{"id":7106,"date":"2025-01-08T18:16:11","date_gmt":"2025-01-08T18:16:11","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7106"},"modified":"2025-01-08T18:16:11","modified_gmt":"2025-01-08T18:16:11","slug":"hvers-kyns-er-okumadur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/01\/08\/hvers-kyns-er-okumadur\/","title":{"rendered":"Hvers kyns er \u00f6kuma\u00f0ur?"},"content":{"rendered":"<p>T\u00f6luver\u00f0 umr\u00e6\u00f0a hefur spunnist h\u00e9r af pistli m\u00ednum um <em>\u00ed\u00fer\u00f3ttamann \u00e1rsins<\/em> eins og oft vill ver\u00f0a \u00feegar kynja\u00f0 or\u00f0f\u00e6ri ber \u00e1 g\u00f3ma. Einn \u00fe\u00e1tttakenda \u00ed umr\u00e6\u00f0unni benti \u00e1 fyrr \u00ed dag a\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur bifrei\u00f0ar <\/em>\u201e\u00fearf ekki a\u00f0 vera karl\u201c og \u201eafar f\u00e1ir myndu taka \u00feannig til or\u00f0a a\u00f0 \u201e\u00f6kukona Toyotunnar virti ekki bi\u00f0skyldu \u00e1 gatnam\u00f3tunum\u201c\u201c. \u00dea\u00f0 er alveg r\u00e9tt a\u00f0 l\u00edtil hef\u00f0 er fyrir or\u00f0inu <em>\u00f6kukona <\/em>\u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 sannarlega til \u00ed m\u00e1linu \u2013 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru t\u00e6p fj\u00f6rut\u00edu d\u00e6mi um \u00fea\u00f0, hi\u00f0 elsta fr\u00e1 1913. En \u00fe\u00f3tt <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>s\u00e9 vissulega or\u00f0i\u00f0 sem er venjulega nota\u00f0 \u00ed v\u00edsun til allra kynja t\u00e1knar \u00fea\u00f0 ekki a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 fullkomlega kynhlutlaust \u2013 a.m.k. s\u00e9 \u00e9g yfirleitt fyrir m\u00e9r karlmann \u00feegar \u00fea\u00f0 er nefnt. Og notkun or\u00f0sins \u00ed textum s\u00fdnir a\u00f0 \u00e9g er ekki einn um \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru samtals 43 d\u00e6mi um or\u00f0asamb\u00f6ndin <em>\u00f6kuma\u00f0ur<\/em>(<em>inn<\/em>) (<em>sem<\/em>) <em>var kona<\/em> \/ <em>kvenma\u00f0ur<\/em> og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru samtals 22 d\u00e6mi um \u00feessi samb\u00f6nd. Aftur \u00e1 m\u00f3ti eru a\u00f0eins sex d\u00e6mi um <em>\u00f6kuma\u00f0ur<\/em>(<em>inn<\/em>) (<em>sem<\/em>) <em>var karl<\/em>(<em>ma\u00f0ur<\/em>) \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> og jafnm\u00f6rg \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 margfalt algengara a\u00f0 tilgreina kyn <em>\u00f6kumanns<\/em> ef um konu er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a en ef karlma\u00f0ur ekur. L\u00edklegasta sk\u00fdringin sem \u00e9g s\u00e9 \u00e1 \u00fev\u00ed er s\u00fa a\u00f0 \u00ed huga margra m\u00e1lnotenda s\u00e9 \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfgefi\u00f0 a\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>s\u00e9 karlkyns og \u00feess vegna \u00feurfi venjulega ekki a\u00f0 taka \u00fea\u00f0 fram. \u00deegar kona er <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>er \u00fea\u00f0 fr\u00e1vik fr\u00e1 norminu og \u00feess vegna frekar teki\u00f0 fram. \u00deetta bendir til \u00feess a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>s\u00e9 fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera kynhlutlaust \u00ed huga f\u00f3lks.