{"id":7145,"date":"2025-02-19T16:22:07","date_gmt":"2025-02-19T16:22:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7145"},"modified":"2025-02-19T16:22:07","modified_gmt":"2025-02-19T16:22:07","slug":"thu-att-tvo-skilabod","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/02\/19\/thu-att-tvo-skilabod\/","title":{"rendered":"\u00de\u00fa \u00e1tt tv\u00f6 skilabo\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>Fyrr \u00ed dag var h\u00e9r spurt hvort or\u00f0i\u00f0 <em>skilr\u00edki <\/em>v\u00e6ri til \u00ed eint\u00f6lu og v\u00edsa\u00f0 \u00ed skilabo\u00f0 fr\u00e1 \u00dej\u00f3\u00f0skr\u00e1: \u201e\u00dea\u00f0 er okkur s\u00f6nn \u00e1n\u00e6gja a\u00f0 segja \u00fe\u00e9r a\u00f0 \u00fe\u00fa getur s\u00f3tt skilr\u00edki\u00f0 \u00feitt\u201c. Eins og \u00e9g hef <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/12\/13\/glatad-skilriki\/\">skrifa\u00f0<\/a> um er <em>skilr\u00edki<\/em> ekki s\u00ed\u00f0ur nota\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu en fleirt\u00f6lu \u00ed eldra m\u00e1li \u00fe\u00f3tt merkingin s\u00e9 eil\u00edti\u00f0 \u00f6nnur, en \u00fe\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 hafi yfirleitt eing\u00f6ngu veri\u00f0 haft \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed seinni t\u00ed\u00f0 er eint\u00f6lunotkunin aftur or\u00f0in algeng og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 henni. En \u00ed umr\u00e6\u00f0um um \u00feetta var spurt hvort einhver d\u00e6mi v\u00e6ru um a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>skilabo\u00f0 <\/em>v\u00e6ri nota\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu \u2013 eins og <em>skilr\u00edki <\/em>er \u00fea\u00f0 yfirleitt eing\u00f6ngu gefi\u00f0 upp \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum og eing\u00f6ngu fleirt\u00f6lubeyging er <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/skilabo%C3%B0\">s\u00fdnd<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em>. \u00deetta er \u00fe\u00f3 a\u00f0 breytast, a.m.k. \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1lsni\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00d6rf\u00e1 g\u00f6mul d\u00e6mi m\u00e1 finna um a\u00f0 <em>skilabo\u00f0 <\/em>s\u00e9 nota\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1914 segir: \u201eSamt sem \u00e1\u00f0ur gafst honum f\u00e6ri \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 senda tv\u00f6 skilabo\u00f0.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1925 segir: \u201eHver ert \u00fe\u00fa, og hva\u00f0a s\u00f6nnun hefir\u00f0u fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 tr\u00faa megi skilabo\u00f0i \u00fe\u00ednu?\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1932 segir: \u201e\u00deessu skilabo\u00f0i er hjer me\u00f0 komi\u00f0 \u00e1 framf\u00e6ri.\u201c \u00cd <em>Lindinni <\/em>1943 segir: \u201e\u00e9g h\u00e9lt, a\u00f0 Gu\u00f0 sj\u00e1lfur hef\u00f0i sett \u00feetta skilabo\u00f0 \u00fearna.\u201c \u00cd <em>Fri\u00f0arbo\u00f0inn og vinarkve\u00f0jur <\/em>1943 segir: \u201e\u00e1 mi\u00f0ilsfundi [\u2026] kom fram sp\u00edritisti og ba\u00f0 til skilabo\u00f0s til J\u00f3h. Kr. J\u00f3hannessonar.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1944 segir: \u201e\u00dea\u00f0 getur au\u00f0vita\u00f0 veri\u00f0, a\u00f0 Ralph Paton, hafi sent skilabo\u00f0i\u00f0.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1949 segir: \u201e\u201eGu\u00f0i s\u00e9 lof,\u201c sag\u00f0i hann \u00ed einu skilabo\u00f0inu.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1959 segir: \u201e\u00dea\u00f0 eru \u00ferj\u00fa skilabo\u00f0 til \u00fe\u00edn.\u201c<\/p>\n<p>\u00deetta vir\u00f0ist hafa fari\u00f0 a\u00f0 breytast me\u00f0 tilkomu s\u00edmbo\u00f0a og s\u00ed\u00f0ar talh\u00f3lfa, sm\u00e1skilabo\u00f0a og annarrar n\u00fdrrar samskiptat\u00e6kni. \u00cd \u201eRegluger\u00f0 um bo\u00f0t\u00e6ki fyrir hi\u00f0 almenna bo\u00f0kerfi P\u00f3st- og s\u00edmam\u00e1lastofnunar\u201c sem Samg\u00f6ngur\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 gaf \u00fat 1989 segir: \u201e\u00cd talnabo\u00f0t\u00e6kinu \u00e1 a\u00f0 vera h\u00e6gt a\u00f0 geyma a.m.k. tv\u00f6 skilabo\u00f0 t.d. tv\u00f6 skilabo\u00f0 12 t\u00e1kna l\u00f6ng.\u201c \u00cd <em>Degi <\/em>2000 segir: \u201e\u00de\u00e1 notum vi\u00f0 SMS skilabo\u00f0i\u00f0 e\u00f0a talh\u00f3lfi\u00f0 til a\u00f0 koma \u00e1 milli skilabo\u00f0um um hvern eigi a\u00f0 s\u00e6kja hvert, hven\u00e6r.