{"id":7156,"date":"2025-03-03T17:40:36","date_gmt":"2025-03-03T17:40:36","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7156"},"modified":"2025-03-03T17:40:36","modified_gmt":"2025-03-03T17:40:36","slug":"hvad-er-kennitalan-hvad-er-siminn-hvad-er-malid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/03\/03\/hvad-er-kennitalan-hvad-er-siminn-hvad-er-malid\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 er kennitalan? Hva\u00f0 er s\u00edminn? Hva\u00f0 er m\u00e1li\u00f0?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdlega var spurningin <em>hva\u00f0 er kennitalan? <\/em>h\u00e9r til umr\u00e6\u00f0u. M\u00f6rgum fannst a\u00f0 frekar \u00e6tti a\u00f0 segja <em>hver er kennitalan? <\/em>og \u00fea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r e\u00f0lilegt \u2013 nafnor\u00f0i\u00f0 <em>kennitala <\/em>er kvenkyns og \u00fev\u00ed m\u00e6tti b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 um kennit\u00f6luna v\u00e6ri spurt me\u00f0 kvenkynsmyndinni <em>hver <\/em>frekar en spurnarmyndinni <em>hva\u00f0<\/em> sem er hvorugkyns. Samt sem \u00e1\u00f0ur er lj\u00f3st a\u00f0 spurningar \u00e1 vi\u00f0 <em>hva\u00f0 er kennitalan? <\/em>eru ekki einsd\u00e6mi \u00ed seinni t\u00ed\u00f0. A\u00f0eins eitt d\u00e6mi er \u00fe\u00f3 a\u00f0 finna \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00far <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2015, en d\u00e6min um <em>hver er kennitalan? <\/em>eru svo sem ekki nema sj\u00f6. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru hlutf\u00f6llin \u00f6nnur \u2013 \u00fear eru t\u00edu d\u00e6mi um <em>hva\u00f0 er kennitalan? <\/em>en 21 um <em>hver er kennitalan?<\/em>. \u00cd b\u00e1\u00f0um tilvikum eru n\u00e6r \u00f6ll d\u00e6min af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum.<\/p>\n<p>En \u00fdmis fleiri d\u00e6mi, jafnvel g\u00f6mul, m\u00e1 finna um a\u00f0 spurnarmyndin <em>hva\u00f0<\/em> s\u00e9 notu\u00f0 \u00fear sem b\u00faast m\u00e6tti vi\u00f0 annarri mynd spurnarfornafnsins. \u00cd <em>F\u00e1lkanum <\/em>1933 segir: \u201eHva\u00f0 er n\u00fameri\u00f0 hennar?\u201c. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1941 segir: \u201eHva\u00f0 er s\u00edman\u00fameri\u00f0.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1956 segir: \u201eHva\u00f0 er heimilisfangi\u00f0?\u201c \u00cd <em>Helgarp\u00f3stinum <\/em>1986 segir: \u201eHva\u00f0 er m\u00e1li\u00f0?\u201c Allt er \u00feetta \u00fe\u00f3 frekar sjaldg\u00e6ft nema \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0astnefnda sem hefur or\u00f0i\u00f0 g\u00edfurlega algengt \u00e1 \u00feessari \u00f6ld. Vissulega eru or\u00f0in <em>n\u00famer<\/em>, <em>s\u00edman\u00famer<\/em>, <em>heimilisfang<\/em> og <em>m\u00e1l <\/em>\u00f6ll hvorugkyns eins og spurnarmyndin <em>hva\u00f0<\/em>, en hins vegar er venjulega <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/478801\">kennt<\/a> a\u00f0 s\u00fa mynd s\u00e9 a\u00f0eins notu\u00f0 s\u00e9rst\u00e6\u00f0 en \u00feegar spurnaror\u00f0i\u00f0 \u00e1 vi\u00f0 nafnor\u00f0 s\u00e9 notu\u00f0 myndin <em>hvert<\/em> \u2013 <em>hvert er n\u00fameri\u00f0?<\/em>, <em>hvert er heimilisfangi\u00f0?<\/em>,<em> hvert er m\u00e1li\u00f0?<\/em>.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt kyni\u00f0 s\u00e9 hi\u00f0 sama eru setningar \u00fear sem <em>hva\u00f0<\/em> stendur me\u00f0 hvorugkynsor\u00f0i \u00fev\u00ed \u00ed raun fr\u00e1vik fr\u00e1 hef\u00f0bundinni notkun spurnaror\u00f0sins, r\u00e9tt eins og <em>hva\u00f0 er kennitalan?