<\/p>\n<p>Einhverjum g\u00e6ti reyndar dotti\u00f0 \u00ed hug a\u00f0 \u00feessi munur hef\u00f0i ekkert me\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>a\u00f0 gera, heldur stafa\u00f0i einfaldlega af \u00fev\u00ed a\u00f0 karlar \u00e6kju b\u00edlum mun meira en konur. Fr\u00e1viki\u00f0 fr\u00e1 norminu sem ylli \u00fev\u00ed a\u00f0 kyni\u00f0 v\u00e6ri teki\u00f0 fram f\u00e6list \u00fe\u00e1 \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 kona v\u00e6ri a\u00f0 aka, ekki \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>v\u00edsa\u00f0i til konu. \u00deetta er vissulega hugsanlegt, en \u00fe\u00e1 \u00e6tti sami munur a\u00f0 koma fram \u00ed \u00f6\u00f0rum or\u00f0um s\u00f6mu merkingar, eins og <em>b\u00edlstj\u00f3ri<\/em>. Um samb\u00f6ndin <em>b\u00edlstj\u00f3ri<\/em>(<em>nn<\/em>) (<em>sem<\/em>) <em>var kona<\/em> \/ <em>kvenma\u00f0ur <\/em>eru samtals t\u00edu d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>\u2013 um <em>b\u00edlstj\u00f3ri<\/em>(<em>nn<\/em>) (<em>sem<\/em>) <em>var karl<\/em>(<em>ma\u00f0ur<\/em>) eru \u00ferj\u00fa d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>en ekkert \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni. <\/em>T\u00f6lurnar eru vissulega l\u00e1gar en munurinn er miklu minni, og einnig r\u00e9tt a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 <em>-stj\u00f3ri<\/em> er karlkynsor\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c9g er nokku\u00f0 viss um a\u00f0 svipa\u00f0ar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur fengjust vi\u00f0 athugun \u00e1 \u00fdmsum samsetningum af <em>-ma\u00f0ur<\/em>. En \u00e9g legg samt \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00e9g er ekki a\u00f0 leggja til a\u00f0 or\u00f0inu <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>ver\u00f0i \u00fdtt til hli\u00f0ar og kynhlutlaust or\u00f0 fundi\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess, og \u00e9g er ekki heldur a\u00f0 leggja til a\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>ver\u00f0i framvegis eing\u00f6ngu nota\u00f0 um karlmenn en l\u00edfi ver\u00f0i bl\u00e1si\u00f0 \u00ed or\u00f0i\u00f0 <em>\u00f6kukona <\/em>og \u00fea\u00f0 nota\u00f0 \u00ed sta\u00f0 <em>\u00f6kuma\u00f0ur <\/em>um konur sem aka b\u00edlum. \u00c9g er bara a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 s\u00fa tilfinning margra a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>ma\u00f0ur <\/em>og samsetningar af \u00fev\u00ed hafi s\u00e9rst\u00f6k tengsl vi\u00f0 karla \u00ed huga m\u00e1lnotenda er ekki \u00edmyndun e\u00f0a uppspuni heldur birtist h\u00fan \u00e1\u00fereifanlega \u00ed m\u00e1lnotkun f\u00f3lks. Andsta\u00f0a vi\u00f0 notkun \u00feessara or\u00f0a \u00ed almennri v\u00edsun er \u00fev\u00ed skiljanleg, en engin einf\u00f6ld lei\u00f0 til breytinga er \u00ed augs\u00fdn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00f6luver\u00f0 umr\u00e6\u00f0a hefur spunnist h\u00e9r af pistli m\u00ednum um \u00ed\u00fer\u00f3ttamann \u00e1rsins eins og oft vill ver\u00f0a \u00feegar kynja\u00f0 or\u00f0f\u00e6ri ber \u00e1 g\u00f3ma. Einn \u00fe\u00e1tttakenda \u00ed umr\u00e6\u00f0unni benti \u00e1 fyrr \u00ed dag a\u00f0 \u00f6kuma\u00f0ur bifrei\u00f0ar \u201e\u00fearf ekki a\u00f0 vera karl\u201c og \u201eafar f\u00e1ir myndu taka \u00feannig til or\u00f0a a\u00f0 \u201e\u00f6kukona Toyotunnar virti ekki bi\u00f0skyldu \u00e1 gatnam\u00f3tunum\u201c\u201c. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7106","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7107,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7106\/revisions\/7107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}