{"id":7173,"date":"2025-03-17T22:00:52","date_gmt":"2025-03-17T22:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7173"},"modified":"2025-03-18T09:08:46","modified_gmt":"2025-03-18T09:08:46","slug":"er-neikvaett-ad-syna-skilning-og-umburdarlyndi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/03\/17\/er-neikvaett-ad-syna-skilning-og-umburdarlyndi\/","title":{"rendered":"Er neikv\u00e6tt a\u00f0 s\u00fdna skilning og umbur\u00f0arlyndi?"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 Al\u00feingi \u00ed dag <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/raeda\/156\/rad20250317T152710.html\">lag\u00f0i<\/a> Snorri M\u00e1sson \u00fe\u00e1 spurningu fyrir menningar-, n\u00fdsk\u00f6punar- og h\u00e1sk\u00f3lar\u00e1\u00f0herra hvort hann teldi a\u00f0 \u201e\u00fea\u00f0 v\u00e6ri e\u00f0lilegt skref a\u00f0 l\u00f6gfesta st\u00f6\u00f0u ensku og p\u00f3lsku sem opinberra m\u00e1la \u00ed landinu\u201c. Tilefni\u00f0 voru or\u00f0 r\u00e1\u00f0herra \u00ed umr\u00e6\u00f0um \u00e1 \u00feingi fyrir nokkrum d\u00f6gum: \u201e\u00dea\u00f0 er r\u00e9tt a\u00f0 h\u00e9r eru fleiri en \u00e1\u00f0ur sem tala ekki \u00edslensku sem fyrsta m\u00e1l a.m.k. og \u00feeim veruleika ver\u00f0um vi\u00f0 einfaldlega a\u00f0 m\u00e6ta af skilningi og umbur\u00f0arlyndi og b\u00faa okkur undir \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00feannig muni ver\u00f6ldin breytast.\u201c Snorri vir\u00f0ist <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/raeda\/156\/rad20250317T153147.html\">telja<\/a> \u00e1m\u00e6lisvert a\u00f0 \u201eenska og p\u00f3lska s\u00e9u af Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0inu, af h\u00e1lfu sk\u00f3layfirvalda, \u00ed r\u00edkismi\u00f0linum og v\u00ed\u00f0a annars sta\u00f0ar hj\u00e1 hinu opinbera nota\u00f0ar, ekki til jafns vi\u00f0 \u00edslenskuna en til hli\u00f0ar vi\u00f0 \u00edslenskuna \u00ed verulegum m\u00e6li\u201c.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 megum ekki gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 langflest \u00feeirra sem koma til landsins eru hinga\u00f0 komin a\u00f0 okkar \u00f3sk og frumkv\u00e6\u00f0i \u2013 \u00fdmist fer\u00f0af\u00f3lk e\u00f0a f\u00f3lk sem kemur til a\u00f0 vinna \u00ed greinum \u00fear sem skortur er \u00e1 innlendu vinnuafli. \u00dea\u00f0 er ekki bara kurteisi vi\u00f0 \u00feetta f\u00f3lk a\u00f0 veita \u00fev\u00ed a\u00f0gang a\u00f0 \u00fdmsum uppl\u00fdsingum \u00e1 tungum\u00e1li sem \u00fea\u00f0 skilur \u2013 \u00fea\u00f0 er l\u00edka mikilv\u00e6gt \u00f6ryggisatri\u00f0i \u00ed landi \u00fear sem margv\u00edsleg n\u00e1tt\u00faruv\u00e1 getur duni\u00f0 \u00e1. En ekki s\u00ed\u00f0ur er \u00fea\u00f0 mikilv\u00e6gt til a\u00f0 f\u00f3lk sem b\u00fdr h\u00e9r eigi \u00feess kost a\u00f0 fylgjast me\u00f0 umr\u00e6\u00f0u um hvers kyns \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsm\u00e1l. Innflytjendur borga h\u00e9r skatta og margir \u00feeirra hafa h\u00e9r kosningar\u00e9tt og \u00f3t\u00e6kt a\u00f0 st\u00f3r h\u00f3pur f\u00f3lks s\u00e9 \u00fatiloka\u00f0ur fr\u00e1 allri \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegri umr\u00e6\u00f0u \u2013 \u00fea\u00f0 er beinl\u00ednis st\u00f3rh\u00e6ttulegt l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0inu.