{"id":7191,"date":"2025-03-24T19:06:37","date_gmt":"2025-03-24T19:06:37","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7191"},"modified":"2025-07-22T10:45:33","modified_gmt":"2025-07-22T10:45:33","slug":"happ-og-hending","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/03\/24\/happ-og-hending\/","title":{"rendered":"Happ og hending"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd st\u00f3rmerku br\u00e9fi sem langamma m\u00edn sem bj\u00f3 \u00e1 H\u00fasav\u00edk skrifa\u00f0i ver\u00f0andi tengdasyni s\u00ednum, afa m\u00ednum, fyrir n\u00e6rri hundra\u00f0 \u00e1rum, hausti\u00f0 1926, segir: \u201e\u00de\u00fa hefur \u2013 sem betur fer \u2013 aldrei \u00feekt hva\u00f0 \u00fea\u00f0 er a\u00f0 vera \u00f6reigi. \u00dea\u00f0 er a\u00f0 eiga ekki nokkurn skapa\u00f0ann hlut \u00ed eigu sinni sem tryggir framt\u00ed\u00f0 manns. Ekki \u00feak yfir h\u00f6fu\u00f0i\u00f0, ekki blett af landi til a\u00f0 r\u00e6kta, ekkert nema \u00fea\u00f0 sem happ og hending veitir fyrir hvern daginn.\u201c \u00dea\u00f0 sem m\u00e9r fannst \u00e1hugaver\u00f0ast \u00ed \u00feessu var sambandi\u00f0 <em>happ og hending<\/em> sem \u00e9g haf\u00f0i ekki s\u00e9\u00f0 \u00e1\u00f0ur og vissi ekki hvort hef\u00f0i t\u00ed\u00f0kast e\u00f0a hvort langamma hef\u00f0i b\u00fai\u00f0 \u00fea\u00f0 til. \u00deegar \u00e9g f\u00f3r a\u00f0 sko\u00f0a m\u00e1li\u00f0 kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00feetta er ekki einsd\u00e6mi \u00fe\u00f3tt sambandi\u00f0 s\u00e9 vissulega sjaldg\u00e6ft \u2013 \u00e9g hef a\u00f0eins fundi\u00f0 t\u00edu d\u00e6mi um \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>er \u00ed kv\u00e6\u00f0i eftir vestur\u00edslenska sk\u00e1ldi\u00f0 Guttorm J. Guttormsson, sem var \u00e6tta\u00f0ur \u00far M\u00falas\u00fdslum, \u00ed <em>Heimskringlu <\/em>1906: \u201eSorgin, yndi\u00f0, happ og hending, \/ hulin ors\u00f6k, m\u00f6nnum dulin\u201c. Anna\u00f0 d\u00e6mi \u00far kv\u00e6\u00f0i eftir Guttorm er \u00ed <em>Eimrei\u00f0inni <\/em>1952: \u201eFylgi happ og hending \u00e6 \/ hvirfilbyl \u2013 en \u00ed b\u00e1\u00f0um tilvikum er \u00feetta bundi\u00f0 \u00ed stu\u00f0la og \u00fev\u00ed e.t.v. ekki alveg markt\u00e6kt. \u00cd <em>L\u00f6gbergi <\/em>1924 segir: \u201e\u00dea\u00f0 er \u00f3m\u00f3tm\u00e6lanlegur sannleikur a\u00f0 allra hygnustu menn l\u00e1ta stundum <em>happ og hending<\/em> r\u00e1\u00f0a.\u201c \u00cd \u00e1lyktun fr\u00e1 fulltr\u00faafundi Kaupf\u00e9lags Austur-Skaftfellinga \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1953 segir: \u201e\u00deessar p\u00f3stsendingar eru svo settar \u00ed land einhvers sta\u00f0ar \u00e1 Austfj\u00f6r\u00f0um og r\u00e6\u00f0ur \u00fe\u00e1 happ og hending hven\u00e6r \u00fe\u00e6r komast hinga\u00f0.\u201c<\/p>\n<p>Tv\u00f6 yngstu d\u00e6min \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru \u00far greinum eftir \u00d3laf J\u00f3nsson \u00ed <em>V\u00edsi<\/em><em>, \u00fea\u00f0 fyrra fr\u00e1 <\/em>1971: \u201eOft er eins og happ og hending r\u00e1\u00f0i \u00fev\u00ed hvort sl\u00edkir greinaflokkar takast a\u00f0 nokkru marki.