{"id":6951,"date":"2024-10-20T13:18:50","date_gmt":"2024-10-20T13:18:50","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6951"},"modified":"2024-10-20T13:18:50","modified_gmt":"2024-10-20T13:18:50","slug":"biladslega-gott-ord","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/20\/biladslega-gott-ord\/","title":{"rendered":"Bila\u00f0slega gott or\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0an s\u00e1 \u00e9g <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/menning-og-daegurmal\/2024-10-20-eg-laet-mig-dreyma-og-hlakka-biladslega-til-424924\">fyrirs\u00f6gnina<\/a> \u201e\u00c9g l\u00e6t mig dreyma og hlakka bila\u00f0slega til\u201c \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins<\/em>. \u00c9g hef vissulega heyrt atviksor\u00f0i\u00f0 <em>bila\u00f0slega <\/em>\u00e1\u00f0ur en mundi ekki til a\u00f0 hafa s\u00e9\u00f0 \u00fea\u00f0 fyrr \u00ed ritu\u00f0u m\u00e1li. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>fundust \u00fe\u00f3 t\u00edu d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed <em>Monitor <\/em>2010: \u201e\u00dat\u00fard\u00f3pa\u00f0i m\u00f6r\u00f0urinn var bila\u00f0slega s\u00e6tur.\u201c \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru d\u00e6min t\u00e6plega fj\u00f6gur hundru\u00f0 \u2013 langflest af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum en \u00fe\u00f3 t\u00e6p fj\u00f6rut\u00edu af vef- og prentmi\u00f0lum. Elsta d\u00e6mi af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum er \u201esvo er hann bila\u00f0slega listr\u00e6nn\u201c \u00e1 <em>Bland.is <\/em>2004. \u00dear sem or\u00f0i\u00f0 kemur fyrst fyrir \u00fe\u00e1 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 textar af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum n\u00e1i allt aftur til \u00e1rsins 2000 m\u00e1 lei\u00f0a l\u00edkur a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 hafi veri\u00f0 mj\u00f6g n\u00fdlegt 2004 og s\u00e9 \u00fev\u00ed um \u00fea\u00f0 bil tuttugu \u00e1ra gamalt \u00ed m\u00e1linu.<\/p>\n<p>Notkun hvorugkynsmynda l\u00fdsingaror\u00f0a \u00ed st\u00f6\u00f0u atviksor\u00f0a \u00ed samb\u00f6ndum eins og <em>geggja\u00f0 gott<\/em> og <em>ge\u00f0veikt flott <\/em>er al\u00feekkt og hefur t\u00ed\u00f0kast \u00ed a.m.k. aldarfj\u00f3r\u00f0ung. \u201eFj\u00f6lm\u00f6rg [\u2026] or\u00f0 \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li hafa n\u00e1nast glata\u00f0 eigin merkingu en hafa \u00feess \u00ed sta\u00f0 fengi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem kalla m\u00e1 hlutverksmerkingu e\u00f0a \u00e1kv\u00e6\u00f0ismerkingu\u201c <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/73744\">segir<\/a> J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson. Sama grunnmerking getur falist \u00ed l\u00fdsingaror\u00f0inu <em>bila\u00f0ur <\/em>og hvorugkyn \u00feess hefur l\u00edka lengi veri\u00f0 nota\u00f0 \u00e1 sama h\u00e1tt \u2013 \u201e\u00fea\u00f0 segja allir a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 bila\u00f0 skemmtilegt\u201c segir \u00e1 <em>Hugi.is <\/em>2002, \u201eEr l\u00edka bila\u00f0 stressu\u00f0 \u00fat af vinnunni\u201c segir \u00e1 <em>Bland.is <\/em>2003. \u00deessa notkun m\u00e1 finna v\u00ed\u00f0ar en \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum \u2013 \u201eBila\u00f0 fyndi\u00f0!\u201c segir \u00ed <em>DV <\/em>2010, \u201e\u00deetta \u00cdslandsmet er bila\u00f0 gott\u201c segir \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2016.<\/p>\n<p>\u00deessi notkun hvorugkynsins <em>bila\u00f0 <\/em>sem atviksor\u00f0s vir\u00f0ist vera eldri en atviksor\u00f0i\u00f0 <em>bila\u00f0slega <\/em>enda e\u00f0lilegt a\u00f0 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 hvorugkyni\u00f0 liggi til grundvallar atviksor\u00f0inu. Tengsl or\u00f0anna sj\u00e1st gl\u00f6ggt \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9tt \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2013 \u00fear sem haft er eftir knattspyrnumanni: \u201e\u00dea\u00f0 er ekki eins og vi\u00f0 s\u00e9um bila\u00f0 reyndir \u00ed Evr\u00f3pukeppni\u201c en millifyrirs\u00f6gn \u00ed fr\u00e9ttinni er \u201eEkki bila\u00f0slega reyndir\u201c. V\u00e6ntanlega kemur myndin <em>bila\u00f0slega <\/em>til af \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e1lnotendum finnst \u00feurfa a\u00f0 einkenna or\u00f0i\u00f0 betur sem atviksor\u00f0 og b\u00e6ta \u00fev\u00ed hinni d\u00e6miger\u00f0u <em>-lega<\/em>-endingu atviksor\u00f0a vi\u00f0. Hugsanlegt er a\u00f0 l\u00edta \u00e1 <em>s<\/em>-i\u00f0 \u00e1 or\u00f0hlutaskilunum sem eignarfallsendingu hvorugkynsmyndarinnar <em>bila\u00f0 <\/em>en l\u00edklegra er \u00fe\u00f3 e\u00f0lilegra a\u00f0 l\u00edta \u00e1 \u00fea\u00f0 sem tengihlj\u00f3\u00f0 \u00fearna.