{"id":7150,"date":"2025-02-24T15:45:58","date_gmt":"2025-02-24T15:45:58","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7150"},"modified":"2025-02-24T15:48:57","modified_gmt":"2025-02-24T15:48:57","slug":"spurt-hef-eg-tiu-miljon-manns","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/02\/24\/spurt-hef-eg-tiu-miljon-manns\/","title":{"rendered":"Spurt hef \u00e9g t\u00edu milj\u00f3n manns"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e9r var \u00ed g\u00e6r vakin athygli \u00e1 <a href=\"https:\/\/nyr.ruv.is\/frettir\/innlent\/2025-02-21-eftirvaenting-vegna-300-milljon-krona-yfirhalningar-gamla-felagsheimilisins-437003\">fyrirs\u00f6gninni<\/a> \u201eEftirv\u00e6nting vegna 300 millj\u00f3n kr\u00f3na yfirhalningar gamla f\u00e9lagsheimilisins\u201c \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>og spurt hvort <em>millj\u00f3n <\/em>v\u00e6ri \u201ea\u00f0 frj\u00f3sa \u00ed hel af beygingarleysi og afkynjun\u201c. \u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum var n\u00fdlega vakin athygli \u00e1 augl\u00fdsingu \u00fear sem segir: \u201eMarkmi\u00f0 verkefnisins er a\u00f0 setja ni\u00f0ur eina millj\u00f3n pl\u00f6ntur \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum.\u201c \u00dearna k\u00e6mi vissulega til greina a\u00f0 l\u00e1ta <em>millj\u00f3n <\/em>st\u00fdra eignarfalli og segja \u201eeina millj\u00f3n plantna\u201c og \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/65660\">m\u00e6lt er me\u00f0<\/a> \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>: \u201eOr\u00f0i\u00f0 <strong>millj\u00f3n<\/strong> \u00e6tti fremur a\u00f0 beygja en l\u00e1ta \u00f3beygt. Ft. millj\u00f3nir. <em>T\u00edu millj\u00f3nir kr\u00f3na<\/em> (ekki: \u201et\u00edu millj\u00f3n kr\u00f3nur\u201c). <em>Um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00feriggja millj\u00f3na kr\u00f3na tap. Innflutningurinn nemur fj\u00f3rum millj\u00f3num. <\/em>[\u2026]<em>\u201c<\/em><\/p>\n<p>\u00deetta er samt ekki alveg einfalt. Eins og or\u00f0in <em><a href=\"https:\/\/malid.is\/leit\/hundra%C3%B0\">hundra\u00f0<\/a> <\/em>og <em><a href=\"https:\/\/malid.is\/leit\/%C3%BE%C3%BAsund\">\u00fe\u00fasund<\/a> <\/em>er millj\u00f3n flokka\u00f0 b\u00e6\u00f0i sem <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/28514\">t\u00f6luor\u00f0<\/a> og <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/28513\">nafnor\u00f0<\/a> \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. \u00deegar nafnor\u00f0 tekur me\u00f0 s\u00e9r anna\u00f0 nafnor\u00f0 er \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda venjulega \u00ed eignarfalli, en ef t\u00f6luor\u00f0 tekur me\u00f0 s\u00e9r nafnor\u00f0 stendur \u00fea\u00f0 venjulega \u00ed sama falli og t\u00f6luor\u00f0i\u00f0. Vi\u00f0 segjum <em>t\u00edu menn<\/em> en ekki *<em>t\u00edu manna<\/em> af \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>t\u00edu<\/em> er eing\u00f6ngu t\u00f6luor\u00f0, ekki nafnor\u00f0; en hins vegar <em>tugur manna <\/em>(e\u00f0a <em>tugur manns<\/em>),\u00a0ekki *<em>tugur menn<\/em> af \u00fev\u00ed a\u00f0 tugur er eing\u00f6ngu nafnor\u00f0, ekki t\u00f6luor\u00f0. Vegna \u00feess a\u00f0 hundra\u00f0 og \u00fe\u00fasund geta veri\u00f0 b\u00e6\u00f0i t\u00f6luor\u00f0 og nafnor\u00f0 m\u00e1 \u00fev\u00ed b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 b\u00e6\u00f0i s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 segja eitt hundra\u00f0 (to.) menn og eitt hundra\u00f0 (no.) manna, eitt \u00fe\u00fasund (to.) menn og eitt \u00fe\u00fasund (no.) manna \u2013 og \u00fea\u00f0 er einmitt h\u00e6gt.