{"id":6924,"date":"2024-10-14T10:48:34","date_gmt":"2024-10-14T10:48:34","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6924"},"modified":"2024-10-14T10:48:34","modified_gmt":"2024-10-14T10:48:34","slug":"hvad-merkir-ekki-enntha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/14\/hvad-merkir-ekki-enntha\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir ekki enn\u00fe\u00e1?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi h\u00e9r \u00ed g\u00e6r var nefnt a\u00f0 setningar eins og <em>\u00feetta er ekki svona enn\u00fe\u00e1<\/em> v\u00e6ru n\u00faor\u00f0i\u00f0 stundum haf\u00f0ar \u00ed merkingunni '\u00feetta er ekki svona lengur' \u00ed sta\u00f0inn fyrir '\u00feetta er ekki enn or\u00f0i\u00f0 svona' sem v\u00e6ri hef\u00f0bundin merking. \u00deetta er eins og setningin <em>r\u00edkisstj\u00f3rnin er ekki enn\u00fe\u00e1 \u00ed vanda<\/em> v\u00e6ri notu\u00f0 \u00ed merkingunni 'r\u00edkisstj\u00f3rnin var \u00ed vanda en \u00fev\u00ed \u00e1standi er loki\u00f0' \u00ed sta\u00f0inn fyrir 'r\u00edkisstj\u00f3rnin siglir lygnan sj\u00f3 \u00fe\u00f3tt h\u00fan kunni a\u00f0 lenda \u00ed vanda s\u00ed\u00f0ar'. \u00dat fr\u00e1 \u00feessu f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r merkingu atviksor\u00f0sins <em>enn\u00fe\u00e1<\/em> (sem oftast er haft \u00ed einu or\u00f0i \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 vera <em>enn \u00fe\u00e1 <\/em>\u00ed <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/73509\">tveimur or\u00f0um<\/a> samkv\u00e6mt ritreglum). \u00dea\u00f0 kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 sk\u00fdringar or\u00f0ab\u00f3ka \u00e1 <em>enn\u00fe\u00e1<\/em> eru \u00e1 margan h\u00e1tt \u00f3fulln\u00e6gjandi vegna \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00e6r nefna ekki samspil <em>enn\u00fe\u00e1 <\/em>vi\u00f0 neitun.<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>enn\u00fe\u00e1 <\/em>sk\u00fdrt '\u00e1 n\u00fdjan leik, einu sinni enn' <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/10204\">og<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k '<\/em>n\u00fa sem fyrr, n\u00fana eins og hinga\u00f0 til' me\u00f0 d\u00e6munum <em>ertu enn\u00fe\u00e1 rei\u00f0ur \u00fat \u00ed mig?<\/em> og <em>\u00fea\u00f0 eru enn\u00fe\u00e1 til nokkrir mi\u00f0ar \u00e1 t\u00f3nleikana<\/em>. \u00deetta er r\u00e9tt svo langt sem \u00fea\u00f0 n\u00e6r, en \u00fea\u00f0 sem vantar er a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 \u00feegar <em>enn\u00fe\u00e1 <\/em>er nota\u00f0 me\u00f0 neitun v\u00edsar \u00fea\u00f0 til t\u00edmapunkts en ekki til vi\u00f0varandi \u00e1stands. \u00deannig merkir <em>\u00e9g er enn\u00fe\u00e1 svangur<\/em> a\u00f0 \u00e9g hafi veri\u00f0 svangur um t\u00edma og \u00fea\u00f0 \u00e1stand vari enn, en <em>\u00e9g er ekki enn\u00fe\u00e1 <\/em>(<em>or\u00f0inn<\/em>) <em>svangur <\/em>merkir a\u00f0 s\u00e1 t\u00edmapunktur a\u00f0 \u00e9g ver\u00f0i svangur s\u00e9 ekki kominn. \u00cd ensku er or\u00f0i\u00f0 <em>still <\/em>nota\u00f0 \u00ed fyrrnefndu merkingunni en <em>yet <\/em>\u00ed \u00feeirri s\u00ed\u00f0arnefndu (og \u00feess vegna m\u00e6tti e.t.v. segja a\u00f0 enska s\u00e9 n\u00e1kv\u00e6mari \u00fearna en \u00edslenska).