{"id":7025,"date":"2024-10-31T14:21:07","date_gmt":"2024-10-31T14:21:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7025"},"modified":"2024-10-31T14:42:50","modified_gmt":"2024-10-31T14:42:50","slug":"reikistefna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/10\/31\/reikistefna\/","title":{"rendered":"Reikistefna"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0myndin <em>reikistefna <\/em>sem oft er notu\u00f0 \u00ed sta\u00f0 <em>rekistefna <\/em>hefur stundum veri\u00f0 til umr\u00e6\u00f0u h\u00e9r og \u00ed \u00f6\u00f0rum m\u00e1lfarsh\u00f3pum. Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>rekistefna <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/33061\">sk\u00fdrt<\/a> 'miki\u00f0 vesen, miki\u00f0 m\u00e1l' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> og 'afskipti, \u00edhlutun, rex' \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em><a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/15029\">\u00fear<\/a> sem \u00fea\u00f0 er tali\u00f0 fr\u00e1 18. \u00f6ld og sagt \u201eefal\u00edti\u00f0\u201c skylt s\u00f6gninni <em>reka<\/em> og nafnor\u00f0inu <em>rek<\/em> \u00ed <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/33049\">merkingunni<\/a> '\u00fea\u00f0 \u00feegar e-\u00f0 rekur (fyrir straumi, \u00e1 hafi)'. Elsta <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/379432\">d\u00e6mi<\/a> um or\u00f0i\u00f0 \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3lans er \u00far <em>Fer\u00f0ab\u00f3k T\u00f3masar S\u00e6mundssonar <\/em>fr\u00e1 fj\u00f3r\u00f0a \u00e1ratug n\u00edtj\u00e1ndu aldar: \u201eF\u00e9kk eg \u00fe\u00f3 \u00e1\u00f0ur lauk k\u00e1tliga rekistefnu.\u201c \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru t\u00e6p 1700 d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 sem var algengt \u00e1 seinasta hluta n\u00edtj\u00e1ndu aldar og alla tuttugustu \u00f6ld en hefur heldur fari\u00f0 dalandi \u00e1 \u00feessari \u00f6ld.<\/p>\n<p>En myndin <em>reikistefna <\/em>er ekki n\u00fd \u2013 elsta d\u00e6mi um hana er \u00ed <em>Heimskringlu <\/em>1896: \u201eL\u00fdkur \u00fear fyrsta kaflanum \u00ed \u00feessari reiki-stefnu s\u00f6gu.\u201c N\u00e6sta d\u00e6mi er svo ekki fyrr en \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1954: \u201ek\u00e6r\u00f0i h\u00fasb\u00e6ndur s\u00edna fyrir svelti, og var\u00f0 \u00far mikil reikistefna.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1958 segir: \u201eAnnars er \u00f3\u00fearfi a\u00f0 gera nokkra reikistefnu \u00fat af \u00feessu.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1959 segir: \u201eAf \u00feessu ver\u00f0ur l\u00f6ng reikistefna og m\u00e1laferli.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1966 segir: \u201eVarla \u00feykir \u00fev\u00ed a\u00f0 gera reikistefnu \u00fat af sm\u00e1munum.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1969 segir: \u201eVi\u00f0 erum allir lita\u00f0ir \u00e1 einn e\u00f0a annan h\u00e1tt svo a\u00f0 hvers vegna er \u00fe\u00e1 \u00f6ll \u00feessi reikistefna?\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1982 segir: \u201eVi\u00f0 spur\u00f0um Gu\u00f0mund um m\u00e1l Haraldar \u00d3lafssonar, sem nokkur reikistefna var\u00f0 \u00fat af.