<\/p>\n<p>Vitanlega viljum vi\u00f0 a\u00f0 \u00feau sem koma hinga\u00f0 til a\u00f0 setjast a\u00f0 l\u00e6ri m\u00e1li\u00f0, og ver\u00f0um a\u00f0 gera miklu meira til a\u00f0 au\u00f0velda \u00feeim \u00fea\u00f0. En \u00fea\u00f0 er alvarlegur misskilningur ef liti\u00f0 er svo \u00e1 a\u00f0 e\u00f0lileg \u00fej\u00f3nusta vi\u00f0 f\u00f3lk sem ekki kann \u00edslensku grafi undan \u00edslenskunni \u00e1 einhvern h\u00e1tt. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti \u2013 \u00fea\u00f0 er mun l\u00edklegra a\u00f0 f\u00f3lk sem er komi\u00f0 til m\u00f3ts vi\u00f0 \u00e1 \u00feann h\u00e1tt ver\u00f0i j\u00e1kv\u00e6\u00f0ara gagnvart \u00edslensku og \u00edslensku samf\u00e9lagi. \u00dea\u00f0 erum ekki s\u00edst vi\u00f0 sj\u00e1lf sem gr\u00f6fum undan \u00edslenskunni me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota hana ekki \u00fear sem kostur er. En \u00fea\u00f0 er ekki \u00ed \u00fe\u00e1gu \u00edslenskunnar a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00f6\u00f0rum tungum\u00e1lum, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 a\u00f0 beina \u00fev\u00ed \u201etil stofnana samf\u00e9lagsins a\u00f0 for\u00f0ast alla notkun \u00fatlensku \u00ed lengstu l\u00f6g\u201c eins og Snorri M\u00e1sson <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/raeda\/156\/rad20250317T153147.html\">hvatti<\/a> r\u00e1\u00f0herra til a\u00f0 gera.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er e\u00f0lilegt og \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt a\u00f0 \u00f6nnur tungum\u00e1l en \u00edslenska, einkum enska og p\u00f3lska, s\u00e9u stundum notu\u00f0 \u00ed \u00edslensku samf\u00e9lagi, en \u00fea\u00f0 er fr\u00e1leitt a\u00f0 \u00fdja a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 e\u00f0lileg aflei\u00f0ing \u00feess s\u00e9 a\u00f0 \u00feau ver\u00f0i ger\u00f0 h\u00e9r opinber tungum\u00e1l. \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 amast vi\u00f0 notkun erlendra m\u00e1la eigum vi\u00f0 a\u00f0 leitast vi\u00f0 a\u00f0 draga \u00far \u00fe\u00f6rf fyrir hana, og sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 alltaf notu\u00f0 \u00fear sem \u00feess er kostur. En vi\u00f0 eigum ekki a\u00f0 nota \u00edslenskuna til a\u00f0 \u00fatiloka f\u00f3lk \u2013 vi\u00f0 eigum a\u00f0 nota hana til a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a f\u00f3lk velkomi\u00f0. Vi\u00f0 eigum a\u00f0 berjast fyrir \u00edslenskunni eftir m\u00e6tti, en \u00e1 j\u00e1kv\u00e6\u00f0an h\u00e1tt. Tungum\u00e1l eru mikilv\u00e6g, en f\u00f3lki\u00f0 sem talar \u00feau er mikilv\u00e6gara, og \u00fea\u00f0 er dapurlegt \u00feegar \u00fea\u00f0 er or\u00f0i\u00f0 neikv\u00e6tt a\u00f0 vilja s\u00fdna f\u00f3lki skilning og umbur\u00f0arlyndi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 Al\u00feingi \u00ed dag lag\u00f0i Snorri M\u00e1sson \u00fe\u00e1 spurningu fyrir menningar-, n\u00fdsk\u00f6punar- og h\u00e1sk\u00f3lar\u00e1\u00f0herra hvort hann teldi a\u00f0 \u201e\u00fea\u00f0 v\u00e6ri e\u00f0lilegt skref a\u00f0 l\u00f6gfesta st\u00f6\u00f0u ensku og p\u00f3lsku sem opinberra m\u00e1la \u00ed landinu\u201c. Tilefni\u00f0 voru or\u00f0 r\u00e1\u00f0herra \u00ed umr\u00e6\u00f0um \u00e1 \u00feingi fyrir nokkrum d\u00f6gum: \u201e\u00dea\u00f0 er r\u00e9tt a\u00f0 h\u00e9r eru fleiri en \u00e1\u00f0ur sem tala [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7174,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7173\/revisions\/7174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}