\u201c Seinna d\u00e6mi\u00f0 er fr\u00e1 1974: \u201e<em>happ og hending<\/em> r\u00e6\u00f0ur jafnan miklu um hven\u00e6r \u201er\u00f6\u00f0in kemur\u201c a\u00f0 hverjum \u00feeim h\u00f6fundi sem til \u00e1lita kemur vi\u00f0 ver\u00f0launaveitingu.\u201c \u00cd svari konu \u00ed Su\u00f0ur-M\u00falas\u00fdslu, f\u00e6ddrar 1918, vi\u00f0 spurningaskr\u00e1 \u00dej\u00f3\u00f0minjasafnsins um alifuglar\u00e6kt \u00e1ri\u00f0 1994 segir: \u201eEkki man \u00e9g samt eftir \u00f6\u00f0ru en a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri happ og hending hvort kyni\u00f0 var \u00ed meirihluta.\u201c Eina d\u00e6mi\u00f0 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>er \u00far vi\u00f0tali vi\u00f0 b\u00f3nda \u00ed Su\u00f0ursveit \u00e1 <em>mbl.is <\/em>2011: \u201eEn vi\u00f0 skild\u00adum eft\u00adir gr\u00edm\u00adur hj\u00e1 fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustua\u00f0ilum l\u00edka en \u00fear er happ og hend\u00ading hvort magn pass\u00adar vi\u00f0 mann\u00adfj\u00f6ld\u00adann.\u201c<\/p>\n<p>Tv\u00f6 af yngstu d\u00e6munum sem \u00e9g hef fundi\u00f0 m\u00e1 rekja til Nor\u00f0fjar\u00f0ar. \u00c1 vefnum <em>Lj\u00f3\u00f0.is<\/em> er v\u00edsa me\u00f0 yfirskriftinni \u201eHapp og hending\u201c, ort 2009 og eftir karl fr\u00e1 Nor\u00f0fir\u00f0i f\u00e6ddan 1942. \u00c1 vefnum <em>123.is<\/em> \u00e1ri\u00f0 2019 segir karl fr\u00e1 Nor\u00f0fir\u00f0i f\u00e6ddur 1964: \u201e\u00d6llum er lj\u00f3st a\u00f0 miki\u00f0 er \u00ed r\u00e1\u00f0izt, og <em>happ og hending<\/em>\u00a0kann a\u00f0 hafa \u00e1hrif \u00e1 rekstur og afkomu \u00feessa skips.\u201c Langflest \u00feessara d\u00e6ma m\u00e1 \u00fev\u00ed rekja til Nor\u00f0austur-, Austur- og Su\u00f0austurlands og er \u00f3lj\u00f3st hvort sambandi\u00f0 <em>happ og hending <\/em>hefur \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 \u00feekkt um allt land \u2013 a.m.k. hefur \u00fea\u00f0 v\u00e6ntanlega alltaf veri\u00f0 sjaldg\u00e6ft og er n\u00fa l\u00edklega alveg horfi\u00f0. M\u00e9r finnst \u00feetta skemmtilegt samband og v\u00e6ri gaman a\u00f0 endurvekja \u00fea\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd st\u00f3rmerku br\u00e9fi sem langamma m\u00edn sem bj\u00f3 \u00e1 H\u00fasav\u00edk skrifa\u00f0i ver\u00f0andi tengdasyni s\u00ednum, afa m\u00ednum, fyrir n\u00e6rri hundra\u00f0 \u00e1rum, hausti\u00f0 1926, segir: \u201e\u00de\u00fa hefur \u2013 sem betur fer \u2013 aldrei \u00feekt hva\u00f0 \u00fea\u00f0 er a\u00f0 vera \u00f6reigi. \u00dea\u00f0 er a\u00f0 eiga ekki nokkurn skapa\u00f0ann hlut \u00ed eigu sinni sem tryggir framt\u00ed\u00f0 manns. Ekki \u00feak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7191"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7471,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7191\/revisions\/7471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}