<\/p>\n<p>\u00deess vegna \u00e6tti l\u00edka a\u00f0 vera h\u00e6gt a\u00f0 segja b\u00e6\u00f0i <em>setja ni\u00f0ur eina millj\u00f3n <\/em>(to.) <em>pl\u00f6ntur <\/em>og <em>setja ni\u00f0ur eina millj\u00f3n <\/em>(no.) <em>plantna <\/em>\u2013 og \u00fea\u00f0 er h\u00e6gt. \u00de\u00f3tt <em>M\u00e1lfarsbankinn <\/em>m\u00e6li me\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0arnefnda er \u00fea\u00f0 ekki spurning um r\u00e9tt og rangt, enda sagt \u201e\u00e6tti <strong>fremur<\/strong> a\u00f0 beygja en l\u00e1ta \u00f3beygt\u201c (feitletrun m\u00edn). \u00dearna er \u00ed raun og veru veri\u00f0 a\u00f0 segja a\u00f0 fremur eigi a\u00f0 nota <em>millj\u00f3n <\/em>sem nafnor\u00f0 en sem t\u00f6luor\u00f0 og \u00fea\u00f0 er vitanlega spurning um smekk og venju. En ef t\u00f6luor\u00f0inu \u00e1 undan <em>millj\u00f3n <\/em>er sleppt er \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 sem nafnor\u00f0 \u2013 <em>setja ni\u00f0ur millj\u00f3n plantna <\/em>hlj\u00f3mar mun \u00f3e\u00f0lilegar en <em>setja ni\u00f0ur millj\u00f3n pl\u00f6ntur<\/em>. S\u00e9 <em>millj\u00f3n <\/em>hins vegar fall- og t\u00f6lubeygt er \u00fea\u00f0 nafnor\u00f0 og ver\u00f0ur a\u00f0 taka eignarfall \u2013 <em>millj\u00f3nir plantna<\/em>, ekki *<em>millj\u00f3nir pl\u00f6ntur<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed fer fjarri a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 einhver n\u00fdjung a\u00f0 nota <em>millj\u00f3n <\/em>sem t\u00f6luor\u00f0 og sleppa \u00fev\u00ed a\u00f0 beygja \u00fea\u00f0 \u00ed f\u00f6llum og t\u00f6lum. \u00cd <em>L\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingi <\/em>1899 segir: \u201eR\u00edki\u00f0 veitir stofnuninni 5 milj\u00f3n kr\u00f3nur sem stofnfje.\u201c \u00cd <em>Eldingu <\/em>1900 segir: \u201e200 milj\u00f3n franka r\u00edkisl\u00e1n \u00feykjast Frakkar \u00feurfa a\u00f0 taka n\u00fa.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1910 er tala\u00f0 um \u201etveggja millj\u00f3n franka skuld konungs\u201c. \u00cd <em>Gjallarhorni <\/em>1912 segir: \u201eMundu \u00fe\u00e1 sparast r\u00edflega 300 milj\u00f3n kr\u00f3nur.\u201c \u00cd <em>Dagsbr\u00fan <\/em>1915 segir: \u201eUmsetningin \u00f3x fr\u00e1 1903 \u00far 157 millj\u00f3n kr\u00f3nur \u00ed 450 millj\u00f3n kr\u00f3nur 1911.\u201c \u00cd <em>L\u00f6gr\u00e9ttu <\/em>1924 segir: \u201eEn \u00fear vill stj\u00f3rnin spara 7 millj\u00f3n pund.\u201c Og \u00e1ri\u00f0 1935 orti Halld\u00f3r Laxness \u00ed or\u00f0asta\u00f0 Bjarts \u00ed Sumarh\u00fasum: \u201eSpurt hef \u00e9g t\u00edu milj\u00f3n manns \/ s\u00e9 myrtir \u00ed spaugi utanlands.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er l\u00edka fr\u00e1leitt a\u00f0 tengja beygingarleysi or\u00f0sins <em>millj\u00f3n <\/em>eitthva\u00f0 vi\u00f0 \u201eafkynjun\u201c sem er gildishla\u00f0i\u00f0 or\u00f0 og nota\u00f0 til a\u00f0 l\u00fdsa breytingum \u00ed \u00e1tt til kynhlutleysis \u00fear sem hvorugkyn er nota\u00f0 sem hlutlaust (\u00f3marka\u00f0) kyn \u00ed sta\u00f0 karlkyns \u2013 reyndar er <em>afkynjun <\/em>rangnefni \u00fev\u00ed a\u00f0 hvorugkyn er vitanlega fullgilt kyn. H\u00e9r ver\u00f0ur a\u00f0 gera sk\u00fdran mun \u00e1 kynbeygingu annars vegar og beygingu \u00ed t\u00f6lum og f\u00f6llum hins vegar \u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>millj\u00f3n <\/em>tekur me\u00f0 s\u00e9r \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0 (t\u00f6luor\u00f0 e\u00f0a fornafn) \u00ed kvenkyni hvort sem \u00fea\u00f0 beygist \u00ed t\u00f6lum og f\u00f6llum e\u00f0a ekki. Ekkert bendir til \u00feess a\u00f0 nokkur breyting s\u00e9 a\u00f0 ver\u00f0a \u00e1 kyni or\u00f0sins \u2013 \u00fea\u00f0 er \u00e6vinlega kvenkyns eins og \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0. Engin d\u00e6mi eru um a\u00f0 sagt s\u00e9 *<em>eitt millj\u00f3n kr\u00f3na<\/em>, *<em>tv\u00f6 millj\u00f3n<\/em>(<em>ir<\/em>) <em>kr\u00f3na<\/em> e\u00f0a neitt sl\u00edkt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r var \u00ed g\u00e6r vakin athygli \u00e1 fyrirs\u00f6gninni \u201eEftirv\u00e6nting vegna 300 millj\u00f3n kr\u00f3na yfirhalningar gamla f\u00e9lagsheimilisins\u201c \u00e1 vef R\u00edkis\u00fatvarpsins og spurt hvort millj\u00f3n v\u00e6ri \u201ea\u00f0 frj\u00f3sa \u00ed hel af beygingarleysi og afkynjun\u201c. \u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum var n\u00fdlega vakin athygli \u00e1 augl\u00fdsingu \u00fear sem segir: \u201eMarkmi\u00f0 verkefnisins er a\u00f0 setja ni\u00f0ur eina millj\u00f3n pl\u00f6ntur \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum.\u201c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7150"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7153,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7150\/revisions\/7153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}