{"id":6992,"date":"2024-10-26T17:11:32","date_gmt":"2024-10-26T17:11:32","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=6992"},"modified":"2024-10-26T22:52:05","modified_gmt":"2024-10-26T22:52:05","slug":"storort-hros","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/26\/storort-hros\/","title":{"rendered":"St\u00f3rort hr\u00f3s"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 vefnum <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>var \u00ed g\u00e6r <a href=\"https:\/\/fotbolti.net\/news\/25-10-2024\/storord-i-gard-sveindisar-er-ad-komast-i-heimsklassa\">fyrirs\u00f6gnin<\/a> \u201eSt\u00f3ror\u00f0 \u00ed gar\u00f0 Sveind\u00edsar \u2013 \u201eEr a\u00f0 komast \u00ed heimsklassa\u201c\u201c. Eins og seinni hluti fyrirsagnarinnar bendir til v\u00edsar fyrri hlutinn til \u00feess a\u00f0 Sveind\u00edsi hafi veri\u00f0 hr\u00f3sa\u00f0, og \u00ed innleggi h\u00e9r \u00e1\u00f0an var spurt: \u201eEr \u00feetta ekki \u00f3venjulegt um hr\u00f3syr\u00f0i?\u201c \u00c9g t\u00f3k undir \u00fea\u00f0 og benti \u00e1 a\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>st\u00f3ror\u00f0ur <\/em>sk\u00fdrt 'sem notar st\u00f3r, \u00feung or\u00f0, g\u00edfuryrtur' e\u00f0a 'sk\u00f6mm\u00f3ttur' \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er \u00fea\u00f0 <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/39704\">sk\u00fdrt<\/a> 'sem notar st\u00f3r og gr\u00f3f or\u00f0'. \u00c9g f\u00e9kk samt bak\u00feanka og f\u00f3r a\u00f0 velta \u00fev\u00ed fyrir m\u00e9r hvort <em>st\u00f3ror\u00f0ur <\/em>v\u00e6ri alltaf neikv\u00e6tt or\u00f0 og hvort <em>st\u00f3r or\u00f0<\/em> v\u00e6ru alltaf neikv\u00e6\u00f0, e\u00f0a hvort h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 vera <em>st\u00f3ror\u00f0ur <\/em>\u00e1 j\u00e1kv\u00e6\u00f0an h\u00e1tt, eins og or\u00f0i\u00f0 er nota\u00f0 \u00ed umr\u00e6ddri fyrirs\u00f6gn.<\/p>\n<p>\u00cd fornu m\u00e1li vir\u00f0ist <em>st\u00f3ror\u00f0ur <\/em>merkja 'yfirl\u00e6tislegur' e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt \u2013 \u201aer hovmodig i sine Udtalelser\u2018 <a href=\"https:\/\/old-norwegian-dictionary.vercel.app\/word\/allstorordr\">segir<\/a> \u00ed <em>Ordbog over det gamle norske Sprog<\/em> eftir Johan Fritzner. \u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 er or\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/251924\">sk\u00fdrt<\/a> 'som bruger store ord; stortalende' en <em>stortalende <\/em><a href=\"https:\/\/ordnet.dk\/ddo\/ordbog?query=stortalende\">merkir<\/a> 'som praler, overdriver eller virker selvh\u00e6vdende', \u00fe.e. 'sem gortar, \u00fdkir e\u00f0a virkar sj\u00e1lfbirgingslegur'. Samkv\u00e6mt \u00feessum sk\u00fdringum vir\u00f0ist or\u00f0i\u00f0 helst v\u00edsa til \u00feess a\u00f0 'taka st\u00f3rt upp \u00ed sig' e\u00f0a 'taka dj\u00fapt \u00ed \u00e1rinni' og s\u00fa er t.d. merkingin \u00ed \u201eHann vill \u00fe\u00f3 ekki vera st\u00f3ror\u00f0ur um framt\u00ed\u00f0ina, enn sem komi\u00f0 er\u201c \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>2021. St\u00f3ru or\u00f0in \u00feurfa ekki endilega a\u00f0 vera gr\u00f3f eins og sk\u00fdringar n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3kanna benda til, \u00fe\u00f3tt svo s\u00e9 vissulega oft.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Sk\u00edrni <\/em>1936 segir Einar \u00d3lafur Sveinsson: \u201eskr\u00e1setjarinn segir \u00fe\u00e1 jarteikn mj\u00f6g g\u00e6tilega, en gefur \u00ed skyn, a\u00f0 sumir s\u00e9u st\u00f3ror\u00f0ari \u00ed lofi um hana, og a\u00f0 svo mundi vera \u00ed \u00fatlendum jarteiknab\u00f3kum.\u201c H\u00e9r er <em>st\u00f3ror\u00f0ur <\/em>auglj\u00f3slega nota\u00f0 \u00e1 j\u00e1kv\u00e6\u00f0an h\u00e1tt \u00ed merkingunni 'taka dj\u00fapt \u00ed \u00e1rinni', og m\u00e9r finnst \u00feetta ekkert \u00f3e\u00f0lilegt. Hins vegar s\u00e9 \u00e9g ekki betur en sambandi\u00f0 <em>st\u00f3ror\u00f0ur \u00ed gar\u00f0 <\/em>s\u00e9 \u00e6vinlega nota\u00f0 neikv\u00e6tt \u2013 \u00ed \u00fev\u00ed felist alltaf einhvers konar \u00e1deila e\u00f0a \u00e1r\u00e1s en aldrei hr\u00f3s. Ni\u00f0ursta\u00f0an er \u00fev\u00ed s\u00fa a\u00f0 fyrirs\u00f6gn eins og <em>St\u00f3ror\u00f0 \u00ed hr\u00f3si um Sveind\u00edsi<\/em> hef\u00f0i samr\u00fdmst \u00edslenskri m\u00e1lhef\u00f0 \u2013 og jafnvel <em>St\u00f3ror\u00f0 um Sveind\u00edsi <\/em>\u00ed j\u00e1kv\u00e6\u00f0ri merkingu ef \u201eEr a\u00f0 komast \u00ed heimsklassa\u201c fylgdi \u00e1 eftir \u2013 en fyrirs\u00f6gnin eins og h\u00fan er \u00e1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>geri \u00fea\u00f0 ekki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 vefnum f\u00f3tbolti.net var \u00ed g\u00e6r fyrirs\u00f6gnin \u201eSt\u00f3ror\u00f0 \u00ed gar\u00f0 Sveind\u00edsar \u2013 \u201eEr a\u00f0 komast \u00ed heimsklassa\u201c\u201c. Eins og seinni hluti fyrirsagnarinnar bendir til v\u00edsar fyrri hlutinn til \u00feess a\u00f0 Sveind\u00edsi hafi veri\u00f0 hr\u00f3sa\u00f0, og \u00ed innleggi h\u00e9r \u00e1\u00f0an var spurt: \u201eEr \u00feetta ekki \u00f3venjulegt um hr\u00f3syr\u00f0i?\u201c \u00c9g t\u00f3k undir \u00fea\u00f0 og benti \u00e1 a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-6992","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6992"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6997,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6992\/revisions\/6997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}