{"id":6959,"date":"2024-10-21T14:11:49","date_gmt":"2024-10-21T14:11:49","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6959"},"modified":"2024-10-21T14:46:08","modified_gmt":"2024-10-21T14:46:08","slug":"surdeigsdeig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/21\/surdeigsdeig\/","title":{"rendered":"S\u00fardeigsdeig"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g f\u00e9kk senda mynd af augl\u00fdsingu um <em>s\u00fardeigsdeig<\/em>. M\u00e9r fannst \u00feetta \u00ed fyrstu mj\u00f6g s\u00e9rkennilegt or\u00f0 \u2013 \u00fearna kemur <em>deig <\/em>tvisvar \u00ed r\u00f6\u00f0 \u00fe\u00f3tt <em>s\u00fardeig <\/em>vir\u00f0ist alveg n\u00e1 merkingunni, \u00e1n tv\u00edtekningar. En vi\u00f0 n\u00e1nari athugun fann \u00e9g fleiri d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0, m.a. eitt \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>: \u201eMargir segja a\u00f0 s\u00fardeigsdeig fari mun betur \u00ed meltinguna en venjulegt gerdeig\u201c segir \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2020. \u00c1 vefnum <em>meniga.is <\/em>segir: \u201eSvo \u00e1 \u00e9g alltaf \u00ed frystinum s\u00fardeigsdeig fr\u00e1 Garra.\u201c Auk \u00feess eru nokkur d\u00e6mi um <em>s\u00fardeigspizzadeig<\/em>, \u00fdmist \u00ed einu e\u00f0a tveimur or\u00f0um \u2013 \u00fea\u00f0 hlj\u00f3mar ekki eins undarlega vegna \u00feess a\u00f0 \u00fear kemur or\u00f0i\u00f0 e\u00f0a or\u00f0hlutinn <em>deig <\/em>ekki tvisvar \u00ed r\u00f6\u00f0. Or\u00f0i\u00f0 hlj\u00f3mar \u00fev\u00ed frekar eins og <em>b\u00edlaleigub\u00edll<\/em>, <em>bor\u00f0stofubor\u00f0<\/em>, <em>p\u00f6nnuk\u00f6kupanna<\/em> og a\u00f0rar \u00feekktar samsetningar.<\/p>\n<p>Forsendurnar fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0 eins og <em>s\u00fardeigsdeig <\/em>getur komi\u00f0 upp eru tv\u00e6r \u2013 b\u00e1\u00f0ar vel \u00feekktar og eiga vi\u00f0 um fj\u00f6lda or\u00f0a. Annars vegar hafa skilin milli or\u00f0hlutanna <em>s\u00far <\/em>og <em>deig <\/em>\u00ed <em>s\u00far<\/em><em>deig <\/em>dofna\u00f0 og hlutarnir renna saman \u00ed eina merkingarheild \u00ed huga okkar. Or\u00f0i\u00f0 fer \u00fe\u00e1 a\u00f0 v\u00edsa til \u00e1kve\u00f0innar tegundar af deigi frekar en til deigsins sj\u00e1lfs, \u00ed merkingunni 'blanda\u00f0, hr\u00e6rt e\u00f0a hno\u00f0a\u00f0 efni \u00ed brau\u00f0 og k\u00f6kur \u00e1\u00f0ur en baka\u00f0 er' eins og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/8035\">sk\u00fdringin<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> hlj\u00f3\u00f0ar, og \u00fev\u00ed merkir <em>s\u00fardeigsdeig <\/em>\u00ed raun 'hr\u00e6rt e\u00f0a hno\u00f0a\u00f0 efni af tegundinni s\u00fardeig' \u00ed d\u00e6minu \u00far <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em>. Hins vegar hefur or\u00f0i\u00f0 <em>deig<\/em> svo b\u00e6tt vi\u00f0 sig merkingunni 'afmarka\u00f0 efnismagn (oft k\u00fala e\u00f0a klumpur) \u00far deigi' eins og s\u00e9st \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 fari\u00f0 er a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu.