{"id":6942,"date":"2024-10-17T21:44:51","date_gmt":"2024-10-17T21:44:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6942"},"modified":"2024-10-18T15:47:09","modified_gmt":"2024-10-18T15:47:09","slug":"ad-leida-agreining-i-jord","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/17\/ad-leida-agreining-i-jord\/","title":{"rendered":"A\u00f0 lei\u00f0a \u00e1greining \u00ed j\u00f6r\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd vi\u00f0tali \u00e1 <em>V\u00edsi <\/em>\u00ed dag <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20242636689d\/skrifar-sundur-lyndid-ekki-bara-a-vinstri-graen\">sag\u00f0i<\/a> fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra: \u201eEkki s\u00edst \u00fev\u00ed vi\u00f0 \u00e1ttum \u00e1g\u00e6tis fund deginum \u00e1\u00f0ur og mitt mat var eftir \u00feann fund a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 \u00e1greining um til d\u00e6mis \u00fatlendingam\u00e1l.\u201c \u00c9g staldra\u00f0i vi\u00f0 sambandi\u00f0 <em>lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 <\/em>sem \u00e9g hef rekist \u00e1 nokkrum sinnum undanfari\u00f0, einkum \u00ed stj\u00f3rnm\u00e1laumr\u00e6\u00f0u. Reyndar eru d\u00e6mi um a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 nota\u00f0 \u00ed b\u00f3kstaflegri merkingu: \u201e\u00c1\u00f0ur hefur veri\u00f0 viki\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 anna\u00f0 skaut spennugjafans er leitt \u00ed j\u00f6r\u00f0\u201c segir \u00ed <em>B\u00e6ndabla\u00f0inu <\/em>1997. En sambandi\u00f0 er einnig nota\u00f0 um spennulosun \u00ed yfirf\u00e6r\u00f0ri merkingu eins og \u00ed \u00e1\u00f0urnefndu d\u00e6mi og \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>2013: \u201eVi\u00f0 hvetjum allar \u00fej\u00f3\u00f0ir [\u2026] til \u00feess a\u00f0 lei\u00f0a \u00feessa spennu \u00ed j\u00f6r\u00f0\u201c. \u00deessa merkingu er ekki a\u00f0 finna \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum, enda vir\u00f0ist h\u00fan ekki g\u00f6mul.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00feessa merkingu er \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>2005: \u201e\u00deessi s\u00e1ttager\u00f0 hef\u00f0i aldrei or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 veruleika nema vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed nefndina hef\u00f0u veri\u00f0 valdir stj\u00f3rnm\u00e1lamenn sem hef\u00f0u haft \u00feor og metna\u00f0 til \u00feess a\u00f0 lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 \u00feetta m\u00e1l.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2008 segir: \u201e\u00c9g vona \u00fev\u00ed a\u00f0 bak helgi ver\u00f0i b\u00fai\u00f0 a\u00f0 lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 obbann af \u00feeim erfi\u00f0u dipl\u00f3mat\u00edsku vandam\u00e1lum sem hafa tengst \u00feessum innl\u00e1nsreikningum.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2011 segir: \u201e\u00dea\u00f0 skiptir \u00fev\u00ed miklu m\u00e1li a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 lei\u00f0a deiluna \u00ed j\u00f6r\u00f0.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2013 segir: \u201eH\u00fan ber \u00fe\u00f3 auglj\u00f3slega me\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 \u00ed v\u00f6fflut\u00farunum t\u00f3kst oddvitum hennar ekki a\u00f0 lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 \u00e1greining um hvernig \u00e1 a\u00f0 efna kosningalofor\u00f0 Frams\u00f3knar.\u201c En fram um 2015 eru d\u00e6mi \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum s\u00e1raf\u00e1.