<\/em>. En m\u00e1lnotendur vir\u00f0ast ekki kippa s\u00e9r eins upp vi\u00f0 sl\u00edkar setningar \u00fe\u00f3tt stundum s\u00e9u ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 \u00fe\u00e6r \u2013 \u201eR\u00e9tt er a\u00f0 segja hvert er m\u00e1li\u00f0\u201c segir t.d. \u00e1 <em>Bland.is <\/em>2005, og \u201e\u00de\u00f3tt enginn segi \u00fea\u00f0 er m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilega r\u00e9ttara a\u00f0 segja \u201ehvert er m\u00e1li\u00f0?\u201c\u201c segir \u00e1 <em>Hugi.is <\/em>2010. En fleiri d\u00e6mi eru um a\u00f0 <em>hva\u00f0 <\/em>s\u00e9 nota\u00f0 me\u00f0 nafnor\u00f0i af \u00f6\u00f0ru kyni en hvorugkyni, t.d. karlkynsor\u00f0inu <em>s\u00edmi<\/em> \u2013 \u201eHva\u00f0 er s\u00edminn?\u201c segir \u00ed Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu 1959. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1979 segir: \u201eHva\u00f0 er s\u00edminn \u00e1 afgrei\u00f0slu V\u00edsis?\u201c Alls eru um 150 d\u00e6mi um <em>hva\u00f0 er s\u00edminn? <\/em>\u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>en a\u00f0eins 13 um <em>hver er s\u00edminn?<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 f\u00e6ra r\u00f6k a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 myndin <em>hva\u00f0 <\/em>s\u00e9 a\u00f0 \u00fer\u00f3ast \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt a\u00f0 ver\u00f0a hlutlaust og \u00f3beygjanlegt spurnaror\u00f0, eins konar \u00edgildi spurningarmerkis e\u00f0a spurnarhreims. \u00deetta er r\u00e9tt eins og vi\u00f0 segjum <em>Kennitala? Heimilisfang? S\u00edmi?<\/em> \u2013 vi\u00f0 erum ekki a\u00f0 spyrja um e\u00f0li \u00feessara fyrirb\u00e6ra, heldur bi\u00f0ja um tilteknar uppl\u00fdsingar. Svipu\u00f0 \u00fer\u00f3un er ekki einsd\u00e6mi. Spurnarfornafni\u00f0 <em>hva\u00f0a <\/em>er eing\u00f6ngu nota\u00f0 hli\u00f0st\u00e6tt me\u00f0 nafnor\u00f0i og er <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/hva%C3%B0a\">eins<\/a> \u00ed \u00f6llum kynjum og f\u00f6llum og b\u00e1\u00f0um t\u00f6lum \u2013 <em>hva\u00f0a kennit\u00f6lu <\/em>\/ <em>heimilisfang <\/em>\/ <em>s\u00edma hefur \u00fe\u00fa?<\/em>. Or\u00f0i\u00f0 er ekki til \u00ed fornu m\u00e1li en kemur fyrst fyrir \u00e1 16. \u00f6ld og er <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/7523\">tali\u00f0<\/a> hafa or\u00f0i\u00f0 til \u00far <em>hva\u00f0 a\u00f0 <\/em>(\u00e1\u00f0ur <em>hvat at<\/em>) \u2013 <em>hva\u00f0 a\u00f0 manni <\/em>&gt; <em>hva\u00f0a ma\u00f0ur<\/em>. M\u00e9r finnst e\u00f0lilegt a\u00f0 segja <em>hva\u00f0 er kennitalan? <\/em>og s\u00e9 ekkert a\u00f0 \u00feessari \u00fer\u00f3un.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdlega var spurningin hva\u00f0 er kennitalan? h\u00e9r til umr\u00e6\u00f0u. M\u00f6rgum fannst a\u00f0 frekar \u00e6tti a\u00f0 segja hver er kennitalan? og \u00fea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r e\u00f0lilegt \u2013 nafnor\u00f0i\u00f0 kennitala er kvenkyns og \u00fev\u00ed m\u00e6tti b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 um kennit\u00f6luna v\u00e6ri spurt me\u00f0 kvenkynsmyndinni hver frekar en spurnarmyndinni hva\u00f0 sem er hvorugkyns. Samt sem \u00e1\u00f0ur er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7156","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7156"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7157,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7156\/revisions\/7157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}