{"id":7035,"date":"2024-11-02T15:54:37","date_gmt":"2024-11-02T15:54:37","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7035"},"modified":"2024-11-02T15:54:37","modified_gmt":"2024-11-02T15:54:37","slug":"framburdur-erlendra-heita-i-islensku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/11\/02\/framburdur-erlendra-heita-i-islensku\/","title":{"rendered":"Frambur\u00f0ur erlendra heita \u00ed \u00edslensku"},"content":{"rendered":"<p>M\u00e9r finnst \u00e9g taka eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 frambur\u00f0ur \u00fdmissa erlendra sta\u00f0aheita hafi breyst \u00ed seinni t\u00ed\u00f0. Heiti r\u00edkjanna <em>California <\/em>og <em>Pennsylvania <\/em>\u00ed Bandar\u00edkjunum voru \u00ed m\u00ednu ungd\u00e6mi oftast a\u00f0l\u00f6gu\u00f0 \u00edslenskum frambur\u00f0arreglum \u2013 borin fram me\u00f0 \u00e1herslu \u00e1 fyrsta atkv\u00e6\u00f0i og \u00fea\u00f0 fyrrnefnda me\u00f0 innskots-<em>d <\/em>\u00e1 milli <em>r <\/em>og <em>n<\/em>, -<em>rdn\u00ad- <\/em>(eins og \u00ed l\u00fdsingaror\u00f0inu <em>forn<\/em>) og \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda me\u00f0 <em>a <\/em>\u00ed <em>-van-<\/em>. N\u00fa heyri \u00e9g \u00e6 oftar a\u00f0 frambur\u00f0ur \u00feessara heita er a\u00f0 n\u00e1lgast amer\u00edska frambur\u00f0inn \u2013 sambandi\u00f0 <em>-rn- <\/em>\u00ed <em>Kalifo<strong>rn<\/strong>\u00eda <\/em>er bori\u00f0 fram \u00e1n <em>d<\/em>-innskotsins (eins og \u00ed samsetningunni <em>hor-n\u00f6s<\/em>) og <em>Pennsylvan\u00eda <\/em>er bori\u00f0 fram me\u00f0 <em>ei <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>a<\/em>, <em>Pennsylv<strong>ei<\/strong>n\u00eda<\/em>. B\u00e6\u00f0i heitin eru l\u00edka oft borin fram me\u00f0 a\u00f0al\u00e1herslu \u00e1 \u00feri\u00f0ja atkv\u00e6\u00f0i, <em>KaliFORn\u00eda <\/em>og <em>PennsylVEIn\u00eda<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deetta er au\u00f0vita\u00f0 ekkert \u00f3v\u00e6nt e\u00f0a \u00f3e\u00f0lilegt. \u00c1\u00f0ur fyrr heyr\u00f0u \u00cdslendingar \u00feessi heiti mj\u00f6g sjaldan, eins og a\u00f0ra \u00fatlensku, og frambur\u00f0ur \u00feeirra t\u00f3k \u00fev\u00ed oftast mi\u00f0 af ritmyndinni. En me\u00f0 auknum kynnum okkar af erlendum m\u00e1lum \u2013 fyrst me\u00f0 kvikmyndum og sj\u00f3nvarpi, s\u00ed\u00f0ar me\u00f0 neti, fer\u00f0al\u00f6gum og fer\u00f0af\u00f3lki \u2013 heyrir f\u00f3lk \u00feessi heiti mj\u00f6g oft me\u00f0 s\u00ednum amer\u00edska frambur\u00f0i, og mj\u00f6g skiljanlegt a\u00f0 \u00fea\u00f0 taki hann upp. \u00dea\u00f0 er samt l\u00edka skiljanlegt a\u00f0 \u00feeim sem hafa alist upp vi\u00f0 ritm\u00e1lsframbur\u00f0 \u00feessara heita breg\u00f0i vi\u00f0 breyttan frambur\u00f0 \u00feeirra og telji a\u00f0 \u00fear s\u00e9 um \u00f3\u00e6skileg ensk \u00e1hrif a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, enda s\u00e9 \u00fearna veri\u00f0 a\u00f0 breg\u00f0a \u00fat af hef\u00f0. M\u00e9r finnst samt engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00feessu, en hins vegar er \u00feetta angi af miklu st\u00e6rra m\u00e1li.<\/p>\n<p>Skylt \u00feessu er frambur\u00f0ur \u00fdmissa erlendra skammstafana. Skammst\u00f6fun enska heitisins <em>Union of European Football Associations<\/em>, e\u00f0a <em>Samband evr\u00f3pskra knattspyrnusamtaka<\/em>, er <em>UEFA <\/em>og fari\u00f0 me\u00f0 hana sem or\u00f0 sem bori\u00f0 er fram eitthva\u00f0 \u00ed \u00e1tt vi\u00f0 <em>j\u00fa<strong>ei<\/strong>fa<\/em>. \u00deessi frambur\u00f0ur er einnig i\u00f0ulega nota\u00f0ur \u00ed \u00edslensku og \u00fea\u00f0 hefur oft veri\u00f0 gagnr\u00fdnt. \u00dea\u00f0 k\u00e6mi til greina a\u00f0 nota \u00edslenska skammst\u00f6fun, <em>SEKS<\/em>, og bera hana anna\u00f0hvort fram sem or\u00f0 e\u00f0a hvern b\u00f3kstaf fyrir sig. En \u00edslenskt heiti sambandsins \u00e1 s\u00e9r enga hef\u00f0, \u00f6fugt vi\u00f0 t.d. <em>European Union<\/em>,<em> EU<\/em> \u2013 <em>Evr\u00f3pusambandi\u00f0<\/em>, skammstafa\u00f0 <em>ESB<\/em>. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 bera \u00feetta fram <em>u-e-f-a<\/em>\u2013 en er \u00fea\u00f0 eitthva\u00f0 betra? \u00deetta er bara eins og hvert anna\u00f0 enskt heiti sem er l\u00e1ti\u00f0 halda s\u00ednum frambur\u00f0i.<\/p>\n<p>En \u00feetta sn\u00fdst ekki bara um frambur\u00f0 enskra heita og or\u00f0a. Vegna \u00feess hversu \u00e1berandi enskan er \u00ed umhverfi okkar er algengt a\u00f0 h\u00fan hafi \u00e1hrif \u00e1 frambur\u00f0 okkar \u00e1 heitum og or\u00f0um \u00far \u00f6\u00f0rum tungum\u00e1lum \u2013 \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum hefur \u00feetta stundum veri\u00f0 kalla\u00f0 \u201eR\u00eddsjard Wogner-heilkenni\u00f0\u201c. \u00dea\u00f0 m\u00e1 vissulega gagnr\u00fdna \u00feetta en \u00fea\u00f0 kemur hins vegar \u00edslensku s\u00e1ral\u00edti\u00f0 vi\u00f0 \u2013 segir ekkert um kunn\u00e1ttu \u00ed \u00edslensku heldur s\u00fdnir fremur \u00feekkingarskort \u00e1 umr\u00e6\u00f0uefninu og \u00f6\u00f0rum erlendum tungum\u00e1lum en ensku. \u00deetta er \u00e1 sinn h\u00e1tt alveg samb\u00e6rilegt vi\u00f0 \u00feann ritm\u00e1lsframbur\u00f0 sem \u00cdslendingar notu\u00f0u yfirleitt \u00e1 erlend heiti \u00e1\u00f0ur fyrr \u2013 frambur\u00f0urinn mi\u00f0ast vi\u00f0 \u00fe\u00e1 fyrirmynd sem vi\u00f0 h\u00f6fum, sem \u00e1\u00f0ur var ritm\u00e1li\u00f0 en n\u00fa enskur frambur\u00f0ur.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 h\u00e6gt a\u00f0 hafa \u00fe\u00e1 sko\u00f0un a\u00f0 \u00f6ll erlend or\u00f0 sem notu\u00f0 eru \u00ed \u00edslensku samhengi, hvort sem \u00fea\u00f0 eru mannan\u00f6fn, sta\u00f0aheiti e\u00f0a anna\u00f0, eigi a\u00f0 laga a\u00f0 \u00edslenskum frambur\u00f0arreglum \u2013 ekki nota \u00ed \u00feeim nein hlj\u00f3\u00f0, hlj\u00f3\u00f0asamb\u00f6nd e\u00f0a \u00e1herslumynstur nema \u00feau sem komi fyrir \u00ed \u00edslensku. \u00c9g veit samt ekki um f\u00f3lk sem hafi \u00feessa sko\u00f0un enda v\u00e6ri h\u00fan fullkomlega \u00f3raunh\u00e6f \u2013 alveg jafn \u00f3raunh\u00e6f og s\u00fa sko\u00f0un sem \u00e9g veit ekki heldur til a\u00f0 hafi veri\u00f0 sett fram, a\u00f0 vi\u00f0 eigum alltaf a\u00f0 bera \u00f6ll erlend or\u00f0 fram eins og \u00feau eru borin fram \u00ed upprunam\u00e1linu. \u00dearna ver\u00f0ur a\u00f0 fara einhvern milliveg og oft er tilviljun hvernig s\u00e1 millivegur ver\u00f0ur, en \u00f3neitanlega m\u00f3tast hann oft af \u00fev\u00ed a\u00f0 lei\u00f0in til okkar liggur i\u00f0ulega \u00ed gegnum ensku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00e9r finnst \u00e9g taka eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 frambur\u00f0ur \u00fdmissa erlendra sta\u00f0aheita hafi breyst \u00ed seinni t\u00ed\u00f0. Heiti r\u00edkjanna California og Pennsylvania \u00ed Bandar\u00edkjunum voru \u00ed m\u00ednu ungd\u00e6mi oftast a\u00f0l\u00f6gu\u00f0 \u00edslenskum frambur\u00f0arreglum \u2013 borin fram me\u00f0 \u00e1herslu \u00e1 fyrsta atkv\u00e6\u00f0i og \u00fea\u00f0 fyrrnefnda me\u00f0 innskots-d \u00e1 milli r og n, -rdn\u00ad- (eins og \u00ed l\u00fdsingaror\u00f0inu forn) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7035"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7036,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7035\/revisions\/7036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}