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 sambandi\u00f0 vir\u00f0ist langoftast vera nota\u00f0 af stj\u00f3rnm\u00e1laf\u00f3lki \u2013 af r\u00famlega hundra\u00f0 d\u00e6mum um \u00fea\u00f0 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru um 60% \u00far \u00feingr\u00e6\u00f0um. \u00cd r\u00e6\u00f0u 2006 segir: \u201e\u00c9g hef n\u00fa veri\u00f0 \u00feeirrar sko\u00f0unar a\u00f0 langskynsamlegasta lei\u00f0in \u00ed \u00feessu sambandi s\u00e9 a\u00f0 \u00feessi \u00e1greiningur s\u00e9 leiddur \u00ed j\u00f6r\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 menn n\u00e1i samningum.\u201c \u00cd r\u00e6\u00f0u 2007 segir: \u201eEn \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 hv. \u00feingma\u00f0ur nefndi \u00feann \u00e1greining sem upp hefur komi\u00f0 og reyndar veri\u00f0 leiddur \u00ed j\u00f6r\u00f0 upp \u00e1 s\u00ed\u00f0kasti\u00f0.\u201c Alls eru 36 d\u00e6mi um sambandi\u00f0 \u00ed \u00feingr\u00e6\u00f0um fr\u00e1 2006-2014 en undanfarinn \u00e1ratug hefur \u00fea\u00f0 s\u00e9st meira og meira \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum \u2013 en meginhluti \u00feeirra d\u00e6ma sem \u00fear m\u00e1 finna er anna\u00f0hvort haf\u00f0ur eftir \u00feingm\u00f6nnum e\u00f0a \u00far stj\u00f3rnm\u00e1laumr\u00e6\u00f0u.<\/p>\n<p>L\u00edkingin \u00ed sambandinu er au\u00f0skilin \u2013 \u00fea\u00f0 er langoftast nota\u00f0 um m\u00e1l sem \u00e1greiningur hefur veri\u00f0 um, og merking \u00feess er greinilega a\u00f0 'lei\u00f0a til lykta, leysa' e\u00f0a '\u00farskur\u00f0a um'. \u00de\u00f3 er ekki alveg fr\u00edtt vi\u00f0 a\u00f0 'sl\u00e1 \u00e1 frest' og jafnvel 's\u00f3pa undir teppi\u00f0' g\u00e6ti stundum n\u00e1\u00f0 merkingunni betur \u2013 sum \u00feessara \u00e1greiningsm\u00e1la eru \u00feess e\u00f0lis a\u00f0 \u00f3l\u00edklegt er a\u00f0 b\u00fai\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 leysa \u00feau fyrir fullt og allt, sbr. \u201eleiddur \u00ed j\u00f6r\u00f0 upp \u00e1 s\u00ed\u00f0kasti\u00f0\u201c \u00ed d\u00e6mi h\u00e9r a\u00f0 framan. A\u00f0 <em>lei\u00f0a m\u00e1li\u00f0 \u00ed j\u00f6r\u00f0 <\/em>hlj\u00f3mar eins og \u00e1greiningurinn s\u00e9 grafinn en ekki endilega gleymdur og minnir svol\u00edti\u00f0 \u00e1 <em>grafa str\u00ed\u00f0s\u00f6xina <\/em>sem J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson sk\u00fdrir 's\u00e6ttast (oft t\u00edmabundi\u00f0)' \u00ed <em>Merg m\u00e1lsins<\/em>. En \u00feetta er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r \u00e1g\u00e6tis or\u00f0asamband \u00fe\u00f3tt ekki megi gleyma \u00f6\u00f0rum s\u00f6mu merkingar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd vi\u00f0tali \u00e1 V\u00edsi \u00ed dag sag\u00f0i fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra: \u201eEkki s\u00edst \u00fev\u00ed vi\u00f0 \u00e1ttum \u00e1g\u00e6tis fund deginum \u00e1\u00f0ur og mitt mat var eftir \u00feann fund a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 \u00e1greining um til d\u00e6mis \u00fatlendingam\u00e1l.\u201c \u00c9g staldra\u00f0i vi\u00f0 sambandi\u00f0 lei\u00f0a \u00ed j\u00f6r\u00f0 sem \u00e9g hef rekist \u00e1 nokkrum sinnum undanfari\u00f0, einkum \u00ed stj\u00f3rnm\u00e1laumr\u00e6\u00f0u. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6942","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6942"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6944,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6942\/revisions\/6944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}