<\/p>\n<p>\u00deegar <em>\u00feetta er ekki svona enn\u00fe\u00e1 <\/em>er nota\u00f0 \u00ed merkingunni '\u00feetta er ekki svona lengur', e\u00f0a '\u00feessu \u00e1standi er loki\u00f0', eins og nefnt var \u00ed upphafi er atviksor\u00f0i\u00f0 <em>ekki <\/em>l\u00e1ti\u00f0 neita \u00e1standsmerkingunni \u00ed sta\u00f0inn fyrir a\u00f0 b\u00faa til t\u00edmapunktsmerkingu eins og hef\u00f0 er fyrir a\u00f0 neitunin geri. \u00dea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r mj\u00f6g r\u00f6kr\u00e9tt \u2013 en \u00fea\u00f0 er ekki \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0. \u00dea\u00f0 r\u00edmar hins vegar vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem h\u00e9r hefur margoft veri\u00f0 sagt \u2013 m\u00e1li\u00f0 er ekki alltaf \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c og \u00fearf ekki a\u00f0 vera \u00fea\u00f0. En reyndar eru til a\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00fear sem <em>ekki <\/em>neitar \u00e1standsmerkingunni, t.d. \u00ed <a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/faersla\/398677\">halaspurningum<\/a> eins og <em>\u00feetta er ekki svona enn\u00fe\u00e1, er \u00fea\u00f0? <\/em>e\u00f0a <em>\u00fe\u00fa ert ekki enn\u00fe\u00e1 a\u00f0 vinna, er \u00fea\u00f0?<\/em> \u00dear er merkingin '\u00feessu \u00e1standi er loki\u00f0' alveg e\u00f0lileg en merkingin '\u00feessi t\u00edmapunktur er \u00f3kominn' \u00fatiloku\u00f0.<\/p>\n<p>S\u00fa breyting \u00e1 merkingu setninga me\u00f0 <em>ekki enn\u00fe\u00e1 <\/em>sem nefnd var \u00ed upphafi er \u00fev\u00ed mj\u00f6g skiljanleg. H\u00f6fundur innleggsins sem v\u00edsa\u00f0 var til taldi hana bundna vi\u00f0 yngra f\u00f3lk og \u00fea\u00f0 er hugsanlegt, en \u00fe\u00f3tt \u00e9g viti ekki hversu g\u00f6mul e\u00f0a \u00fatbreidd h\u00fan er finnst m\u00e9r l\u00edklegra a\u00f0 henni hafi brug\u00f0i\u00f0 fyrir lengi \u2013 vegna \u00feess a\u00f0 h\u00fan er r\u00f6kr\u00e9tt \u2013 en a\u00f0 um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a n\u00fdjung sem s\u00e9 a\u00f0 brei\u00f0ast \u00fat. Vissulega er \u00fea\u00f0 almennt s\u00e9\u00f0 r\u00e9tt a\u00f0 tv\u00edr\u00e6\u00f0ni getur veri\u00f0 \u00f3heppileg en \u00ed \u00feessu tilviki held \u00e9g a\u00f0 litlar l\u00edkur s\u00e9u \u00e1 misskilningi \u2013 d\u00e6mi eins og <em>\u00feetta er ekki svona enn\u00fe\u00e1 <\/em>\u00fear sem setningager\u00f0in leyfir b\u00e1\u00f0ar t\u00falkanir eru tilt\u00f6lulega f\u00e1 og \u00ed \u00feeim tilvikum myndu setningarlegt umhverfi og ytri a\u00f0st\u00e6\u00f0ur yfirleitt s\u00fdna \u00f3tv\u00edr\u00e6tt hva\u00f0a merkingu \u00e6tti a\u00f0 leggja \u00ed sambandi\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi h\u00e9r \u00ed g\u00e6r var nefnt a\u00f0 setningar eins og \u00feetta er ekki svona enn\u00fe\u00e1 v\u00e6ru n\u00faor\u00f0i\u00f0 stundum haf\u00f0ar \u00ed merkingunni '\u00feetta er ekki svona lengur' \u00ed sta\u00f0inn fyrir '\u00feetta er ekki enn or\u00f0i\u00f0 svona' sem v\u00e6ri hef\u00f0bundin merking. \u00deetta er eins og setningin r\u00edkisstj\u00f3rnin er ekki enn\u00fe\u00e1 \u00ed vanda v\u00e6ri notu\u00f0 \u00ed merkingunni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6924","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6924"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6925,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6924\/revisions\/6925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}