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001 segir: \u201eFyrir Frelsis-vi\u00f0skiptavini kostar 15 kr\u00f3nur a\u00f0 senda SMS en fyrstu \u00ferj\u00fa skilabo\u00f0 dagsins eru \u00f3keypis.\u201c \u00cd sama bla\u00f0i sama \u00e1r segir: \u201e\u00de\u00e1 kostar 10 kr\u00f3nur a\u00f0 senda SMS-skilabo\u00f0 en a\u00f0 taka vi\u00f0 SMS-skilabo\u00f0i kostar ekkert.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd pistlum Ei\u00f0s Gu\u00f0nasonar, <em>Molar um m\u00e1lfar og mi\u00f0la<\/em>, birtist \u00e1ri\u00f0 2014 <a href=\"https:\/\/eidur.is\/3795\">br\u00e9f<\/a> fr\u00e1 Birni J\u00f3ni Bragasyni \u00fear sem hann ger\u00f0i athugasemdir vi\u00f0 breytingu sem hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 \u00e1 talh\u00f3lfi S\u00edmans. \u00dear hef\u00f0i \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 sagt <em>\u00fe\u00fa \u00e1tt ein talskilabo\u00f0<\/em>, <em>tvenn talskilabo\u00f0<\/em>, <em>\u00ferenn talskilabo\u00f0<\/em>, <em>fern talskilabo\u00f0<\/em> o.s.frv., en \u00feessu hef\u00f0i \u00fe\u00e1 n\u00fdlega veri\u00f0 breytt \u00ed <em>\u00fe\u00fa \u00e1tt ein skilabo\u00f0<\/em>, <em>tv\u00f6 skilabo\u00f0<\/em>, <em>\u00ferj\u00fa skilabo\u00f0<\/em>, <em>fj\u00f6gur skilabo\u00f0<\/em>. Bj\u00f6rn J\u00f3n sag\u00f0i s\u00ed\u00f0an: \u201eM\u00e9r \u00feykir \u00feessi breyting me\u00f0 hreinum \u00f3l\u00edkindum. Hj\u00e1 fyrirt\u00e6kinu vir\u00f0ast menn hafa skili\u00f0 \u00e1\u00f0ur a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 skilabo\u00f0 er fleirt\u00f6luor\u00f0 og ekki h\u00e6gt a\u00f0 tala um ,,eitt skilabo\u00f0\u201c, svo d\u00e6mi s\u00e9 teki\u00f0, en einhverra hluta vegna \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 breyta \u00feessu.\u201c Ei\u00f0ur kva\u00f0st vona a\u00f0 S\u00edminn s\u00e6i s\u00f3ma sinn \u00ed a\u00f0 breyta \u00feessu til fyrra horfs.<\/p>\n<p>Notkun eint\u00f6lunnar vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 hafa fari\u00f0 mj\u00f6g vaxandi \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu t\u00edu \u00e1rum en \u00fea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 fleirtalan vir\u00f0ist mun frekar notu\u00f0 me\u00f0 t\u00f6lunni <em>einn<\/em> en \u00f6\u00f0rum beygjanlegum t\u00f6luor\u00f0um, r\u00e9tt eins og \u00ed \u00e1\u00f0urnefndu d\u00e6mi fr\u00e1 S\u00edmanum. \u00deannig eru \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>223 d\u00e6mi um <em>ein skilabo\u00f0 <\/em>en 49 um <em>eitt skilabo\u00f0<\/em>, en \u00e1 hinn b\u00f3ginn 66 d\u00e6mi um <em>tvenn skilabo\u00f0 <\/em>en 49 um <em>tv\u00f6 skilabo\u00f0<\/em>, 24 um <em>\u00ferenn skilabo\u00f0 <\/em>en 21 um <em>\u00ferj\u00fa skilabo\u00f0<\/em>, og 10 um <em>fern skilabo\u00f0 <\/em>en 15 um <em>fj\u00f6gur skilabo\u00f0<\/em>. Meginhluti d\u00e6manna er af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum og \u00fea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 eintalan <em>skilabo\u00f0 <\/em>\u2013 <em>skilabo\u00f0i <\/em>\u2013 <em>skilabo\u00f0s <\/em>er or\u00f0in mj\u00f6g algeng \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li. Engin \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 amast vi\u00f0 henni \u2013 \u00feetta er or\u00f0 sem merkingarlegar forsendur eru fyrir a\u00f0 nota b\u00e6\u00f0i \u00ed eint\u00f6lu og fleirt\u00f6lu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fyrr \u00ed dag var h\u00e9r spurt hvort or\u00f0i\u00f0 skilr\u00edki v\u00e6ri til \u00ed eint\u00f6lu og v\u00edsa\u00f0 \u00ed skilabo\u00f0 fr\u00e1 \u00dej\u00f3\u00f0skr\u00e1: \u201e\u00dea\u00f0 er okkur s\u00f6nn \u00e1n\u00e6gja a\u00f0 segja \u00fe\u00e9r a\u00f0 \u00fe\u00fa getur s\u00f3tt skilr\u00edki\u00f0 \u00feitt\u201c. Eins og \u00e9g hef skrifa\u00f0 um er skilr\u00edki ekki s\u00ed\u00f0ur nota\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu en fleirt\u00f6lu \u00ed eldra m\u00e1li \u00fe\u00f3tt merkingin s\u00e9 eil\u00edti\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7145","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7145"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7146,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7145\/revisions\/7146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}