{"id":6977,"date":"2024-10-23T12:27:10","date_gmt":"2024-10-23T12:27:10","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6977"},"modified":"2024-10-23T12:46:59","modified_gmt":"2024-10-23T12:46:59","slug":"ad-koma-vid-kaunin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/23\/ad-koma-vid-kaunin\/","title":{"rendered":"\u00de\u00fa komst vi\u00f0 kaunin \u00ed m\u00e9r"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdlega s\u00e1 \u00e9g \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum a\u00f0 ger\u00f0 var athugasemd vi\u00f0 setninguna \u201e\u00dea\u00f0 kom vi\u00f0 kaunin \u00ed m\u00e9r\u201c sem innleggsh\u00f6fundur haf\u00f0i heyrt \u00ed \u00fatvarpi og vildi frekar hafa <em>kaunin <strong>\u00e1<\/strong> m\u00e9r<\/em>. Um forsetninguna <em>\u00ed <\/em>\u00ed \u00feessu sambandi eru \u00fe\u00f3 g\u00f6mul d\u00e6mi og henni breg\u00f0ur fyrir \u00f6\u00f0ru hverju. Elsta d\u00e6mi\u00f0 er \u00ed <em>Sk\u00edrni <\/em>1886: \u201een \u00fear \u00f3v\u00e6gilega komi\u00f0 vi\u00f0 kaunin \u00ed landstj\u00f3rnarfarinu.\u201c \u00cd <em>N\u00fdjum kv\u00f6ldv\u00f6kum <\/em>1924 segir: \u201ejeg haf\u00f0i gaman af a\u00f0 koma vi\u00f0 kaunin \u00ed tr\u00faarvinglssamvisku hans.\u201c \u00cd <em>L\u00edfi og list <\/em>1950 segir: \u201es\u00fa list, sem kemur svo oft vi\u00f0 kaunin \u00ed fri\u00f0s\u00f6mum og raunh\u00e6fum borgurum.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1957 segir: \u201e\u00deetta vir\u00f0ist hafa komi\u00f0 heldur illa vi\u00f0 kaunin \u00ed a\u00f0alritstj\u00f3ranum.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2010 segir: \u201eFj\u00e1rm\u00e1lakreppan kom vi\u00f0 kaunin \u00ed rekstri Hamleys.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 er hvorki a\u00f0 finna <em>koma vi\u00f0 kaunin <strong>\u00e1<\/strong> <\/em>n\u00e9 <em>kaunin <strong>\u00ed<\/strong> <\/em>en \u00fear er hins vegar gefi\u00f0 sambandi\u00f0 <em>koma vi\u00f0 kaunin <strong>hj\u00e1<\/strong> e-m<\/em> \u00ed s\u00f6mu merkingu. \u00deessu sambandi breg\u00f0ur fyrir \u00f6\u00f0ru hverju \u2013 elsta d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Vestra <\/em>1905: \u201e\u00dea\u00f0 vir\u00f0ist hafa komi\u00f0 vi\u00f0 kaunin hj\u00e1 ritstj.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1930 segir: \u201eMjer er \u00fea\u00f0 sjerst\u00f6k \u00e1n\u00e6gja a\u00f0 d\u00f3mur nor\u00f0lensku kvennanna um \u201e\u00f3vanda\u00f0a lesm\u00e1li\u00f0\u201c hefir komi\u00f0 vi\u00f0 kaunin hj\u00e1 ritstj\u00f3ra T\u00edmans.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1954 segir: \u201eEn \u00fea\u00f0 kom vi\u00f0 kaunin hj\u00e1 republikunum.\u201c \u00cd <em>Sk\u00edrni <\/em>1960 segir: \u201eV\u00ed\u00f0a \u00ed s\u00f6gunni er og komi\u00f0 vi\u00f0 kaunin hj\u00e1 au\u00f0st\u00e9ttunum.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2010 segir: \u201eMatv\u00e6lafyrirt\u00e6ki segja \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt a\u00f0 \u00feessar miklu ver\u00f0h\u00e6kkanir komi vi\u00f0 kaunin hj\u00e1 neytendum.