{"id":7063,"date":"2024-11-13T21:27:07","date_gmt":"2024-11-13T21:27:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7063"},"modified":"2024-11-13T21:29:26","modified_gmt":"2024-11-13T21:29:26","slug":"ad-segja-osatt-i-politiskum-tilgangi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/11\/13\/ad-segja-osatt-i-politiskum-tilgangi\/","title":{"rendered":"A\u00f0 segja \u00f3satt um \u00e1r\u00e1s \u00e1 \u00edslenskuna"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd haust var lagt fram \u00e1 Al\u00feingi <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/155\/s\/0065.html\">frumvarp<\/a> um breytingu \u00e1 \u00fdmsum l\u00f6gum til a\u00f0 b\u00e6ta st\u00f6\u00f0u trans f\u00f3lks. \u00dear eru me\u00f0al annars lag\u00f0ar til breytingar \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/154b\/1996045.html\">l\u00f6gum um mannan\u00f6fn<\/a> sem ganga eing\u00f6ngu \u00fat \u00e1 a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 <em>foreldri <\/em>\u00ed sta\u00f0 or\u00f0anna <em>fa\u00f0ir <\/em>og <em>m\u00f3\u00f0ir<\/em> og or\u00f0i\u00f0 <em>st\u00f3rforeldri <\/em>\u00ed sta\u00f0 or\u00f0sins <em>afi<\/em> \u00ed <strong>texta<\/strong> <strong>laganna<\/strong>. \u00deannig ver\u00f0i fyrsta m\u00e1lsgrein \u00e1ttundu greinar laganna t.d. \u201eKennin\u00f6fn eru tvenns konar, foreldrisn\u00f6fn og \u00e6ttarn\u00f6fn\u201c \u00ed sta\u00f0 \u201eKennin\u00f6fn eru tvenns konar, f\u00f6\u00f0ur- e\u00f0a m\u00f3\u00f0urn\u00f6fn og \u00e6ttarn\u00f6fn\u201c, og \u00ed sta\u00f0 \u201eHver ma\u00f0ur skal kenna sig til f\u00f6\u00f0ur e\u00f0a m\u00f3\u00f0ur nema hann eigi r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 bera \u00e6ttarnafn og kj\u00f3si a\u00f0 gera svo\u201c \u00ed annarri m\u00e1lsgrein s\u00f6mu greinar komi \u201eHver ma\u00f0ur skal kenna sig til foreldris nema hann eigi r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 bera \u00e6ttarnafn og kj\u00f3si a\u00f0 gera svo.\u201c<\/p>\n<p>\u00deessar breytingar eru mikilv\u00e6g r\u00e9ttarb\u00f3t og \u00fev\u00ed dapurlegt a\u00f0 \u00fe\u00e6r skuli rangt\u00falka\u00f0ar \u00ed p\u00f3lit\u00edskum tilgangi. \u00cd <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20242648339d\/verndum-islenskuna-lika-a-althingi-islendinga\">grein<\/a> eftir Helgu D\u00f6gg Sverrisd\u00f3ttur frambj\u00f3\u00f0anda L\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isflokksins \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>segir: \u201e\u00c1 s\u00ed\u00f0asta l\u00f6ggjafar\u00feingi \u00cdslendinga l\u00f6g\u00f0u f\u00e1ir \u00feingmenn fram frumvarp til \u00feess a\u00f0 breyta \u00e1kve\u00f0num or\u00f0um. [\u2026] L\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isflokkurinn hafnar svona skemmdarverkum \u00e1 tungum\u00e1linu. Hef\u00f0bundin g\u00f3\u00f0 og gild or\u00f0 sem v\u00edsa til um hvern r\u00e6\u00f0ir \u00e1 ekki a\u00f0 breyta. [\u2026] Breytingartillagan er a\u00f0f\u00f6r a\u00f0 fj\u00f6lskyldunni og \u00edslenskunni. [\u2026] H\u00f6fundur fr\u00e1bi\u00f0ur sig a\u00f0 \u00feessi skemmdarverk \u00e1 \u00edslenskum or\u00f0um sem ylja flestum hj\u00f6rtum haldi \u00e1fram. Hva\u00f0 er yndislegra en a\u00f0 tala um \u00f6mmu og afa, lang\u00f6mmu og langafa, m\u00f3\u00f0ur og f\u00f6\u00f0ur, fr\u00e6nda og fr\u00e6nku, pilt og st\u00falku?\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00f3lj\u00f3st hva\u00f0 <em>langafi <\/em>og <em>langamma<\/em>, <em>fr\u00e6ndi<\/em> og <em>fr\u00e6nka<\/em>, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 <em>piltur <\/em>og <em>st\u00falka<\/em>, koma m\u00e1linu vi\u00f0, en Helga D\u00f6gg Sverrisd\u00f3ttir er \u00feekkt fyrir andst\u00f6\u00f0u gegn trans f\u00f3lki og \u00fev\u00ed \u00fearf \u00feetta ekki a\u00f0 koma \u00e1 \u00f3vart \u2013 ekki frekar en \u00feau \u00f3sannindi hennar a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>leghafi <\/em>s\u00e9 komi\u00f0 inn \u00ed <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/2019043.html\">l\u00f6g um \u00feungunarrof<\/a> og \u00fea\u00f0 fyrir tilstilli n\u00faverandi heilbrig\u00f0isr\u00e1\u00f0herra. \u00dea\u00f0 