00f0an hven\u00e6r var breytt reglunum a\u00f0 n\u00fa \u00fearf skilr\u00edkja alla sem eru me\u00f0 \u00fe\u00e9r \u00feegar \u00fe\u00fa fer\u00f0 a\u00f0 versla?\u201c (2015), \u201e\u00dei\u00f0 hef\u00f0u\u00f0 \u00e1tt a\u00f0 skilr\u00edkja hana OG segja nei\u201c (2016), \u201eS\u00ed\u00f0asta skipti sem \u00e9g var skilr\u00edkja\u00f0ur \u00ed s\u00edg\u00f3kaupum var gle\u00f0istund\u201c (2016), \u201e\u00c9g er alltaf skilr\u00edkja\u00f0ur og \u00e9g vil \u00feakka l\u00fdtal\u00e6kninum m\u00ednum s\u00e9rstaklega fyrir \u00fea\u00f0\u201c (2017), \u201eAldrei veri\u00f0 jafn m\u00f3\u00f0gu\u00f0 yfir \u00fev\u00ed a\u00f0 vera skilr\u00edkju\u00f0\u201c (2018), \u201e\u00c9g var skilr\u00edkju\u00f0 \u00ed Danm\u00f6rku \u00feegar \u00e9g keypti bj\u00f3r\u201c (2018), \u201eHef ekki veri\u00f0 skilr\u00edkja\u00f0ur s\u00ed\u00f0an gr\u00edmuskylda h\u00f3fst \u00ed r\u00edkinu\u201c (2020), \u201e\u00c9g var skilr\u00edkju\u00f0 \u00ed sundi um daginn\u201c (2021).<\/p>\n<p>B\u00e6\u00f0i form og merking s\u00fdna lj\u00f3slega a\u00f0 s\u00f6gnin <em>skilr\u00edkja <\/em>er myndu\u00f0 af samsetta nafnor\u00f0inu <em>skilr\u00edki <\/em>sem oftast er haft \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li en a\u00f0 fornu var ekkert s\u00ed\u00f0ur \u00ed eint\u00f6lu eins og h\u00e9r hefur veri\u00f0 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/12\/13\/glatad-skilriki\/\">skrifa\u00f0<\/a> um \u2013 reyndar er nokku\u00f0 fari\u00f0 a\u00f0 bera \u00e1 eint\u00f6lunni aftur. Nafnor\u00f0i\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki gagns\u00e6tt, a.m.k. ekki fyrir n\u00fat\u00edma m\u00e1lnotendur \u2013 vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 l\u00e6ra hva\u00f0 or\u00f0i\u00f0 merkir en getum ekki \u00e1tta\u00f0 okkur \u00e1 \u00fev\u00ed \u00fat fr\u00e1 merkingu samsetningarli\u00f0anna. S\u00f6gnin er hins vegar a.m.k. h\u00e1lfgagns\u00e6 \u00fat fr\u00e1 nafnor\u00f0inu \u2013 vi\u00f0 sj\u00e1um strax a\u00f0 h\u00fan hl\u00fdtur a\u00f0 vera skyld \u00fev\u00ed \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 \u00feurfum kannski a\u00f0 l\u00e6ra \u00fat fr\u00e1 notkun hvernig skyldleikanum er h\u00e1tta\u00f0. \u00dea\u00f0 er raunar d\u00e6migert fyrir svokalla\u00f0 \u201egagns\u00e6i\u201c \u2013 \u00fea\u00f0 dugir sjaldnast til a\u00f0 greina merkingu n\u00e1kv\u00e6mlega.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 eru \u00fdmis d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00ed m\u00e1linu a\u00f0 samsett s\u00f6gn s\u00e9 ekki grunnmyndu\u00f0 sem sl\u00edk heldur leidd af samsettu nafnor\u00f0i \u2013 gott <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/11\/19\/ad-hesthusa-og-gradga-i-sig-matinn-eda-matnum\/\">d\u00e6mi<\/a> um \u00fea\u00f0 er s\u00f6gnin <em>hesth\u00fasa<\/em> sem auglj\u00f3slega er leidd af nafnor\u00f0inu <em>hesth\u00fas<\/em>. Myndun sagnarinnar <em>skilr\u00edkja <\/em>\u00e1 s\u00e9r \u00fev\u00ed sk\u00fdr ford\u00e6mi og er \u00ed fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00edslenskar or\u00f0myndunarreglur en au\u00f0vita\u00f0 \u00fearf a\u00f0 venjast henni. En \u00fev\u00ed er oft <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/03\/24\/skida-skauta-funda\/\">haldi\u00f0 fram<\/a> a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 \u201esagnam\u00e1l\u201c fremur en \u201enafnor\u00f0am\u00e1l\u201c og \u00e6skilegt s\u00e9 a\u00f0 nota eina s\u00f6gn \u00fear sem \u00feess er kostur fremur en samband sagnar og nafnor\u00f0s, t.d.<em> kanna <\/em>frekar en <em>gera k\u00f6nnun<\/em>. H\u00e9r h\u00f6fum vi\u00f0 einmitt eina s\u00f6gn sem kemur \u00ed sta\u00f0 or\u00f0asambands me\u00f0 s\u00f6gn og forsetningarli\u00f0, <em>spyrja um skilr\u00edki <\/em>(e\u00f0a <em>krefjast skilr\u00edkja<\/em>). \u00dev\u00ed s\u00e9 \u00e9g enga \u00e1st\u00e6\u00f0u til annars en fagna s\u00f6gninni <em>skilr\u00edkja<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi h\u00e9r \u00ed morgun var nefnt a\u00f0 s\u00f6gnin skilr\u00edkja hef\u00f0i veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed \u00fatvarps\u00fe\u00e6tti \u00ed merkingunni 'spyrja um skilr\u00edki', t.d. \u201e\u00feegar ma\u00f0ur er ekki lengur skilr\u00edkja\u00f0ur \u00ed \u00c1TVR\u201c og \u201eSkilr\u00edkja\u00f0u mig bara\u201c. \u00c9g haf\u00f0i aldrei heyrt \u00feetta e\u00f0a s\u00e9\u00f0 en vi\u00f0 athugun kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00feessi s\u00f6gn er nokku\u00f0 notu\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6904","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6905,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6904\/revisions\/6905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}