<\/p>\n<p>Endingin <em>-leg<\/em>(<em>a<\/em>) er l\u00edka d\u00e6miger\u00f0 ending l\u00fdsingaror\u00f0a og oftast eru til samsvarandi atviksor\u00f0 og l\u00fdsingaror\u00f0 me\u00f0 henni, enda m\u00e1 finna f\u00e1ein d\u00e6mi um l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>bila\u00f0slegur <\/em>sem l\u00edklega er mynda\u00f0 af atviksor\u00f0inu frekar en \u00f6fugt. \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2004 segir: \u201eTalandi um bila\u00f0slega hr\u00e6\u00f0slu.\u201c \u00cd <em>Skessuhorni <\/em>2019 segir: \u201ePabbi er me\u00f0 bila\u00f0slegt hlaupablogg.\u201c En einnig m\u00e1 finna f\u00e1ein d\u00e6mi um atviksor\u00f0smyndina <em>bil\u00e6\u00f0islega<\/em>. \u00c1 <em>M\u00e1lefnin.com <\/em>2005 segir: \u201eallir h\u00e9rna sem \u00feykjast vera svona bil\u00e6\u00f0islega p\u00f3lit\u00edskir og m\u00e1lefnalegir hvar eru \u00feeir?\u201c \u00c1 <em>twitter <\/em>2017 segir: \u201e\u00deetta eru alveg bil\u00e6\u00f0islega flottar myndir sem \u00fe\u00fa ert a\u00f0 gera.\u201c L\u00edklega liggur beinast vi\u00f0 a\u00f0 l\u00edta \u00e1 myndina <em>bil\u00e6\u00f0islega <\/em>sem einhvers konar samsl\u00e1tt \u00e1 <em>bila\u00f0slega <\/em>og <em>\u00e6\u00f0islega<\/em>.<\/p>\n<p>F\u00f3lk getur au\u00f0vita\u00f0 haft mismunandi sko\u00f0anir \u00e1 \u00feessari m\u00e1lnotkun \u2013 b\u00e6\u00f0i \u00e1 notkun hvorugkynsmynda l\u00fdsingaror\u00f0a eins og <em>geggja\u00f0<\/em>, <em>ge\u00f0veikt <\/em>og <em>bila\u00f0<\/em> \u00ed st\u00f6\u00f0u atviksor\u00f0a til \u00e1herslu, og \u00e1 myndun og notkun atviksor\u00f0a eins og <em>bila\u00f0slega<\/em> (og <em>bil\u00e6\u00f0islega<\/em>). Vitanlega er \u00feetta upprunni\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li og tr\u00falegt a\u00f0 m\u00f6rgum finnist \u00fea\u00f0 eing\u00f6ngu eiga heima \u00fear, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi reyndar s\u00e9st nokku\u00f0 \u00e1 prenti \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu t\u00edu \u00e1rum. En r\u00e9tt er a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 merking \u00e1hersluor\u00f0a hefur tilhneigingu til a\u00f0 dofna me\u00f0 t\u00edmanum og \u00feess vegna eru alltaf a\u00f0 ver\u00f0a til n\u00fd og n\u00fd \u00e1hersluor\u00f0 \u2013 \u201eSvo vir\u00f0ist sem hver kynsl\u00f3\u00f0 komi s\u00e9r upp eigin or\u00f0afor\u00f0a af \u00feessum toga\u201c <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/73744\">segir<\/a> J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson. M\u00e9r finnst \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust a\u00f0 ergja sig yfir \u00feessu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0an s\u00e1 \u00e9g fyrirs\u00f6gnina \u201e\u00c9g l\u00e6t mig dreyma og hlakka bila\u00f0slega til\u201c \u00e1 vef R\u00edkis\u00fatvarpsins. \u00c9g hef vissulega heyrt atviksor\u00f0i\u00f0 bila\u00f0slega \u00e1\u00f0ur en mundi ekki til a\u00f0 hafa s\u00e9\u00f0 \u00fea\u00f0 fyrr \u00ed ritu\u00f0u m\u00e1li. \u00c1 t\u00edmarit.is fundust \u00fe\u00f3 t\u00edu d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed Monitor 2010: \u201e\u00dat\u00fard\u00f3pa\u00f0i m\u00f6r\u00f0urinn var bila\u00f0slega s\u00e6tur.\u201c \u00cd Risam\u00e1lheildinni eru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6951","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6952,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6951\/revisions\/6952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}