<\/p>\n<p>Fleirtalan er \u00fe\u00f3 ekki n\u00fd \u2013 elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um hana er \u00ed fr\u00e9tt \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1948. \u00dea\u00f0 er reyndar s\u00e9rlega gott d\u00e6mi vegna \u00feess a\u00f0 \u00fear koma mismunandi merkingar or\u00f0sins <em>deig <\/em>vel fram. \u00cd fr\u00e9ttinni er tala\u00f0 um hr\u00e6riv\u00e9lar \u201esem hver getur b\u00fai\u00f0 til um 400 kg af deigi \u00ed einu\u201c. S\u00ed\u00f0an koma lyftiv\u00e9lar sem \u201esteypa [\u2026] deiginu \u00ed v\u00e9lar \u00e1 n\u00e6stu h\u00e6\u00f0 fyrir ne\u00f0an, er m\u00f3ta brau\u00f0in og flytja [\u2026] deigin a\u00f0 b\u00f6kunarofnunum\u201c. \u00cd fyrri d\u00e6munum tveimur er <em>deig <\/em>safnheiti og \u00fev\u00ed \u00ed eint\u00f6lu, en \u00ed seinasta d\u00e6minu er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 m\u00f3ta deigi\u00f0 \u00ed m\u00e1tulega klumpa og \u00fe\u00e1 er fleirtalan <em>deigin<\/em> notu\u00f0 um \u00f3b\u00f6ku\u00f0u brau\u00f0in. \u00cd d\u00e6minu af <em>meniga.is<\/em> h\u00e9r a\u00f0 framan hefur <em>s\u00fardeigsdeig <\/em>samb\u00e6rilega merkingu og merkir \u00fev\u00ed \u00ed raun 'k\u00fala e\u00f0a klumpur \u00far s\u00fardeigi'.<\/p>\n<p>Merkingarlega s\u00e9\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00ed raun ekkert vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>s\u00fardeigsdeig <\/em>a\u00f0 athuga. Or\u00f0hlutinn <em>deig <\/em>hefur \u00fear tv\u00e6r mismunandi merkingar og \u00fev\u00ed er ekki um merkingarlega tv\u00edtekningu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 ekki frekar en \u00ed t.d. <em>tr\u00e9her\u00f0atr\u00e9 <\/em>\u00fear sem a\u00f0eins fyrra <em>tr\u00e9<\/em>-i\u00f0 v\u00edsar til efnis en \u00fea\u00f0 seinna er merkingarlega runni\u00f0 saman vi\u00f0 <em>her\u00f0a- <\/em>\u00ed or\u00f0inu <em>her\u00f0atr\u00e9 <\/em>sem v\u00edsar til ger\u00f0ar og hlutverks en ekki (lengur) til efnis. Fr\u00e1 or\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i er hins vegar \u00f3neitanlega d\u00e1l\u00edti\u00f0 kl\u00fa\u00f0urslegt a\u00f0 sami or\u00f0hluti s\u00e9 tv\u00edtekinn \u00ed einu og sama or\u00f0inu, einkum tvisvar \u00ed r\u00f6\u00f0. Einhverjar hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur eru \u00fe\u00f3 til, svo sem <em>aflandsland<\/em>, <em>ferskvatnsvatn<\/em> og <em>dj\u00fapsj\u00e1varsj\u00f3r<\/em>, og sj\u00e1lfsagt myndum vi\u00f0 venjast <em>s\u00fardeigsdeigi <\/em>ef \u00fea\u00f0 k\u00e6mist \u00ed verulega notkun \u2013 \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur bara a\u00f0 koma \u00ed lj\u00f3s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g f\u00e9kk senda mynd af augl\u00fdsingu um s\u00fardeigsdeig. M\u00e9r fannst \u00feetta \u00ed fyrstu mj\u00f6g s\u00e9rkennilegt or\u00f0 \u2013 \u00fearna kemur deig tvisvar \u00ed r\u00f6\u00f0 \u00fe\u00f3tt s\u00fardeig vir\u00f0ist alveg n\u00e1 merkingunni, \u00e1n tv\u00edtekningar. En vi\u00f0 n\u00e1nari athugun fann \u00e9g fleiri d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0, m.a. eitt \u00e1 t\u00edmarit.is: \u201eMargir segja a\u00f0 s\u00fardeigsdeig fari mun betur \u00ed meltinguna en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6959","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6959"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6959\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6962,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6959\/revisions\/6962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}