{"id":7136,"date":"2025-02-17T16:38:50","date_gmt":"2025-02-17T16:38:50","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7136"},"modified":"2025-02-17T16:38:50","modified_gmt":"2025-02-17T16:38:50","slug":"rokkrin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/02\/17\/rokkrin\/","title":{"rendered":"R\u00f6kkrin"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd f\u00e6rslu h\u00e9r fyrr \u00ed dag var bent \u00e1 a\u00f0 nafnor\u00f0i\u00f0 <em>r\u00f6kkur<\/em>, sem venjulega er a\u00f0eins haft \u00ed eint\u00f6lu og <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/337648\">ekki gefi\u00f0 upp<\/a> \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em>, k\u00e6mi fyrir \u00ed fleirt\u00f6lu \u00e1 fleiri en einum sta\u00f0 \u00ed <em>R\u00f6kkur\u00f3perunni<\/em> eftir \u00de\u00f3rberg \u00de\u00f3r\u00f0arson \u2013 \u00fear segir t.d. \u201eVi\u00f0 l\u00e9kum okkur oft \u00ed r\u00f6kkrunum\u201c. M\u00e1lshefjandi sag\u00f0i af \u00feessu tilefni a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri kannski r\u00e9tt \u201ea\u00f0 fara varlega \u00ed a\u00f0 fullyr\u00f0a a\u00f0 fleirtalan s\u00e9 ekki til \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 sjaldan notu\u00f0\u201c og er \u00f3h\u00e6tt a\u00f0 taka undir \u00fea\u00f0. Eins og h\u00e9r hefur oftsinnis veri\u00f0 nefnt geta mj\u00f6g m\u00f6rg or\u00f0 sem oftast hafa eing\u00f6ngu veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu fengi\u00f0 fleirt\u00f6lu ef merkingin hli\u00f0rast a\u00f0eins til og \u00feau fara a\u00f0 geta merkt eintak e\u00f0a tegund af \u00fev\u00ed sem um er r\u00e6tt, auk hinnar \u00f3hlutst\u00e6\u00f0u merkingar sem \u00feau hafa flest.<\/p>\n<p>Nokkur <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/390769\">d\u00e6mi<\/a> eru um fleirt\u00f6lumyndir or\u00f0sins <em>r\u00f6kkur <\/em>\u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3lans, eitt \u00fea\u00f0 elsta \u00far <em>P\u00edslars\u00f6gu s\u00e9ra J\u00f3ns Magn\u00fassonar <\/em>fr\u00e1 seinni hluta 17. aldar: \u201eLj\u00f3s loga\u00f0i \u00ed hverju h\u00fasi, sem nokkrir menn voru, r\u00f6kkra \u00e1 milli.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0s\u00f6gum J\u00f3ns \u00c1rnasonar<\/em> fr\u00e1 1862 segir: \u201emuni hann [\u2026] hafa lagt sig fyrir, svo sem vandi hans var til \u00ed r\u00f6kkrum.\u201c \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru h\u00e1tt \u00ed 300 d\u00e6mi um fleirt\u00f6lumyndirnar, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed <em>Fj\u00f6lni <\/em>1835: \u201eEnn voru \u00feeir, sem v\u00f6r\u00f0u r\u00f6kkrunum til a\u00f0 f\u00e6ra \u00ed letur e\u00f0a fr\u00e1sagnir hva\u00f0 hinir h\u00f6f\u00f0ust a\u00f0.\u201c \u00cd \u00fe\u00fd\u00f0ingu eftir Steingr\u00edm Thorsteinsson \u00ed <em>Kirkjubla\u00f0inu <\/em>1894 segir: \u201eeg reika\u00f0i \u00fat \u00ed r\u00f6kkrum.\u201c \u00cd <em>\u00d3\u00f0ni <\/em>1912 segir: \u201eEru mjer enn \u00ed barnsminni r\u00f6kkrin, \u00feegar Siggeir gekk um g\u00f3lf \u00ed h\u00fasinu s\u00ednu.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>r\u00f6kkur <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/34035\">sk\u00fdrt<\/a> 'h\u00e1lfmyrkur, t\u00edminn \u00feegar r\u00f6kkur er (kv\u00f6ld)' me\u00f0 notkunard\u00e6minu <em>vi\u00f0 komum heim \u00ed r\u00f6kkri<\/em>. \u00cd \u00feessari merkingu f\u00e6r or\u00f0i\u00f0 ekki fleirt\u00f6lu, en \u00ed fleirt\u00f6lud\u00e6munum h\u00e9r a\u00f0 framan hefur \u00fea\u00f0 fremur merkinguna 'r\u00f6kkurstund' \u2013 \u00fea\u00f0 or\u00f0 er reyndar l\u00edka <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/390934\">til<\/a> \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki algengt. \u00deetta r\u00edmar vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/246281\/merkja\/r%C3%B6kkur\">segir<\/a> a\u00f0 me\u00f0 greini geti <em>r\u00f6kkri\u00f0<\/em> merkt 'M\u00f8rkningstiden paa Landet om Vinteren, inden vaka begynder' \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>segir: '(til sveita \u00e1 vetrum) t\u00edminn \u00e1 undan v\u00f6kunni' \u2013 en <em>vaka <\/em>er 't\u00edminn fr\u00e1 \u00fev\u00ed kveikt er \u00fear til h\u00e1tta\u00f0 er'. \u00dearna er sem s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 til tiltekins t\u00edmaskei\u00f0s og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed, e\u00f0a notkun fleirt\u00f6lu \u00ed \u00feeirri merkingu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd f\u00e6rslu h\u00e9r fyrr \u00ed dag var bent \u00e1 a\u00f0 nafnor\u00f0i\u00f0 r\u00f6kkur, sem venjulega er a\u00f0eins haft \u00ed eint\u00f6lu og ekki gefi\u00f0 upp \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls, k\u00e6mi fyrir \u00ed fleirt\u00f6lu \u00e1 fleiri en einum sta\u00f0 \u00ed R\u00f6kkur\u00f3perunni eftir \u00de\u00f3rberg \u00de\u00f3r\u00f0arson \u2013 \u00fear segir t.d. \u201eVi\u00f0 l\u00e9kum okkur oft \u00ed r\u00f6kkrunum\u201c. M\u00e1lshefjandi sag\u00f0i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7136","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7137,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7136\/revisions\/7137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}