er hins vegar \u00f6llu alvarlegra \u00feegar sj\u00e1lfur fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra landsins stekkur \u00e1 \u00feennan vagn \u00ed <a href=\"https:\/\/x.com\/Bjarni_Ben\/status\/1855974074222047577\">f\u00e6rslu<\/a> \u00e1 <em>X<\/em> fyrir nokkrum d\u00f6gum: \u201e\u00cd dag er pabba og afadagur \u00ed leiksk\u00f3lanum. \u00c9g m\u00e6ti \u00ed kaffi sem stoltur afi. \u00dea\u00f0 er \u00f3tr\u00falegt en satt a\u00f0 nokkrir \u00feingmenn vildu breyta kennin\u00f6fnum \u00ed mannanafnal\u00f6gum. \u00c9g v\u00e6ri ekki lengur afi heldur foreldri foreldris. Vitleysan r\u00ed\u00f0ur ekki vi\u00f0 einteyming.\u201c<\/p>\n<p>Umr\u00e6ddar breytingar eru sj\u00e1lfsag\u00f0ar og e\u00f0lilegar og raunar \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegar til a\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i laga um mannan\u00f6fn samr\u00e6mist \u00e1kv\u00e6\u00f0um <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/2019080.html\">laga um kynr\u00e6nt sj\u00e1lfr\u00e6\u00f0i<\/a> sem leyfa hlutlausa skr\u00e1ningu kyns. En gagnst\u00e6tt \u00fev\u00ed sem haldi\u00f0 er fram er einungis veri\u00f0 a\u00f0 breyta \u00fev\u00ed hvernig <strong>v\u00edsa\u00f0 er til foreldra<\/strong> \u00ed l\u00f6gunum \u2013 \u00fea\u00f0 er <strong>ekki<\/strong> veri\u00f0 a\u00f0 gera neina breytingu \u00e1 kennin\u00f6fnunum sj\u00e1lfum eins og s\u00e9st vel \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 lagt er til a\u00f0 \u00feri\u00f0ja m\u00e1lsgrein \u00e1ttundu greinar or\u00f0ist svo: \u201eForeldrisn\u00f6fn eru myndu\u00f0 \u00feannig a\u00f0 \u00e1 eftir eiginnafni e\u00f0a eiginn\u00f6fnum og millinafni, ef \u00fev\u00ed er a\u00f0 skipta, kemur nafn foreldris \u00ed eignarfalli me\u00f0 e\u00f0a \u00e1n vi\u00f0b\u00f3tarinnar son, d\u00f3ttir e\u00f0a bur.\u201c \u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 \u00e1fram h\u00e6gt a\u00f0 vera Benediktsson og Sverrisd\u00f3ttir \u2013 e\u00f0a Benediktsbur og Sverrisbur ef f\u00f3lk vill.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra segir ekki satt \u00feegar hann skrifar a\u00f0 \u201enokkrir \u00feingmenn vildu breyta kennin\u00f6fnum\u201c \u2013 \u00fea\u00f0 hefur aldrei veri\u00f0 lagt til. Vitanlega hefur ekki heldur veri\u00f0 lagt til a\u00f0 hr\u00f3fla vi\u00f0 or\u00f0inu <em>afi<\/em> \u2013 e\u00f0a <em>fa\u00f0ir <\/em>og <em>m\u00f3\u00f0ir \u2013 <\/em>og fr\u00e1leitt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram. Anna\u00f0hvort er lesskilningi fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra st\u00f3rlega \u00e1b\u00f3tavant e\u00f0a hann fer v\u00edsvitandi me\u00f0 rangt m\u00e1l. F\u00f3lk getur haft misjafnar sko\u00f0anir \u00e1 \u00feessum breytingartill\u00f6gum en \u00feegar um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a r\u00e9ttarb\u00e6tur til handa ja\u00f0arsettum h\u00f3pi sem \u00e1 undir h\u00f6gg a\u00f0 s\u00e6kja er einstaklega \u00f3merkilegt og l\u00e1gk\u00farulegt a\u00f0 sn\u00faa \u00fat \u00far og beinl\u00ednis fara me\u00f0 rangt m\u00e1l \u00ed p\u00f3lit\u00edskum tilgangi. \u00dea\u00f0 er fyrir ne\u00f0an vir\u00f0ingu fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra, jafnvel \u00fe\u00f3tt hann s\u00e9 \u00ed mi\u00f0ri kosningabar\u00e1ttu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd haust var lagt fram \u00e1 Al\u00feingi frumvarp um breytingu \u00e1 \u00fdmsum l\u00f6gum til a\u00f0 b\u00e6ta st\u00f6\u00f0u trans f\u00f3lks. \u00dear eru me\u00f0al annars lag\u00f0ar til breytingar \u00e1 l\u00f6gum um mannan\u00f6fn sem ganga eing\u00f6ngu \u00fat \u00e1 a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 foreldri \u00ed sta\u00f0 or\u00f0anna fa\u00f0ir og m\u00f3\u00f0ir og or\u00f0i\u00f0 st\u00f3rforeldri \u00ed sta\u00f0 or\u00f0sins afi \u00ed texta laganna. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7063","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7063"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7066,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7063\/revisions\/7066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}