{"id":7133,"date":"2025-02-12T20:01:02","date_gmt":"2025-02-12T20:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7133"},"modified":"2025-02-12T20:08:12","modified_gmt":"2025-02-12T20:08:12","slug":"heimsmet-i-ofullnaegjandi-arangri-adfluttra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/02\/12\/heimsmet-i-ofullnaegjandi-arangri-adfluttra\/","title":{"rendered":"\u201eHeimsmet \u00ed \u00f3fulln\u00e6gjandi \u00e1rangri a\u00f0fluttra\u201c"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252688063d\/from-fyrir-heit-i-jom-fruarraedu-hlad-bordi\">s\u00e9<\/a> a\u00f0 hinn n\u00fdkj\u00f6rni al\u00feingisma\u00f0ur Snorri M\u00e1sson ger\u00f0i st\u00f6\u00f0u \u00edslenskrar tungu a\u00f0 umr\u00e6\u00f0uefni \u00ed j\u00f3mfr\u00farr\u00e6\u00f0u sinni \u00e1 Al\u00feingi \u00ed dag. \u00dea\u00f0 er g\u00f3\u00f0ra gjalda vert, en framsetningin var \u00fe\u00f3 me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti a\u00f0 \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt er a\u00f0 gera athugasemd vi\u00f0 hana. Hann <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/upptokur\/raeda\/?raeda=rad20250212T150424\">sag\u00f0i<\/a> nefnilega: \u201eH\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi hefur \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum veri\u00f0 slegi\u00f0 heimsmet \u00ed \u00f3fulln\u00e6gjandi \u00e1rangri a\u00f0fluttra vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e6ra tungum\u00e1li\u00f0 \u00ed heimalandi. A\u00f0eins 18% hafa tileinka\u00f0 s\u00e9r tungum\u00e1li\u00f0 h\u00e9r \u00e1 me\u00f0an samanbur\u00f0arl\u00f6nd st\u00e1ta flest af h\u00e1tt \u00ed 60% \u00e1rangri \u00ed sama flokki.\u201c \u00dearna er v\u00edsa\u00f0 \u00ed sk\u00fdrslu OECD s\u00ed\u00f0an \u00ed haust sem \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur fjalla\u00f0 h\u00e9r um og um \u00feessar t\u00f6lur m\u00e6tti margt segja og \u00fdmsa fyrirvara \u00fearf a\u00f0 hafa \u00e1 samanbur\u00f0i af \u00feessu tagi eins og \u00e9g hef bent \u00e1.<\/p>\n<p>L\u00e1tum samt svo heita a\u00f0 sinni a\u00f0 \u00feessar t\u00f6lur s\u00e9u samb\u00e6rilegar, en \u00fea\u00f0 sem vakti helst athygli m\u00edna var or\u00f0alagi\u00f0 \u201eheimsmet \u00ed \u00f3fulln\u00e6gjandi \u00e1rangri a\u00f0fluttra\u201c. \u00dearna er allri skuldinni skellt \u00e1 innflytjendur \u2013 \u00fea\u00f0 eru \u00feeir sem eru skussar vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku. En \u00ed raun hef\u00f0i veri\u00f0 miklu n\u00e6r a\u00f0 segja \u201eH\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi hefur \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum veri\u00f0 slegi\u00f0 heimsmet \u00ed \u00f3fulln\u00e6gjandi frammist\u00f6\u00f0u stj\u00f3rnvalda vi\u00f0 a\u00f0 kenna a\u00f0fluttum tungum\u00e1l \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.\u201c \u00cd \u00e1\u00f0urnefndri sk\u00fdrslu OECD kemur nefnilega <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/11\/01\/19-eda-hvad\/\">fram<\/a> a\u00f0 \u00ed Noregi og Finnlandi er vari\u00f0 um <strong>fj\u00f3rum sinnum meira<\/strong> opinberu f\u00e9 \u00ed tungum\u00e1lakennslu hvers innflytjanda og \u00ed Danm\u00f6rku allt a\u00f0 <strong>t\u00edu sinnum meira<\/strong>. \u00deetta eru v\u00e6ntanlega \u00feau samanbur\u00f0arl\u00f6nd sem Snorri v\u00edsa\u00f0i til \u00ed r\u00e6\u00f0u sinni.