\u201c<\/p>\n<p>\u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru t\u00e6p 40 d\u00e6mi um <em>reikistefna<\/em> og vegna \u00feess a\u00f0 \u00feau eru svo f\u00e1 og dreifast yfir svo langan t\u00edma er h\u00e6gt a\u00f0 l\u00edta \u00e1 \u00feau sem tilviljanakennd fr\u00e1vik e\u00f0a villur frekar en upphaf m\u00e1lbreytingar. \u00deetta vir\u00f0ist hins vegar vera a\u00f0 breytast ef marka m\u00e1 <em>Risam\u00e1lheildina <\/em>sem inniheldur einkum texta fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld. \u00dear eru alls r\u00fam 500 d\u00e6mi um <em>rekistefna <\/em>en 200 um <em>reikistefna<\/em>, \u00fear af meginhlutinn \u00far vef- og prentmi\u00f0lum. \u00cd samf\u00e9lagsmi\u00f0lahlutanum sem endurspeglar \u00f3formlegt m\u00e1l sn\u00fdst hlutfalli\u00f0 vi\u00f0 \u2013 \u00fear eru 24 d\u00e6mi um <em>rekistefna <\/em>en 34 um <em>reikistefna<\/em>. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 myndin <em>reikistefna <\/em>s\u00e6kir mj\u00f6g \u00e1, b\u00e6\u00f0i \u00ed formlegu og \u00f3formlegu m\u00e1li, og \u00fea\u00f0 sk\u00fdrir a\u00f0 einhverju leyti dalandi t\u00ed\u00f0ni myndarinnar <em>rekistefna <\/em>sem \u00e1\u00f0ur var nefnd.<\/p>\n<p>Sk\u00fdringin \u00e1 myndinni <em>reikistefna <\/em>er sennilega s\u00fa a\u00f0 m\u00e1lnotendur tengi or\u00f0i\u00f0 vi\u00f0 <em>reik <\/em>\u00ed <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/32993\">merkingunni<\/a> 'flakk, r\u00e1f' eins og \u00ed <em>vera \u00e1 reiki<\/em> sem merkir 'vera \u00f3lj\u00f3st' e\u00f0a '\u00f3st\u00f6\u00f0ugt, breytilegt'. \u00dea\u00f0 er merkingarlega e\u00f0lilegt og l\u00edklega gagns\u00e6rra en tengingin vi\u00f0 <em>rek <\/em>sem er kannski ekki auglj\u00f3s. \u00deegar vi\u00f0 b\u00e6tist a\u00f0 frambur\u00f0armunur \u00e1 <em>rekistefna <\/em>og <em>reikistefna <\/em>er mj\u00f6g l\u00edtill er \u00feetta e\u00f0lileg breyting, b\u00e6\u00f0i hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega og merkingarlega. Svo getur f\u00f3lk haft s\u00ednar sko\u00f0anir \u00e1 \u00fev\u00ed hvort h\u00fan s\u00e9 \u00f3\u00e6skileg. M\u00e9r finnst h\u00fan skemmtileg vegna \u00feess a\u00f0 h\u00fan s\u00fdnir hversu r\u00f6klegar m\u00e1lbreytingar eru i\u00f0ulega, andst\u00e6tt \u00fev\u00ed sem oft er tali\u00f0 \u2013 hvernig m\u00e1lnotendur leita (oftast \u00f3me\u00f0vita\u00f0) a\u00f0 sk\u00fdringum og hli\u00f0st\u00e6\u00f0um, og komast a\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u. Getur h\u00fan veri\u00f0 r\u00f6ng?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0myndin reikistefna sem oft er notu\u00f0 \u00ed sta\u00f0 rekistefna hefur stundum veri\u00f0 til umr\u00e6\u00f0u h\u00e9r og \u00ed \u00f6\u00f0rum m\u00e1lfarsh\u00f3pum. Nafnor\u00f0i\u00f0 rekistefna er sk\u00fdrt 'miki\u00f0 vesen, miki\u00f0 m\u00e1l' \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k og 'afskipti, \u00edhlutun, rex' \u00ed \u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k \u00fear sem \u00fea\u00f0 er tali\u00f0 fr\u00e1 18. \u00f6ld og sagt \u201eefal\u00edti\u00f0\u201c skylt s\u00f6gninni reka og nafnor\u00f0inu rek \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7025","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7025"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7025\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7030,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7025\/revisions\/7030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}