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0um \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum kom fram a\u00f0 flestum fannst \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 tala um <em>kaunin <strong>\u00ed<\/strong> m\u00e9r <\/em>og vildu tala um <em>kaunin <strong>\u00e1<\/strong> m\u00e9r <\/em>\u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>kaun <\/em>merkir 's\u00e1r' og s\u00e1r eru utan <strong><em>\u00e1<\/em><\/strong> l\u00edkamanum, ekki inni <strong><em>\u00ed<\/em><\/strong> honum. \u00deetta er \u00fat af fyrir sig r\u00e9tt svo langt sem \u00fea\u00f0 n\u00e6r, en h\u00e9r skiptir m\u00e1li a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>koma vi\u00f0 kaunin <\/em>er aldrei nota\u00f0 um l\u00edkamleg s\u00e1r heldur \u00e6vinlega \u00ed yfirf\u00e6r\u00f0ri merkingu \u2013 <em>koma vi\u00f0 kaunin \u00e1 <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/23555\">sk\u00fdrt<\/a> 'nefna \u00fea\u00f0 sem er vi\u00f0kv\u00e6mast' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> og 'koma vi\u00f0 aumu blettina \u00e1 e-m' \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em>. \u00deess vegna er ekki endilega lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feurfi a\u00f0 nota s\u00f6mu forsetningu og er notu\u00f0 \u00feegar tala\u00f0 er um l\u00edkamleg s\u00e1r \u2013 \u00feeir aumu blettir sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a eru ekki l\u00edkamlegs e\u00f0lis heldur tilfinningalegs, og \u00fev\u00ed ekki \u00fatvortis.<\/p>\n<p>Vitanlega getur f\u00f3lk eftir sem \u00e1\u00f0ur kosi\u00f0 a\u00f0 halda upphaflegu l\u00edkingunni og tala um <em>kaunin \u00e1<\/em> \u2013 \u00fea\u00f0 er elst \u00feessara sambanda: \u201eKon\u00e1ll hefir komi\u00f0 vi\u00f0 kaunin \u00e1 \u00feeim sambandsr\u00edkjam\u00f6nnum\u201c segir \u00ed <em>Sk\u00edrni <\/em>1844. N\u00e6sta d\u00e6mi kemur reyndar ekki fyrr en h\u00e1lfri \u00f6ld s\u00ed\u00f0ar og sambandi\u00f0 var s\u00e1rasjaldg\u00e6ft fram um 1930 en hefur veri\u00f0 algengt s\u00ed\u00f0an, einkum eftir 1970. \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 r\u00edk m\u00e1lvenja er fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um <em>kaunin <strong>\u00e1<\/strong><\/em> og m\u00e9r dettur ekki anna\u00f0 \u00ed hug en m\u00e6la me\u00f0 a\u00f0 f\u00f3lk haldi sig vi\u00f0 hana. En \u00fe\u00f3tt eitt s\u00e9 r\u00e9tt \u00fearf anna\u00f0 ekki a\u00f0 vera rangt \u2013 \u00fea\u00f0 er skiljanlegt a\u00f0 <em>\u00ed <\/em>e\u00f0a <em>hj\u00e1 <\/em>s\u00e9 nota\u00f0 \u00ed \u00feessu sambandi vegna \u00feess a\u00f0 um yfirf\u00e6r\u00f0a merkingu er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til \u00feess a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 gert enda g\u00f6mul ford\u00e6mi fyrir \u00fev\u00ed \u00far v\u00f6ndu\u00f0u m\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdlega s\u00e1 \u00e9g \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum a\u00f0 ger\u00f0 var athugasemd vi\u00f0 setninguna \u201e\u00dea\u00f0 kom vi\u00f0 kaunin \u00ed m\u00e9r\u201c sem innleggsh\u00f6fundur haf\u00f0i heyrt \u00ed \u00fatvarpi og vildi frekar hafa kaunin \u00e1 m\u00e9r. Um forsetninguna \u00ed \u00ed \u00feessu sambandi eru \u00fe\u00f3 g\u00f6mul d\u00e6mi og henni breg\u00f0ur fyrir \u00f6\u00f0ru hverju. Elsta d\u00e6mi\u00f0 er \u00ed Sk\u00edrni 1886: \u201een \u00fear \u00f3v\u00e6gilega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6977","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6977"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6980,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6977\/revisions\/6980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}