<\/p>\n<p>\u00deegar teki\u00f0 er tillit til \u00feessa munar er vitanlega ekki \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 hlutfall \u00feeirra innflytjenda sem telja sig hafa s\u00e6milega f\u00e6rni \u00ed \u00edslensku (vera \u201efluent\u201c e\u00f0a \u201eadvanced\u201c \u00ed sj\u00e1lfsmati) s\u00e9 mun l\u00e6gra \u00e1 \u00cdslandi en annars sta\u00f0ar \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum. \u00dea\u00f0 er ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 neikv\u00e6tt vi\u00f0horf \u00cdslendinga til erlends hreims og \u00f3fullkominna beyginga valdi \u00fev\u00ed a\u00f0 innflytjendur meti eigin kunn\u00e1ttu l\u00e6gra en vera myndi ef h\u00e9r r\u00edkti umbur\u00f0arlyndi gagnvart \u00feessum atri\u00f0um. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 b\u00e6tist a\u00f0 samsetning h\u00f3psins er me\u00f0 \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti h\u00e9r en v\u00ed\u00f0a annars sta\u00f0ar \u2013 \u00ed m\u00f6rgum Evr\u00f3pul\u00f6ndum er verulegur hluti innflytjenda f\u00f3lk sem \u00e1 s\u00e9r skyld m\u00e1l a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li og \u00fea\u00f0 au\u00f0veldar \u00feeim vitaskuld m\u00e1lan\u00e1mi\u00f0. Um \u00feetta er samt erfitt a\u00f0 fullyr\u00f0a nokku\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er h\u00e1rr\u00e9tt hj\u00e1 Snorra M\u00e1ssyni a\u00f0 sta\u00f0an \u00ed \u00edslenskukunn\u00e1ttu innflytjenda er \u00f3vi\u00f0unandi og vitanlega er ekki \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 \u00e6tlast til a\u00f0 \u00feeir leitist vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0. En \u00fea\u00f0 er hins vegar b\u00e6\u00f0i \u00f3sanngjarnt og rangt a\u00f0 gera innflytjendurna sj\u00e1lfa a\u00f0 bl\u00f3rab\u00f6gglum og kenna \u00feeim einum um \u201e\u00f3fulln\u00e6gjandi \u00e1rangur\u201c \u00ed \u00edslenskun\u00e1mi. Sl\u00edk framsetning \u00fej\u00f3nar fyrst og fremst p\u00f3lit\u00edskum markmi\u00f0um en ekki \u00edslenskunni og er s\u00edst til \u00feess fallin a\u00f0 auka \u00e1huga innflytjenda \u00e1 \u00edslenskun\u00e1mi. \u00dea\u00f0 er \u00f6llum \u00ed hag, b\u00e6\u00f0i \u00cdslendingum og innflytjendum \u2013 og ekki s\u00edst \u00edslenskunni sj\u00e1lfri \u2013 a\u00f0 auka \u00edslenskukunn\u00e1ttu innflytjenda og vi\u00f0 \u00e6ttum a\u00f0 sameinast um a\u00f0 b\u00e6ta \u00fear \u00far, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 nota \u00edslenskuna til a\u00f0 kynda undir \u00fatlendingaand\u00fa\u00f0 eins og \u00fearna var gert.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g s\u00e9 a\u00f0 hinn n\u00fdkj\u00f6rni al\u00feingisma\u00f0ur Snorri M\u00e1sson ger\u00f0i st\u00f6\u00f0u \u00edslenskrar tungu a\u00f0 umr\u00e6\u00f0uefni \u00ed j\u00f3mfr\u00farr\u00e6\u00f0u sinni \u00e1 Al\u00feingi \u00ed dag. \u00dea\u00f0 er g\u00f3\u00f0ra gjalda vert, en framsetningin var \u00fe\u00f3 me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti a\u00f0 \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt er a\u00f0 gera athugasemd vi\u00f0 hana. Hann sag\u00f0i nefnilega: \u201eH\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi hefur \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum veri\u00f0 slegi\u00f0 heimsmet \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7133","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7133"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7135,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7133\/revisions\/7135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}